Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/743 K.2025/114

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından ...

Model ... renkli ... tipli aracın ... tarihinde ...-TL bedelli fatura karşılığı sıfır olarak satın alındığını ve fatura bedellerinin ödenerek fiilen kullanılmaya başlandığını, otomobilin trafikte seyir halindeyken motorundan olağan dışı yüksek desibelde sesler gelmesiyle arızalandığını ve müvekkili şirket yetkilisi ... tarafından o sırada şans eseri çok yakın olduğu ... yetkili servisi ... şubesine çekildiğini ve otomobil halen dahi motoru indirilmiş halde bulunduğunu, söz konusu otomobilin ... model trafiğe ... ... ayı çıkışlı ve davalı ... nın ... tarihli iş emri açılış formunda görüleceği üzere ... kilometrede bir otomobil olduğunu,

muayene geçerlilik tarihinin ... olması bakımlarının periyodik olarak yapıldığını gösterdiğini, otomobilde üretimden kaynaklı bir sorun olup olmadığı hususunda Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../...

D.iş sayılı dosyası ile konusunda uzman bilirkişi tarafından keşif yapılarak ... tarihinde rapor ibraz edildiği, bilirkişi raporunda yeni motorun getirilerek takılması için gereken masrafların ...-TL olacağı yönünde görüş bildirildiğini, ancak raporda motorun getirilmesi ve takılması bedelinin hesaplanmadığını, delil tespiti sonucunda uyuşmazlık konusu otomobil motorunun üretimden kaynaklanan gizli ayıplı olduğunu, bu itibarla satıcının ağır kusurlu olduğunu, nitekim motorun tamirinin mümkün olmadığının raporda belirtildiğini,

davalılardan ... satış sözleşmesinin tarafı olarak ... ise ithalatçı olarak müvekkili şirkete karşı ayıptan dolayı müteselsilen sorumlu olduğunu bildirerek ... renkli ... Model ... tipli ... markalı otomobilin ayıpsız misli sıfır kilometresinin her türlü masrafının davalılara yükletilerek her türlü takyidat ve sınırlamadan ari olarak aynen değiştirilmek üzere davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacının aracındaki şikayet ile ilk kez ... tarihinde karşılaştığını, davacı aracını 6 yıl boyunca ... km'yi aşkın bir şekilde aktif kullandığını, davacının müvekkili şirket yokluğunda aldığı bilirkişi raporunda araçta meydana gelen yatak sarma arızasının pek çok nedeni olduğunun bilindiğini, davaya konu aracın garantisinin 2018 tarihinde sona ermiş olmasına rağmen müvekkili şirket arızanın giderilmesine ilişkin olarak müşteri memnuniyeti kapsamında davacıya ...

Euro destek sağlamayı teklif ettiğini ancak davacı bu teklifi reddederek kötü niyetli bir şekilde dava açıldığını, dava konusu aracı yaklaşık 6 yılı aşkın bir süredir ... km boyunca sorunsuz olarak kullanmakta ve araçtan beklediği makul faydayı elde ettiğini, dava konusu araç üzerinde imalattan kaynaklanan bir ayıp bulunmadığını, dava konusu aracın yetkili servise girişlerinde, basit nitelikteki arızaların sorunsuz olarak giderildiğini, dava konusu araçta imalattan kaynaklanan bir ayıp bulunmadığını, dolayısıyla öncelikli olarak esasa müteallik bir ayıp bulunmadığından davanın esastan reddine,

mahkeme davanın kabulüne karar vermesi halinde ayıpsız misli ile değişim yerine hakkaniyete çok daha uygun bir çözüm olan ayıp oranında bedeli indirimine hükmedilmesi gerektiğini bildirerek davanın zamanaşımı nedeniyle reddine, davanın usulden ve esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; huzurdaki davada dava konusu aracın ayıpsız mislinin talep edildiğini, davacı tarafından yaptırılan tespitin usul ve yasalara aykırı olduğunu, mahkeme tarafından esas alınamayacağını, davacının dava açma hakkı zamanaşımına uğradığını, davacı tarafça hak düşürücü süreye riayet edilmediğini, bu sebeple davanın reddinin gerektiğini, müvekkili şirketin huzurdaki davada taraf sıfatı bulunmadığını, davacı tarafça alınan bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, bilirkişi raporunda teknik hiçbir veri,

