Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/162 K.2025/271

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili .../... esas sayılı dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket, ... sınıfı seyahat acentesi belgesine sahip bir seyahat acentesi olduğunu, müvekkili şirketin de üyesi olduğu ...'nin iştiraki olan bir şirket olduğunu, müvekkili şirket hizmet verdiği turistlere ören yeri bileti temin etmek üzere meslek birliği kuruluşu olan birliğin iştiraki olan şirkete yönlendirilmiş ve daha önceki yıllarda da olduğu üzere bilet talebinde bulunmuş ve davaya konu çeki verdiğini, ancak biletlerin müvekkili şirkete teslim edilmediğini, davalı ile müvekkili şirket arasında daha önceki yıllara ilişkin de aynı cari hesap ilişkisi devam ettiğini,

bu yıl çeklerin verildiği dönemdeki birlik yönetimi ibra edilemediğini, bu nedenle iştiraki olan davalı şirket de çek karşılığında teslim etmesi gereken ören yeri biletlerini halen teslim etmediğini, bu sebeple çek bedelsiz hale geldiğini, yapılan görüşmelerde de biletlerin tesliminin sağlanması mümkün olmadığını, davalının henüz ödeme günü gelmemiş olan söz konusu bedelsiz hale gelen çekin icra takibine koyma tehlikesi olduğundan çekin bedelsizliği nedeniyle öncelikle ödenmemesi için ihtiyati tedbir talep edilmesi,

müvekkili şirketin borçlu olmadığının tespiti ve sözkonusu çekin iadesini, müvekkilinin ... keşide tarihli ... numaralı çek bedelinin borçlusu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dosyasında feri müdahil ... vekilinin verdiği ihtiyati tedbir kararına itiraz edilmiş ve tedbir kaldırıldığını, feri müdahil ..., davalı müvekkili şirketin bankalarından olan kredi borcu nedeni ile huzurdaki dosyada çekleri temlik ederek aldıklarını, bu nedenle de çekin hamili olarak bulunduklarını belirtildiğini, bu nokta hali hazırda temlik eden banka tarafından davacı ve ciranta eden müvekkili şirket aleyhine Antalya ...

İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyasından takibe geçilmiş olduğundan huzurdaki davanın takipten önce menfi tespit davası olarak görülmesinin mümkün olmadığın, menfi tespit davası ancak takip borçlusu tarafından takip alacaklısına açılabilecek bir dava olduğunu, müvekkili şirket tarafından davacı(borçlu) aleyhine açılmış herhangi bir icra takibi olmadığı da göz önünde bulundurulduğunda söz konusu davanın müvekkili şirket aleyhine devam etmesin de davacının herhangi bir hukuki yararının olmadığını, hali hazır da şu an hamil olarak bulunan ...’ye yöneltilmesi gereken iş bu davanın, müvekkili şirket bakımından reddini,

zira menfi tespit davası ancak hamile karşı açılabilecek olup ... vekilinin kabulü ile de söz konusu çeklerin davalı şirket elinde olmadığı tartışmasız olduğunu, ayrıca Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../...

Esas sayılı dosyasında icra takibine konu olan çek icra dosyasında alacaklı sıfatına haiz ... ... tarihinde haricen tahsil ile dosyadaki alacağını tahsil ettiğini, huzurdaki davada müvekkili şirkete; çekleri ... tarafından tahsil edilmiş olduğundan her hangi bir husumet yöneltilemeyeceğini, zira dava konusu çek davacı tarafından müvekkili şirkete olan borcuna mahsuben verilmiş ve müvekkili şirket tarafından ciro edilerek kredi sözleşmesinin teminatı olarak ...'a verildiğini, müvekkili şirket davacı şirketten alacaklı konumda olduğunu,

iş bu dosyadan alınacak bilirkişi raporuyla da davacı şirketten alacaklı oldukları hususu tespit edilebileceğini, davacı şirket dava dilekçesinde “ören yeri biletini temin etmek amacıyla dava konusu çeki müvekkili şirkete keşide ettiğini belirtmiş ve “…davalı şirket de çek karşılığında teslim etmesi gereken ören yeri biletlerini halen teslim etmediği” dendiğini, taraflar arasında ören yeri -müze bilet teminine ilişkin her hangi bir yazılı sözleşme bulunmadığını, davacının iddiaları asılsız ve hukuki mesnetten yoksun olduğunu,

davacı şirketin çekin bedelsiz kaldığına ilişkin iddiaları gerçek dışıdır ve davacı şirket tarafından ispata muhtaç olduğundan davanın reddini talep ve cevap vermiştir.

