Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/581 K.2023/133

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ... Mah. ... Sk. ... Blok No:... İç Kapı No:... .../... adresinde ticari faaliyet gösterdiğini, müvekkil şirketin Antalya ...

Noterliği tarafından ... tarih ve ... yevmiye numarası ile tasdik edilen Yönetim Kurulu Karar Defterinin şirketin Mali Müşaviri ... uhdesinde iken zayi olduğunu, defterin ne şekilde ve ne zaman zayi olduğunun tespit edilemediğini, müvekkil şirket ve yöneticilerin, şirketin faaliyete başladığı ... yılından bu yana mevzuata ve teamüllere uygun olarak faaliyet gösterdiğini, basiretli bir tacirin tüm yükümlülüklerine uygun olarak hayatını sürdürdüklerini, defterin zayi olduğunu, ... tarihinde fark edildiğini, Mali Müşavir ... tarafından durumun derhal bildirildiğini ve ... tarihinde Antalya ...

Noterliğinden Karar defterinin tasdikinin onaylı bir suretinin temin edildiğini, müvekkil şirketin yönetim kurulunun ... ve ...'dan oluştuğunu bildirerek müvekkil şirkete ait Antalya ... Noterliği tarafından ... tarih ve ... yevmiye numarası ile tasdik edilen Yönetim Kurulu Karar Defterinin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkememizce Antalya ... Noterliğine müzekkere yazıldığı, Antalya ... Noterliği tarafından ... tarih ve ... yevmiye numaralı Yönetim Kurulu Karar Defteri tasdikine ilişkin belgelinin onaylı bir örneğinin gönderildiği, dosya arasına alındığı görülmüştür.

Mahkememizin ... celsesinde davacı tanığının dinlenilmesine karar verilmiş olup, davacı tanığı ... beyanında; "Ben ... yılından beri mali müşavir olarak görev yapıyorum, davacı şirketin de mali müşaviriyim, ... yılının sonunda davacı şirkette bir bölünme oldu, yeni bir şirket kuruldu, bu şirketin işlemleri yapılırken davacı şirketin yönetim kurul karar defterini vergi dairesine, ticaret odasına ve notere götürerek işlemleri yaptırdık, sanıyorum o sırada davacı şirketin karar defteri kaybolmuştur, ancak nasıl kaybolduğunu bilemiyorum, karar defteri benim uhdemdeyken kayboldu, herhangi bir şekilde hırsızlık, yahut doğal afet olayı yaşanmadı, nasıl kaybolduğunu ben de bilmiyorum, bilgim, görgüm bu kadardır" şeklinde beyanda bulunmuştur.

Davacının iddialarının ve bunların dayanaklarının özetle; "davacı şirketin yönetim kurulu karar defterinin mali müşavirin uhdesinde iken kaybolduğunu belirterek zayi nedeni ile iptaline karar verilmesi" talebine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Dava, TTK'nın 82/7 maddesinde dayalı olarak zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

TTK'nın 82/1. maddesi gereğince, "Tacir, ticari defterlerini, envanterleri, finansal tablo, bilanço ve faaliyet raporlarını, aldığı mektupları (bir ticari işe ait yazışmaları), gönderdiği mektup suretlerini, kayıtlara esas olan belgeleri, sınıflandırılmış şekilde saklamakla yükümlüdür." Saklama süresi on yıl olup sürenin başlangıcı da kanunda belirtilmiştir (TTK m.82/5-6).

Defter ve belgelerin saklanması yükümü, gerçek kişi tacirlerde ticaretin terk edilmesinden sonra sürdüğü gibi, tacirin ölümü halinde mirasçılar bakımından da devam eder. TTK'nın 82/7 maddesi.

"Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." şeklindedir.

TTK'nın 87. maddesinde zayi belgesi verilebilmesi için aranan zayi halleri tahdidi olarak sayılmamıştır. Zayi olayının, tacirin engelleyemeyeceği bir olaydan ve tacire atfedilecek bir muhafaza kusuru olmaksızın gerçekleşmiş olması yeterlidir.

Somut uyuşmazlıkta; davacı şirketin muhafaza kusuru sebebi ile davaya konu ticari defterin zayi olduğuna ilişkin herhangi bir delilin mevcut olmadığı gibi tanık olarak dinlenen davacı şirket mali müşavirinin beyanında da anlaşıldığı üzere; davaya konu şirket karar defterinin şirketin mali müşaviri uhdesindeyken zayi olduğunun belirtildiği, yani davacı şirketin; ticari defter ve belgelerini koruyup gözetme yükümlülüğüne aykırı hareket ettiğine ya da basiretli bir tacir gibi davranmadığına dair bir delil de bulunmadığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, buna ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · ¸(e-imzalı) Hakim ... · ¸(e-imzalı)