Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/123 K.2026/157

Mahkememizde görülmekte olan Çek İstirdatı davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili tarafından daha önce Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../...

Esas sayılı dosyası ile çek iptali davası açılmışsa da mahkemece ... tarihli gerekçeli kararda davacının zayi olduğunu iddia ettiği çeke ilişkin olarak rıza dışı alma olayını kimler tarafından gerçekleştirildiğini bildiği, bu duruma çeki razı dışı aldığını iddia ettiği kişilere karşı istirdat davası açması gerektiğini belirterek davanın usulden reddine karar verildiği, müvekkili ... yetkilisi olduğu ...

Şti vasıtasıyla ... ve ... isimli şahıslara ... tarihli protokol ile piyasa değeri çok yüksek olan ... Marka profesyonel ses sistemlerini ... Hoparlör 18 adet, ... 12 adet, ...-... amfi'den 6 adet, ... 4 adet, ... ... 2 adet, ... 2 adet ... Kablo 2 adet, ... ... Kablo 17 adet, ... ...

Kablo 13 adet kiraladıklarını, kiralanan ses sistemlerinin protokolde belirtilen iade tarihi ... olarak kararlaştırıldığını ancak sözleşmede kararlaştırılan tarihte kiralanan ses sistemleri teslim edilmediği gibi bugüne kadar da kiralanan ses sistemlerini hiçbir şekilde teslim edilmediğini ve davalılara da ulaşılamadığını, bu süreçte şahısların ses sistemlerinden memnun kalmaları durumunda ses sistemleri satın alma niyetlerini beyan ederek müvekkiline ... vadeli ...

TL bedelli bir çek verildiğini, alım satım olması durumunda ürünlerin bedeli ... TL olarak netleşmesi üzerine müvekkilinin dürüst bir tacir olmanın gereği olarak aradaki ... TL'lik farkın iadesi amacıyla dava konusu çeki kendi adına hazırlamış masasında muhafaza ettiğini, söz konusu ...

TL'lik çekin teslimi hususunda müvekkil ile şahıslar arasında çekin ancak kiralanan ürünlerin eksiksiz iade edilmesi veya kesin satış sözleşmesinin imzalanması anında teslim edileceği yönünde kesir bir mutabakat sağlandığını, yani çek o an için teslim edilmediğini, şartın gerçekleşmesi için davacı müvekkilin zilyetliğinde kaldığını, ancak ... tarihinde ofiste yapılan görüşmenin sonunda, protokol belgelerinin toplanması sırasında oluşan kargaşada şahıslar müvekkilin bir anlık dalgınlığından ve ofis ortamındaki kalabalıktan faydalanarak masada duran protokolle birlikte henüz kendilerine teslim edilmemiş olan ...

TL dava konusu çeki rıza dışı alarak ofisi terk ettiklerini, müvekkili ilk aşamada evraklar arasına karıştığını düşünerek şahıslara ulaşmaya çalıştığını, şahısların müvekkilini oyaladığını, ancak gelinen noktada şahıslara hiçbir şekilde ulaşılamadığı gibi kiralanan ... değerindeki ürünlerde kaçırılmış ve sözleşmede belirtilen tarihte iade edilmediğini, olayla ilgili olarak Antalya CBS'ye davalılar hakkında şikayette bulunulduğunu, talebin çekin istirdatı olduğu çek bedelinin istirdatı olmadığından söz konusu talep bir alacağa dayanmadığından arabuluculuk şartı olmadığını bildirerek,

öncelikle telafisi güç zararların doğmasını engellemek adına ... Bankası ... Şubesine ait ... keşide tarihli, ...

TL bedelli ... seri numaralı çekin bedelinin davalılara veya 3. Kişilere ödenmemesi için bankaya müzekkere yazılarak ödeme yasağı konulmasına, müvekkilinin rızası dışında ve haksız fiil neticesinde davalıların eline geçen söz konusu çekin davalılardan istirdadına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili tarafından Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... Esas sayılı karar örneği, protokol başlıklı belge,irsaliye fatura, çek suretleri delil olarak sunulmuştur. Dava, 6102 sayılı TTK'nın 792. maddesi hükmüne istinaden açılan çek istirdadı talebine ilişkindir.

6102 sayılı TTK’nın 792. maddesi.

“Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.” hükmünü haiz olup anılan kanuni hüküm bağlamında iyi niyetli hamilin hak sahibi olmayan kimselerden elde ettiği kazanımlar korunmaktadır.

Bu kapsamda bir kimsenin muntazam bir ciro zinciriyle çeki iktisabı, kendisine ancak şekli anlamda meşru hamil sıfatını kazandıracak olup maddi hukuk anlamında hak sahipliğinin mevcudiyeti için devralanın çeki iktisabında kötü niyetinin yahut ağır kusurunun bulunmaması gerekmektedir.

Aksi takdirde 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesi uyarınca açılacak istirdat davası sonucu çeki iadeye mecbur kalır (Kendigelen, Abuzer: Çek Hukuku, İstanbul 2019, s. 237-238).7155 sayılı Kanun'un 20. maddesi ile 6102 sayılı TTK'ya eklenen dava şartı olarak arabuluculuk başlıklı 5/A maddesinde; "(1) Bu kanunun 4'üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesi getirilmiştir.

Ticari davalarda arabulucuya başvuru zorunluluğu getiren TTK'nın 5/A(1) madde hükmü 28/03/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 31 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında” ibaresi “para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında” şeklinde değiştirilmiştir. 01/09/2023 tarihinde yürürlüğe giren 7445 sayılı Kanun'un 31. madde hükmü ile değişik 6102 sayılı TTK'nın 5/A madde hükmünün son hali.

"Bu Kanun'un 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." şeklinde olup, eldeki davanın 05/02/2025 tarihinde açılmış olması nedeniyle somut olayda uygulanması gerektiği açıktır.(Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin18/11/2025 Tarih, 2025/836 Esas 2025/1110 Karar sayılı ilamı)

Somut olayda, dava çek istirdatı istemine ilişkindir.

7445 sayılı Kanun'un 31. madde hükmü ile 6102 sayılı TTK'nın 5/A madde hükmünde yapılan değişiklik ile uygulamada ortaya çıkan tereddütlerin giderilmesi amacıyla maddeye açıklık getirildiği, davanın 6102 sayılı TTK'nın 792. madde hükmü uyarınca çek istirdadı talebine ilişkin olduğu ve 6102 sayılı TTK'nın 4(1)-a maddesi kapsamında mutlak ticari dava olduğu ve konusunun da bir miktar para olduğu, kanunda istisna belirtilmeden istirdat davalarının dava şartı arabuluculuk kapsamında kabul edildiği,

dava konusu çekin de üzerinde yazılı meblağ kadar parasal değer içerdiği ve çek istirdadı davasının aynı zamanda konusunun bir miktar para olduğu ve bu davalar da arabuluculuğun dava şartı olduğu, dosyaya ibraz edilen herhangi bir arabuluculuk tutanağı olmadığı ve davacı vekilinin dava dilekçesindeki beyanlarından dava açılmadan önce arabuluculuğa başvuru yapılmadığının belirtildiği, dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurma şartının gerçekleşmediği,

arabuluculuğa ilişkin dava şartının tamamlanabilen bir dava şartı olarak düzenlenmediği anlaşılmakla, davalı yönünden HMK 'nın 114/2 ve 115/2 maddeleri uyarınca davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır