Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/87 K.2020/446

Mahkememizde görülmekte olan Sözleşmenin İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili Antalya .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... /... Esas - ... /... Karar sayılı dosyasına verdiği dava dilekçesinde özetle ; davacının dava konusu bononun keşide edildiği tarihte minibüs sahibi olduğunu, davalı gerçek kişinin ise halk otobüsü sahibi olduğunu ... ....

Koordinasyon Kurulu'nun aldığı ... tarihli bağlayıcı kararla yetersiz olan “... ” seri plakalı 14+1 oturma kapasiteli minibüslerin yerine 18+9 yolcu kapasiteli otobüslere geçilme kararı alındığını, Koordinasyon Kurulu kararının Antalya .... İdare Mahkemesi kararıyla iptal edildiğini, dava devam ederken üyeleri temsilen ... ... ... ... ile ... No'lu ... ... ... arasında protokol ve tutanaklar düzenlendiğini, bu protokoller çerçevesinde ...

TL miktarlı senet keşide edilerek oda başkanına teslim edildiğini, oda başkanı tarafından da ... ... ...

No'lu ... ... ... ... aracılığıyla davalı gerçek kişiye teslim edildiğini, daha sonra bono bedelinin davacı tarafından ödenerek geri alındığını, protokollerde ön görülen amaçların ortadan kalktığını, protokolün karşı tarafa olan kooperatif ve üyelerinin edimlerini yerine getirmediğini, bu nedenle sözleşmeden dönme hakkını kullandıklarını, karşı tarafın aldığını iade etmek zorunda olduğunu ileri sürerek ....

TL 'nin faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini taleple dava etmiştir.

Davalı vekili Antalya .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... /... Esas - .../... Karar sayılı dosyasına verdiği cevap dilekçesinde özetle ; davacı tarafından dava dilekçesinde belirtilen sebepsiz zenginleşme davası ikame edildiği, her ne kadar müvekkillerine yapılan ödeme ile ilgili olarak tarih belirtilmekten kaçınılmış ise de, ... tarihli bono ile ödeme yapıldığı,

zımnen de olsa beyan ve iddia edildiğini, ayrıca sözleşmenin feshini talep eden davacının, fesihte haklı olduğunu ispat etmesinin gerekli olduğunu, davacının haksız olduğunu, dava dilekçesinin bu konu ile ilgili olarak bonoyu keşide ederken ve öderken eşit çalışme ve türlü vaatlerden bahsedildiğini, bu iddiaların geçerliliği olmadığı gibi hukuksal açıdan da hüküm doğurmayacağını, davacını ... tarafından alınan karara istinaden aracını otobüse dönüştürmek yani karara uymak zorunda bırakıldığı zira bu konuda başka bir seçeneğinin bulunmadığını, ... kararına uygun olarak hareket edip etmemek tamamı ile davacının inisiyatifinde olup,

bu kararın alınmış olmasının ve davacının otobüs almış olmasının müvekkilleri ile hiçbir ilgisinin bulunmadığını ayrıca davanın 1 yıllık zaman aşımı süresi içinde açılmadığını bu nedenle davanın zaman aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, ayrıca havuz sistemi kurulması kararının ... tarihinde yani davacının senet keşide etmesine karar verildiği, ... tarihinden yaklaşık 23 gün sonra karara bağlandığını, davacının bu hususa güvenerek senet tanzim edildiğinin gerçek dışı olduğunu, .... ... ...

Üyelerinden başka ... toplu taşımada faaliyet gösteren 662 tane 14+1 taşıma kapasiteli minibüs esnafı bulunduğunu, davacının da daha önce bu 662 tane minibüs esnafından biri olduğunu, bu aşamada ise davalı ve davacının birlikte ve aynı statüde ve aynı çatı altında ... ... üyesi olduğunu, ... ... kurulunun 40-45 kişi kapasiteli otobüslere çevrilen kararının iptaline karar verildiğini, iptal kararına rağmen ... kararı ile kapasite artımı yaptıkları ve fazla yolcu taşıdıkları araçları ile usulsüz yolcu taşımaya yaklaşık 5 yıl devam ettiklerini belirterek müvekkilleri yönünden husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine,

ayrıca zaman aşımı ve diğer itirazlar ile davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce usül ve yasaya uygun araştırma ve inceleme yapılarak ; tarafların göstermiş olduğu toplanmış, dilekçeleri ekinde dosyaya sunmuş oldukları protokol, ... ... kararları, ihtarnameler ve belgeler incelenmiş, Antalya ... . İdare Mahkemesinin ... -... E, ... /... K sayılı dava dosyası celp edilmiştir.