Feri Müdahil vekili dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın davalı ...'den kredi alacağı olup, dava konusu çek söz konusu kredi borcunun ödenmesi amacıyla ve temlik cirosuyla müvekkili bankaya intikal ettiğini, müvekkili banka iyi niyetli hamil olup, keşideci ile lehdar arasındaki hukuki ve ticari ilişkinin tarafı olmamakla davada husumet yöneltilmeyen banka aleyhinde tedbir kararı verilmesi yasal mevzuata uygun olmadığını, icra takibinin dava sonuna kadar durdurulmasına dair verilen tedbir kararı yasal mevzuata aykırı olmakla tedbir kararının banka yönünden kaldırılmasını, haksız ve dayanaksız davanın bankamız yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen Antalya ...

Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... esas sayılı dosyasında dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ... sınıfı seyahat acentesi belgesine sahip bir seyahat acentesi olduğunu, davalının müvekkil şirketin de üyesi olduğu ...'nin iştiraki olan bir şirket olduğunu, müvekkili şirketin hizmet verdiği turistlere ören yeri bileti temin etmek üzere meslek birliği kuruluşu olan Birliğin iştiraki olan şirkete yönlendirilmiş ve daha önceki yıllarda da olduğu üzere bilet talebindi bulunulduğunu ve davaya konu çekleri verdiğini, ancak biletlerin müvekkil şirkete teslim edilmediğini,

davalı ile müvekkil şirket arasında cari hesap ilişkisinin devam ettiğini, bu yıl çeklerin verildiği dönemdeki Birlik yönetiminin ibra edilemediğini bu nedenle iştiraki olan davalı şirketin de çek karşılığında teslim etmesi gereken ören yeri biletlerini halen teslim etmediğini, bu nedenle çekin bedelsiz hale geldiğini, müvekkilinin ... keşide tarihli ... numaralı çekin ve ... keşide tarihli ... numaralı çekin borçlusu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı şirket yetkilisi ...'ın İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi aracılığıyla talimat duruşmasında; "... tarafından ... keşide tarihli ... numaralı, ... keşide tarihli ... numaralı ve ... keşide tarihli ... numaralı çeklerle ören yeri bileti ödemesi yapılıp yapılmadığını bilmiyorum.Bu ödemelerle birlikte davalıdan bilet talebinde bulunulduğuna ama biletlerin teslim edilip edilmediğine dair bilgim yoktur. ... ile davalı arasında daha önceki yıllara ilişkin de aynı cari hesap ilişkisi vardı. Bu çeklerle ve ören yeri bileti temin edilmesinin tüm turizm sektöründe bu şekilde olup olmadığı hakkında bilgim yoktur. biletlerle ilgili gelişmelerin bu şekilde olup olmadığını bilmiyorum." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; alacaklının ..., borçluların ..., ... olduğu, takibin ... ... tarihli ...TL bedelli çek olduğu görülmüştür.

Mali Müşavir bilirkişisinin ... tarihli raporunda özetle. Davacı tarafın ticari defterlerine göre, dava konusu alacağın dayanağı olan toplam ...-TL. tutarındaki 3 adet çeklerin ... tarihinde davalı şirkete teslim edildiğinin kayıtlı olduğu ve davalı adına borç kaydedilen bu çekler ile birlikte davacı şirketin ...-TL. tutarında çek ve ...-TL. nakit ödeme olmak üzere toplam ...-TL. tutarında davalı şirkete fazladan çek ve nakit para teslim edildiği,

Bu durumda da dava dosyasında dava konusu edilen ... keşide tarihli ... nolu ...-TL bedelli çekin ve birleşen dava dosyasında dava konusu edilen ... keşide tarihli ... nolu ...-TL. bedelli ve ... keşide tarihli ... nolu ...-TL bedelli çeklerin karşılığının olmadığı, bu nedenle de davacı şirketin bu çeklere istinaden borçlu olmadığı rapor edilmiştir.

İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi talimatı aracılığıyla alınan Mali Müşavir bilirkişisinin ... tarihli raporunda özetle.

Davalı tarafın dava dosyasında bulunan ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresi içinde yaptırıldığı, defter kayıtlarının dayanağı belgelerle uyumlu olduğundan 6102 sayılı T.T.K 64-65-66 maddelerine göre sahibi lehine kesin delil olma özelliğine haiz olduğu, davalının davacı adına düzenlediği takibe dayanak faturalarının, tarafların delil vasfı taşıdığı kanaatine varılan ticari defter kayıtlarında kayıtlı olduğu, davalı ve davacı şirketlerin cari hesap yönünden, borç ve alacak tutarlarında mutabık oldukları, davacının 2018 yılında Bilet alım bedeli olarak davalıya yapmış olduğu ...