somut belge ya da bilgi olmaksızın araçta üretimden kaynaklı arazı olduğunun ifade edildiğini, raporda hiçbir teknik veri ve bilimsel incelemenin bulunmadığını, ayrıca dava konusu araç ile ilk kez ... tarihinde karşılaştıklarını, davacı aracını satın aldığı tarihten 6 yıl ve ... km'yi aşkın bir süredir aktif kullandığını, 6 yıl ve ... km'yi aşkın kullanım sonrası varlığı iddia edilen arızaların üretimden kaynaklı olduğunun iddia edilmesi teknik ve bilimsel verilere aykırı olduğunu, davaya konu aracın yasal garantisinin sona erdiğini, davacı davaya konu 6 yılı ve ... km'yi aşkın süredir sorunsuz şekilde kullandığını,

davacı tarafça dava konusu arızalara ilişkin ticari kayba uğradığının iddia edildiğini, davacı iddialarını somutlaştıramadığını ve bu uğurda hiçbir somut belgenin dosyaya sunulmadığını bildirerek davanın öncelikle usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretini davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava; Davacı şirkete ait aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesi talebine ilişkindir.

Mahkememizce, tarafların gösterdiği deliller usulünce toplanmış, dava konusu araca ait tramer kayıtları dosya arasına alınmış, ...'dan dava konusu aracın muayene raporları celp edilmiş, ...'den dava konusu aracın bakımlarına ait açılış-kapanış fişleri ve dijital servis raporları celp edilmiş, Mahkememizin .../...

D.iş sayılı dosyası dosyamız arasına alınmış, davaya konu araca ilişkin takyidat kayıtları Noterler Birliği'den celp edilmiş ve talimat yolu ile İTÜ Makine Mühendisleri(Otomotiv) Kürsüsünden 3 Makine Mühendisi bilirkişi ile 1 nitelikli hesaplamalar konusunda uzman bilirkişi heyetinden dava konusu uyuşmazlık hakkında rapor aldırılmış, itirazlar ve eksiklikler üzerine davalı ...'den dava konusu araca ait yetkili serviste ölçülen geçici ve sürekli performans değerlerini gösteren ... servis kayıtları,

motor kontrol ünitesi yazılımı ve kayıtları celp edilerek bilirkişi heyetinden ek rapor alınmış ve son olarak dava konusu aracın hasar kaydı da incelenerek araçta meydana gelen değer kaybı hesaplaması hususunda yeniden ek rapor alınmıştır.

Talimat mahkemesi bilirkişi heyeti ..., ..., ... ile ... tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda özetle; "... plaka ... marka aracın hasarlı motor fotoğrafları incelendiğinde özellikle sağdan ilk iki silindirin ana ve biyel kol yataklarının deforme olduğu ve birinin parçalanıp kırılarak motor bloğunu patlatıp ilgili silindirin piston-segman-biyel kolu-silindir gövde ve gömleğini kullanılamaz hale getirdiği,

motorunun ikinci kol yatağında belirgin bir çatlak mevcut olduğu ve çatlaktan sızan motor yağının görevini yapmadan motor bloğunu hızlıca terk etmesi dolayısıyla aracın yağsız kalması ile araçta yatak sarması ve sonucunda kol çıkarması arızası olduğu, oluşan bu hasar kısa süreli kullanımlarla ve günlük sürüş şartlarında kolay kolay meydana gelebilecek bir hadise olmadığı, dava konusu aracın bakımlarının yetkili servislerde doğru kilometresi ve zamanında yapıldığı ve henüz motor ömrünün başlarında (... km) olduğu, kullanıcı hatası veya aracın bakımsızlığından dolayı yatak sarması,