Mahkememizce usül ve yasaya uygun araştırma ve inceleme yapılarak toplanan deliller incelendiğinde;

Davacı ... ... olup, ... şehir merkezinde minibüsçülük yaptığı, minibüs kapasitesinin 14+1 olduğu, ... ... ... tarih ve ... /.... sayılı kararı ile, minibüs sahipleriyle otobüs sahiplerinin tek çatı altında toplanmasının amaçlandığı ve bu karar uyarınca 14+1 kapasite çalışan minibüs esnafının yolcu taşıma kapasitesinin artırılarak ... yılından itibaren bu şekilde çalıştıkları anlaşılmaktadır.

... aldığı kararın ... zarara uğratacağından bahisle, dava dışı ... ... tarafından Antalya .... . İdare Mahkemesine dava açıldığı, yapılan yargılamada davaya konu kararda kamu yararı ve hukuka uygunluk bulunmadığından iptaline karar verildiği, yine aynı kararın iptali için Antalya ... . İdare Mahkemesine de ... ... tarafından açılan davanın feragat ile sonuçlandığı anlaşılmıştır.

.... ... aldığı karar ile, toplu taşımacılık yapan ... ... ile, ... plakalı minibüslerle ilgili ... tarih ... /...-... sayılı kararda, minibüs sahiplerine normal seride plakalı otobüs sınıfı araç sahibi olma imkanı tanındığı, bu karara istinaden minibüsçülerin halk otobüsleri kooperatifi gibi taşıma yaptıkları, ... yılından itibaren de halen bu karar doğrultusunda faaliyette bulundukları, ... tarih ... /... -... sayılı karar ile de, ... plakalı minibüslerin plakalarının ve ruhsatlarının iptal edilerek idarenin ve ...

Genel Kurulunun belirlediği teknik özellikleri içerir 18 yolcu + 1 şofor oturma ve ayakta en fazla 9 yolcu kapasiteli normal plakalı otobüslerle değiştirilmesine karar verildiği, bu karar doğrultusunda değiştirilen minibüs araçlarına ... harf grubundan plaka tescili yapıldığı, ... ... /... -... sayılı kararının Antalya ....

İdare Mahkemesince iptaline karar verildiği, ... .... tairhli ... /... -... karar sayılı kararı ile, ... plakalı otobüslerin günlük 440 adedinin çalıştırılarak bir plakanın 2 gün çalışıp bir gün çalıştırılmamasına ve bunun uygulamasının ne şekilde yapılacağına dair karar verildiği, anlaşılmıştır.

Her iki oda başkanı tarafından imzalanan ... tarihli ön protokolde tarafların anlaşma koşullarının belirlendiği, tarafların belediyeye karşı açtıkları elektronik ücret toplama sistemine ilişkin davalardan ve birbirlerine karşı açtıkları tüm davalardan feragat edimesi, minibüs esnaf odasının 72 adet minibüsün mülkiyetini halk otobüsleri kooperatifine geçirmesi, tüm mülkiyetler devredilinceye kadar 72 araçtan devredilmeyenlerin gelirlerinin ... tarafından belirlenecek tarihten itibaren ödenmesi yönünde karar aldıkları, anlaşılmıştır.

... tarihli ön protokolde ise; bir önceki protokoldeki belirlenen hususlara ilaveten ... belirleyeceği koşullara uygun olarak esas protokolde havuz sistemi ve aktarma sisteminin çalışma koşullarını belirleyerek devreye alacaklarının eklendiği, anlaşılmıştır.

... tarihli uzlaşma protokolünde ise; her iki tarafın üyesi bulunduğu yönetimlerin imzaladıkları protokolde " her iki tarafça kabul gördüğü üzere minibüslerin kapasite arttırımı yapmış olması sonucunda özel halk otobüslerinin görmüş olduğu zarara karşılık olmak üzere minibüsçüler odası tarafından bedeli karşılanarak 72 adet otobüsün ön protokol kapsamında özel halk otobüsüne verileceği" hususunun 1. Maddede düzenlendiğini,

... tarihli protokolde ise; bir önceki protokole atıfta bulunularak özel halk otobüslerine verilecek 72 araç için başı ... .-TL'nin bedel olarak belirlendiği ve üyelerin ... ödeme tarihli senetler vereceğinin kararlaştırıldığını, verilecek senet miktarına avukatlık ücretininde eklenerek 662 üye için kişi başına ... .-TL ödeme yapılmasının kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.

... tarihli tutanakta ise; ... -... tarihli ve ... tarihli protokol gereklerinin ifası için tarafların bir araya geldiği, tutanağın imzalanması ile birlikte 575 adet senedin ... ... teslim edildiğine, senetler ödendiğinde İdare Mahkemesindeki dosyalardan feragat edileceğinin kararlaştırıldığını ayrıca her iki kurulunda tek çatı altında toplanması yönünde yapılacak çalışmalar yönünden karar alındığı, anlaşılmıştır.