TL'lik ödemelere karşılık, davalının bu ödemelere her hangi bir faturanın düzenlemediği ve ayrıca davacının nakit olarak ödemede bulunduğu ...TL tutarla beraber ...TL tutarında davacıya borçlu olduğu, davalı şirketin davacıya ...TL tutarlı bakiye borcu için, dava tarihinden iflas tarihine kadar işlemiş faiz tutarı olan ...TL ile birlikte toplamda ...TL tutarında davacıya borçlu olduğu rapor edilmiştir.

Mali Müşavir ...'in ... tarihli ek raporunda özetle; davalı ...nin ... tarihinde iflasına karar verildiği tespit edildiğini, dava konusu olan; ... Nolu, ... Vadeli, ...-TL bedelli, ... Nolu, ... Vadeli, ...-TL bedelli, ... Nolu, ... Vadeli, ...-TL ve bedelli çeklerin çek tarihlerinden iflas tarihi olan ... tarihine kadar işlemiş avans faizinin; ... Nolu, ... Vadeli, ...-TL bedelli çekin işlemiş avans faizinin ...-TL olduğu, ... Nolu, ... Vadeli, ...-TL. bedelli çekin işlemiş avans faizinin ...-TL olduğu, ... Nolu, ... Vadeli, ...-TL. bedelli çekin işlemiş avans faizinin ...-TL olduğu rapor edilmiştir.

Dava; ana ve birleşen dava yönünden çeklerin bedelsizliği hukuksal nedenine dayalı olarak icra takibinden önce açılan menfi tespite ilişkindir.Ancak yargılama sırasında söz konusu çeklerin ödenmiş olması nedeni ile istirdata dönüşmüştür.

Yargılama sırasında davalı şirket iflas etmiş olmakla yargılamaya kayıt kabul davası olarak devam edilmiş ve ikinci alacaklılar toplantısına kadar yargılama bekletilmiş ikinci alacaklılar toplantısında davacının alacağının tamamının reddedilmesi nedeni ile yargılamaya devam edilmiştir.

Kural olarak satış sözleşmeleri aksi sözleşmeden anlaşılmadıkça peşin yapılmış sayılır ve satıcıya bu bağlamda yapılan ödeme ya da verilen kambiyo senetlerinin de peşin alışveriş olarak karşılığında verildiği karineten kabul edilmektedir. Bu tür sözleşmelerde satım akdinin konusu olan malların teslim edilmediğini ispat davacı alıcıya düşmektedir. Bu nedenle mahkememizin ... tarihli celsesinde davacı tarafa yemin delili hatırlatılmış davacının yemin deliline başvurması üzerine davalı şirket temsilcisinin yemini için İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılmıştır.

Davalı şirket temsilcisi ... talimat mahkemesindeki beyanlarında "... tarafından ... keşide tarihli ... numaralı, ... keşide tarihli ... numaralı ve ... keşide tarihli ... numaralı çeklerle ören yeri bileti ödemesi yapılıp yapılmadığını bilmiyorum.Bu ödemelerle birlikte davalıdan bilet talebinde bulunulduğuna ama biletlerin teslim edilip edilmediğine dair bilgim yoktur. ... ile davalı arasında daha önceki yıllara ilişkin de aynı cari hesap ilişkisi vardı.

Bu çeklerle ve ören yeri bileti temin edilmesinin tüm turizm sektöründe bu şekilde olup olmadığı hakkında bilgim yoktur. biletlerle ilgili gelişmelerin bu şekilde olup olmadığını bilmiyorum." şeklinde beyanda bulunmuş ancak davacı tarafça ileri sürülen iddialar hakkında usulüne uygun olarak vakıalara yemin etmemiştir.

Bu durumda usule uygun olarak davalı taraf yemin etmediğinden dolayı yeminden kaçındığı mahkememizce kabul edilmiş ve davaya konu ören yeri biletlerinin davacıya teslim edilmediği iddiası ispat edildiği kabul edilerek ... tarihli ek bilirkişi raporu doğrultusunda davalı şirketin iflas tarihi olan ... itibariyle her bir çek yönünden işlemiş faizi ile birlikte iflas masasına kaydına dair ana dava ve birleşen dava yönünden davaların kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · ¸e-imzalı · Üye ... · ¸e-imzalı · Üye ... · ¸e-imzalı · Katip ... · ¸e-imzalı