biyel kolu çıkarması ve nihayetinde motorun kullanılmaz hale gelmesinin mümkün olamayacağı, araçtaki yatay sarması ve kol çıkarması probleminin kol yatağında imalat sırasında kullanılan malzemenin motorun ömründen beklenen ...-... km toplam motor ömrüne göre oldukça kısa bir ömüre denk gelecek şekilde yeterli ısıl direnç ve mekanik mukavemete sahip olarak üretilememesinden dolayı meydana geldiği ve haliyle üretici firmadan kaynaklanan ve standart bir araç sürücüsünün anlayamayacağı türden GİZLİ AYIPLI bir durum oluşturduğu,

arızanın tespiti açısından en önemli somut kanıt niteliğindeki motor kontrol ünitesi yazılımı ve kayıtlarının sunulmadığı, belirtilen belgelerin yokluğunda dosya üzerinden yapılan incelemede taşıtın arızasında da kontrol ünitelerinde hata kaydı bulunduğuna dair bilgi/belge/bulgu bulunmadığı, yazılama müdahale edildiğine dair döküm olmadığı,

sökülen motorun incelenmesinde yağ kanalındaki kılcal çatlakların büyüyerek çatlaktan kaynaklanan “yatakta yağ filmi oluşamaması” sebebi ile arızanın ortaya çıktığı göz önüne alındığında, mevcut şartlarda, motor arızasının imalat kaynaklı ayıp olarak değerlendirilmesi gerektiği, ayıpsız emsallerine nazaran beklenen faydalanmayı olumsuz etkilediği, motor değişimi ile arızanın giderilebilir nitelikte olduğu, aracın kullanım yılı ve kilometresine bağlı olarak davacı yanın aracın misli ile değişiminin davalılardan talep edip edemeyeceği hususunun hukuki değerlendirmeye muhtaç Sayın Mahkeme'nin takdiri olduğu,

dava konusu aracın bakımlarının zamanında ve kilometresinde yetkili serviste yapıldığı dolayısıyla kullanıcının bir ihmalinin söz konusu olamayacağı, taşıt arızasının çevre ve kontrol ünitesi donanım ve yazılımları test edilerek yeni motor montajı ile giderilebilir nitelikte olduğu, onarımın en uygun yaklaşım olduğu, yeni sandık motor fiyatının imalatçı firması tarafından belirlenmesi,

işçilik bedelinin yetkili servisler tarafından belirlenmesi ve hangi tarihteki bedelin esas alınacağının hukuki değerlendirmeye muhtaç olması nedeni ile Sayın Mahkemenin direktifi ile davalı tarafın ibraz edeceği resmi liste üzerinden belirlenmesi gerektiği, davalılardan ... şirketinin ağır kusurlu olması ihtimalinde satış konusu malı ayıpsız yenisiyle değiştirmesi gerektiği, davalılardan ... şirketinin her halde yalnızca davacının uğramış olduğu zararın giderilmesi ile yükümlü olduğu" sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Talimat mahkemesi bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan bilirkişi ek raporunda özetle; "... plaka ... marka aracın hasarlı motor fotoğrafları incelendiğinde sağdan ilk iki silindirin ana ve biyel kol yataklarının deforme olduğu ve birinin parçalanıp kırılarak motor bloğunu patlatıp ilgili silindirin piston-segman-biyel kolu-silindir gövde ve gömleğini kullanılamaz hale getirdiği;

motorun ikinci kol yatağında belirgin bir çatlak olduğu ve bu çatlaktan sızan motor yağının görevini yapmadan motor bloğunu hızlıca terk etmesi dolayısıyla aracın yağsız kalması ile araçta yatak sarması ve sonucunda kol çıkarması arızası meydana geldiği ve motorun atıl duruma düştüğü, aracın bakımlarının yetkili servislerde doğru kilometresi ve zamanında yapıldığı, henüz motor ömrünün başlarında (... km) olduğu, kullanıcı davranışı araç bakımsızlığından kaynaklanan bir sorun olsaydı daha önceki servis kayıtlarında yataklarda yağsızlık ve mekanik aşınmalarla ilgili kayda rastlanılması gerektiği beraber düşünüldüğünde;