... tarihli protokolde ise; araçların aktarmalarda nasıl ücret alacaklarının kararlaştırıldığını, ... tarihli tutanakta önceki protokollere atıfta bulunularak, ifası amacıyla minibüsçülerin kooperatife ... tarihinde 8 adet senet teslim ettiklerini, ... tarihli senetleri haricindeki senetler ödendiğinde davalardan feragat edileceği hususunun kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.

... tarihli taahhütnamede de ; protokolle kapsamında ... plakaya dönüşüm yapan minibüsler ve dönüşüm yapmayan ancak sisteme katılacak minibüslerin her biri tarafından ödenecek ... .-TL'ler yönünden düzenleme yapıldığı anlaşılmıştır.

... tarihli protokolde; 72 araca karşılık protokolün düzenlendiği tarihe kadar 510 ruhsat sahibinin senetlerini kooperatiften geri aldıkları, ayrıca 10 adet araç sahipleri adına ödeme yapılıp senetlerin alındığını, ödeme yapmayanlarında senetlerini tahsil için işlem yapılmasına, ... aracılığında protokolün düzenlendiği anlaşılmıştır.

5-Mahkememizce usül ve yasaya uygun araştırma ve inceleme yapılarak, toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde ;

Dava, davacı tarafça borçlu olduğu zannı ile davalıya verildiği iddia edilen bono bedelinin sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca tahsili istemine ilişkindir.

Taraflar arasında yapılan protokol ve anlaşmalar kapsamında ... .-TL bedelli bono düzenlendiği, bono bedelinin davalıya ödendiği hususları ihtilafsızdır.

Taraflar arasında ki uyuşmazlık bono verilmesine ilişkin anlaşma ve protokollerin geçerli bulunup bulunmadığı, ödenen bono bedelinin iadesinin gerekip gerekmediği hususlarındadır.

Mahkememizin ... tarihli .../... esas-.../... karar sayılı ilamında;

Mahkememizce; ... ... aldığı karar doğrultusunda ... plakalı minibüslerin yolcu taşıma kapasitesinin artırılarak ... sınıfına geçirilip, halk otobüsleri ile aynı statüde çalışmaya başladıkları, alınan kararlar doğrultusunda ... plakalı minibüslerin .... yılından itibaren fazla kapasitede yolcu taşıması yaptıkları, kooperatif üyeleri tarafından ... kararlarının iptali için dava açıldığı ve bunun sonucunda İdare Mahkemesi tarafından alınan kararın iptal edildiği, minibüsçüler ile özel halk otobüsleri sahiplerinin bir araya geldikleri ve ... ... kurdukları, odanın faaliyete geçtiği, oda yönetiminde minibüsçüler odasından da kişilerin bulunduğu,

sonuçta birleşmenin sağlandığı, taraflar arasında düzenlenen ... tarihli uzlaşma protokolünün icra safahatinde minibüsçülerin, özel halk otobüslerinin görmüş olduğu zarara karşılık olmak üzere oda tarafından bedeli karşılanarak 72 adet otobüsün verilmesinin kararlaştırıldığı, 72 adet otobüs verilemediğinden, bunların değeri belirlenerek, belirlenen değerin üye sayısına bölünmesiyle, bulunan miktar olan araç başına ... .-TL'lik bonoların minibüsçüler odası tarafından özel halk otobüsü kooperatifi üyelerine verilmek üzere düzenlendiği,

minibüs odası üyeleri tarafından bonolar imzalanarak yapılan protokoller kapsamında özel halk otobüsü kooperatifine, üyelerine dağıtılmak üzere verildiği, davaya konu bononun da bu kapsamda davalıya tevdii edilmiş olduğu, dava konusu bononun da bedeli ödenerek bononun iade alınmış olduğu, verilen bonoların ve bu bonolara istinaden yapılan ödemelerin ... yılından itibaren minibüslerin fazla kapasitede çalışmaları nedeniyle, halk otobüsü sahiplerinin uğramış olduğu zararlarının karşılığı olduğu sonuç ve kanaatine varılmakla sübuta ermeyen davanın reddine dair verilen hüküm;

Davacı vekili tarafından temyiz edilmiş, Yargıtay ....

Hukuk Dairesinin ... ... tarihli, ... /... esas-... /... karar sayılı ilamı ile " davacının da içerisinde olduğu minibüsçülerin araçlarının kapasitesinin artırımına ve dava konusu senedin davacı tarafından keşide edilmesine dayanak yapılan ... tarihli ... genel kurulu kararının mahkemece iptal edilmesi karşısında, iptal kararına rağmen anılan ... kararının fiilen uygulamasının devam edip etmediği, davalı Kooperatif üyesinin ... tarihli ... kararının alınmasından iptal edilinceye kadar ki geçen süre zarfında, yine fiili durumun sonuna kadar geçen sürede zarara uğrayıp uğramadığı,

uğramışsa ne miktar zarara uğradığı gerektiğinde bilirkişi incelemesi de yapılmak suretiyle tespit edilmelidir.