araçtaki yatay sarması ve kol çıkarması probleminin kol yatağında imalat sırasında kullanılan malzemenin motorun ömründen beklenen ...-... km toplam motor ömrüne göre oldukça kısa bir ömüre denk gelecek şekilde yeterli ısıl direnç ve mekanik mukavemete sahip olarak üretilememesinden dolayı meydana geldiği ve haliyle üretici firmadan kaynaklanan ve standart bir araç sürücüsünün anlayamayacağı türden GİZLİ AYIPLI bir durum oluşturduğu, imalattan kaynaklanan yağlama kanalındaki çatlakların gizli ayıplı durumun esas nedeni olduğu ve nihayetinde motor bloğu ve biyel kolundaki aşınmalar neticesinde metal parçaları kartere kadar indiği,

aracın geçmiş arıza kayıtlarının ... tarihli ... cihaz sonuçlarında, motor kısmından vuruntu sesi geldiği, araç rölantide beklerken stop ettiği ve kalkış anında titreme olduğu şikayetlerinin mevcut olduğunun raporlandığı, aynı raporda aracın motor bloğundaki aşınma ve kol çıkarma hadiselerine istinaden motorun yanma karakteristiğinin bozulması ve özellikle rölantide iç dirençleri yenebilecek şekilde düzgün şekilde çalışamaması nedeniyle arızaları kodları ile tek tek tespit edilen çok sayıda elektronik arıza kodunun yer aldığı,

arıza nedeniyle motorun yenilenmesi ile aracın değer kaybına uğrayacağı, dava konusu ... plakalı hususi otomobilin ... km'de iken motor arızası vermesi nedeni ile komple motor değişiminin sağlanması neticesinde orijinalliği bozulan sandık motorlu araç ayıplı duruma düşeceği, aracın herhangi bir kaza geçmişi sunulmadığından hasarsız olduğu kabul edilerek güncel piyasa değerinin ...

TL civarında olduğu, sandık motor değişiminin davaya konu olan ... şasi numaralı ... marka ve ... model araçta yaklaşık olarak ... TL değer kaybı yaratacağı" sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Talimat mahkemesi bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan bilirkişi 2. ek raporunda özetle;"SBGM'nden gönderilen veriler ışığında aracın hasar geçmişinde yer alan kazalardan hiçbirinin araçta fazladan bir yıpranma ve değer kaybı yaratacak boyutta hasar bırakmadığı, basit mekanik müdahalelerle ve sarf/plastik malzeme değişim/onarımı gibi işlemlerle tamiri mümkün olan hasarlar oldukları, söz konusu aracın hasarlı statüsünde değerlendirilebilecek boyutta ana şasi ve kaportasındaki önemli bölgelerinde değişen/onarılan/boyanan parçası olmadığından hasarsız olduğu kabul edilerek ...

2025 itibariyle güncel ortlama piyasa değerinin ... TL civarında olduğu, böylelikle sandık motor değişiminin davaya konu olan ... şasi numaralı, ... plakalı ... marka ve ... model araçta yaklaşık olarak ...

TL değer kaybı yaratacağı, motor arızasının imalat kaynaklı ayıp olarak değerlendirilmesi gerektiği, ayıpsız emsallerine nazaran beklenen faydalanmayı olumsuz etkilediği, motor değişimi ile arızanın giderilebilir nitelikte olduğu, Aracın kullanım yılı ve kilometresine bağlı olarak davacı yanın aracın misli ile değişiminin davalılardan talep edip edemeyeceği hususunun hukuki değerlendirmeye muhtaç Sayın Mahkeme'nin takdiri olduğu, oluşan arıza sonucunda motorun yenilenmesi ile aracın değer kaybına uğrayacağı ve bu değer kaybının güncel piyasa verileri, aracın hasarsızlık ve kilometre bilgileri beraber değerlendirildiğinde ...

TL civarında olduğu" sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../...