Bu bağlamda senedin keşide edilme nedeninin ortadan kalkıp kalkmadığı ya da ne oranda ortadan kalktığı hususları da mahkemece yeterince irdelenip iptal edilen ... kararı yerine alınan yeni kararlar dahi dayanak anlaşma ve protokoller ile birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmek gerekirken denetlenebilir yeterli dayanağı da gösterilmeden eksik inceleme ve yazılı gerekçeyle davanın reddedilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir. " gerekçesi ile bozulmuş, davalılar vekili tarafından süresinde karar düzeltme isteminde bulunulmuş, Yargıtay ....

Hukuk Dairesinin ... tarihli ... /... esas-.../... karar sayılı ilamı ile davalılar vekilinin karar düzeltme isteminin reddine karar verilerek dosya mahkememize gelmiş, mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunmuştur.

Taraflar arasında protokollerin ve takip konusu bononun protokoller nedeniyle düzenlendiği konusunda uyuşmazlık bulunmayıp, uyuşmazlık senetlerin lehtar hanesi boş olarak davalı kooperatif yönetimine verilen senetlerin verilme sebebi olan protokol hükümlerinin geçerliliğini yitirip yitirmediği ve senedin keşide edilme nedeninin ortadan kalkıp kalkmadığı noktasında toplanmaktadır.

İncelenen protokoller, ... kararları ve tüm dosya içeriği birlikte değerlendirildiğinde; ... ... ... 'nin aldığı karar doğrultusunda ... plakalı minibüslerin ... sınıfına geçirildiği, ... plakalı minibüslerin alınan karar doğrultusunda yolcu sayısı arttırılmış olarak ... yılından itibaren çalışmaya başladıkları, davalı kooperatifin üyeleri tarafından açılan dava sonucunda idare mahkemesi tarafından ... kararlarının iptal edildiği dosya içeriği ile sabit olup,

taraflar arasında düzenlenen ... tarihli "Uzlaşma Protokolünün İcra Safahati" başlıklı protokol ile minibüsçülerin "her iki tarafça kabul gördüğü üzere minibüslerin kapasite arttırımı yapmış olması sonucunda özel halk otobüslerinin görmüş olduğu zarara karşılık olmak üzere minibüsçüler odası tarafından bedeli karşılanarak 72 adet otobüsün ön protokol kapsamında özel halk otobüslerine verileceği'nin kararlaştırıldığı, 72 adet otobüsün alınmadığı, bunun üzerine ... tarihli protokol ile araç başına ... .-TL bedel belirlenerek belirlenen bedele göre 662 adet üye tarafından ödenmesinin kararlaştırıldığı,

dava konusu bononun incelenen ve tarafların kabulünde olan ... ve ... tarihli protokolde kabul edildiği üzere minibüslerin kapasite arttırımı yapmış olmaları nedeniyle özel halk otobüslerinin görmüş olduğu zarara karşılık olmak üzere düzenlendiği,

Senetlerin minibüsçüler odası tarafından üyelerinden toplanarak toplam 575 senedin ... tarihli protokolle Minibüsçüler Odası Başkanı ... ... tarafından, davalı ... ... teslim edildiği,

Davacı taraf, sözleşmenin feshine ilişkin dosyaya herhangi bir belge ibraz etmediği, aracının yolcu kapasitesi arttırılmış olarak fiilen çalışmasına devam ettiği ve ... ... kurulmuş olması ve davacı ve davalı gibi minibüs ve otobüsçü olan esnafın tamamının bu odaya kayıtlı olmasının zorunlu hale gelmiş olmasına göre birleşmenin gerçekleştiği,

Mahkememizin ... /... Esas ve ... /... K. Sayılı dosyası arasına bulunan ... tarihli ve ... tarihli ... ... gelen müzekkere cevapları ve yine mahkememizin ... /... Esas ve ... /... K. Sayılı kararı, mahkememizin ... /... Esas ve ... /... K. Sayılı dosyaları arasında aldırılan belgelerden de anlaşılacağı üzere sözleşmenin fiilen devam ettiği

Yine emsal dosyalar da bu yönde verilen kararlar Yargıtay denetiminden geçmek suretiyle kesinleştiği (Y. 3. HD 25/11/2019 T. 2019/3251 E. 2019/9227 K. Sayılı ilamı) anlaşılmıştır.

Tüm bu anlatılardan da anlaşıldığı gibi davacı yan, sözleşmeden dönme hakkını kullandıklarını ileri sürmüş iseler de sözleşmenin fiilen devam ettiğinin anlaşıldığı ve bu nedenlerle bononun bedelsiz kaldığı iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmış, iş bu gerekçe ile davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · E-imzalıdır Hakim ... · E-imzalıdır