D.iş sayılı delil tespit dosyasının incelenmesinde; tespit talep eden ... tarafından davalılar ... ile ... ne açılan delil tespiti dosyasında keşif yapılarak alınan bilirkişi raporu ile, "Hukuksal olarak delillerin takdir ve kabulü sayın mahkemenize ait olmak üzere dosyada mevcut belge ve bilgilere dayalı olarak değerlendirmeler neticesinde, Dava konusu aracın motorunun gizli ayıplı olduğu, üretimden kaynaklanan bir arıza olamayacağı, aracın kullanımından ya da motorun bakımsızlığından kaynaklanan bir arıza olamayacağı, arızalanan motorun tekrar kullanılamayacak kadar hasar gördüğü,

tamir edilemeyeceği ve yeni motor takılması gerektiği, bu yeni motorun getirilerek takılması için gereken masrafların ...-TL olacağı, dava konusu aracın yeniden yürür hale gelebilmesi için ne kadar sürenin gerektiğinin söylenmesinin mümkün olamayacağı yönünde rapor düzenlendiği anlaşılmıştır.

6098 TBK'nın 227. Maddesinde "Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:

1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.

2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.

3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.

4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.

Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.

Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.

Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.

Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir" hükmü düzenlenmiştir.

Tüm dosya kapsamının bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucunda. Davacının davalı ...'den satın aldığı aracın motorundan sesler gelmesi nedeniyle motorunun gizli ayıplı olduğunu iddia ederek aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesini talep ettiği, dava konusu aracın ... tarihinde davacı tarafından davalı ...'den ...-TL bedelle satın alındığı, Mahkememizin .../...

D.iş sayılı tespit dosyasında yapılan tespitler, Mahkememizce talimat yolu ile aldırılan ve Makine Mühendisleri ile nitelikli hesaplamalar konusunda uzman bilirkişiden oluşan heyet tarafından tanzim edilen bilirkişi kök ve ek raporları ile dava konusu ... plaka ... marka aracın bakımlarının yetkili servislerde doğru kilometresi ve zamanında yapıldığı, henüz motor ömrünün başlarında olduğu,

araçtaki yatay sarması ve kol çıkarması probleminin kol yatağında imalat sırasında kullanılan malzemenin yeterli ısıl direnç ve mekanik mukavemete sahip olarak üretilememesinden dolayı meydana geldiği ve üretici firmadan kaynaklanan, standart bir araç sürücüsünün anlayamayacağı türden gizli ayıplı bir durum oluşturduğu, arızanın yeni motor montajı ile giderilebilir nitelikte olduğu, onarımın en uygun yaklaşım olduğu ve motorun yenilenmesi ile aracın değer kaybına uğrayacağı ve bu değer kaybının güncel piyasa verileri, aracın hasarsızlık ve kilometre bilgileri beraber değerlendirildiğinde ...

TL civarında olduğunun tespit edildiği, böylece dava konusu aracın üretimden kaynaklı olarak gizli ayıplı olduğunun sabit olduğu, davalılardan ...'nin aracı satan firma, davalı ...'nin ise aracı ithal eden firma olarak 6098 sayılı TBK hükümlerince araçta bulunan bu ayıptan hukuken sorumlu oldukları, davacı tarafın aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesi talebi yönündeki seçimlik hakkın kullanılmasının ayıbın niteliğine göre iyi niyet kurallarına aykırı olup olmadığı,

tarafların hak ve menfaatlerine göre aşırı bir dengesizliğe yol açıp açmayacağının mahkeme tarafından takdiri ile diğer seçimlik hakların alıcıya kullandırılmasının değerlendirilmesi gerektiği, dava konusu aracın yaşı, kullanılmışlık düzeyi, araçta motor değişimi ile meydana gelecek olan değer düşüklüğü ve aracın değeri arasındaki fark da değerlendirilerek TMK'nın 2. ve TBK'nın 227/4. maddeleri uyarınca iyiniyet kuralları, tarafların hak ve menfaatleri dengeleri, hakkaniyet ve orantılılık ilkeleri uyarınca davacı tarafın misli ile değişim talebi yerinde görülmemiş ancak,

çoğun içinde az da vardır kuralı gereğince davacının talebinin bedel indirimini de kapsadığı anlaşıldığından ...-TL bedel indiriminin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸(e-imzalı) Hakim ... · ¸(e-imzalı)