Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/152 K.2026/161

.../... Karar sayılı dosyası yönünden)

DAVA

Tapu İptali Ve Tescil (Yükleniciden İşyeri Alımına Dayalı), Tazminat (Kooperatif Üyeliğinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 14/11/2022

KARAR TARİHİ : 20/02/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tapu İptali Ve Tescil (Yükleniciden İşyeri Alımına Dayalı), Tazminat (Kooperatif Üyeliğinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile. Davacı, davalı kooperatif üyesi ...'ın bir tam üyelik hissesini ... tarihinde taraflar arasında yapılan kooperatif hisse devri senedi ile devraldığını, ilgili sözleşmede davalı kooperatifinde imzası bulunduğunu, davacı kooperatife üyelik başvurusunda bulunmuş ve üyeliğinin kabul edildiğini, ilgili yonetım kurulu kararı Antalya ...

Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı noter evrakı ile onaylandığını, davacı adına kooperatif ortaklık senedi ... tarihinde düzenlendiğini, davanın kabulünü, davalı ... nin ... İli ... İlçesi ... ada ... parsel taşınmazdaki ... Blok ...

Nolu Bağımsız Bölüm üzerindeki kayıtlı olan hissesinin tapuda iptali ile davacı adına kooperatif ortaklığı oranında hissesine düşen dairenin tapuya tesciline karar verilmesini, kooperatif yönetimi ile yapılan inşaat bitim sözleşmesi uyarınca taşınmazın geç tesliminden kaynaklı davacının uğradığı maddi zararın davalıdan alınarak davacıya verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini arz ve talep etmiştir.

Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapılmış davalı tarafça herhangi bir cevap dilekçesi sunulmamıştır. (Mahkememizin iş bu dava dosyası ile birleşen Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... Esas, .../... Karar sayılı dosyası yönünden)

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin, davalı kooperatif üyesi ...'ın bir tam üyelik hissesini ... tarihinde taraflar arasında yapılan kooperatif hisse devri senedi ile devraldığını, davalı kooperatifin de imzası bulunduğunu, müvekkili ... 'nın .../... nolu karar ile .../... üye kayıt numarası ile kooperatif üyeliğine kabul edildiğini, ... İli ...

İlçesi ... ada ... parselde bulunan taşınmazlardan tapu ve iskan dahilinde ileriye dönük borcu olmadığı nedeni ile ... blok ... numaralı bağımsız bölümün tahsil edildiğini, ... tarihinde kooperatif yönetimi tarafından tahsis edilen ... blok ... nolu bağımsız bölüm yerine ... blok ... numaralı bağımsız bölümün müvekkile tahsis edildiğini, Kooperatif yönetimi inşaat bitim taahhüdü olarak ... olarak kabul edilmesine karşın yönetimin ileri sürdüğü mücbir sebeplerden dolayı bağımsız bölümlerin hak sahiplerine teslim tarihi ... olarak revize edildiğini,

Kooperatif üyelerine yönetim tarafından ... tarihinde teslim edilmeyen meskenler için kira ödemesi yapılacağını ve teslim tarihinin revize edildiği ... tarihine kadar kira ödemelerinin devam edeceği kooperatif yönetimi tarafından üyelere bildirildiğini, Manavgat ... Noterliği ...

Yevmiye Nolu ... tarihinde davalı kooperatife taşınmazın müvekkil adına tescili ve taşınmazın geç teslim edilmesinden kaynaklı zararların tazmini olarak aylık rayiç kira bedeli tutarında müvekkile ödenmesi bakımından ihtarname gönderildiğini ancak kooperatif tarafından herhangi bir geri bildirim yapılmadığını, davalı kooperatifin ilgili taşınmazı temlik etmekten kaçındığından dolayı Antalya ...

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... esas sayılı dosyasında yargılamanın devam ettiğini, bu dosyanın tarafları ve esasının aynı olduğunu, Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı .../... sor. Sayılı dosya ile soruşturma dosyası açıldığını belirterek Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... Esas Sayılı dosyası dosyanın birleştirilmesini, davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapılmış davalı tarafça herhangi bir cevap dilekçesi sunulmamıştır.

Mahkememizce ... Tapu Müdürlüğünden ... ili ... ilçesi ... ada ... parsel üzerindeki taşınmazların tapu kayıtları, Antalya CBS' ye müzekkere yazılarak .../..., .../... ve .../... sor.

Sayılı dosyası, Antalya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünden davalı kooperatife ait kooperatif dosyası, davalı kooperatiften dava konusu kooperatif ortaklık senedi, hisse devir senedi, dava konusu taşınmazın taşınmaz malikleri ile yapılan sözleşme ve genel kurul tutanaklarının birer sureti, Manavgat ... Noterliğinden ... yevmiye numaralı ihtarnamenin tebliğ şerhli bir sureti, Antalya ...

Noterliğinden ... yevmiye numaralı ihtarnamenin tebliğ şerhli bir sureti, Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davalı kooperatifin adresi, Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığından .../... soruşturma sayılı dosyası, celbedilmiş incelenmiştir.

Davacı tanıkları huzurda dinlenilmiş beyanları alınmıştır.

Mahkememizce mahallinde ... günü saat ... itibariyle bir gayrimenkul değerleme uzmanı, bir inşaat mühendisi ve bir kooperatif uzmanı bilirkişi refakate alınarak keşif yapılmış bilirkişiler ... tarihli raporlarını dosyaya sunmuşlardır.

Dava dosyasının mali müşavir bilirkişisine tevdi edilerek, davacının kooperatif üyesi olup olmadığı ve ecrimisil talepleri bakımından kooperatifin dairenin teslimine ve kiraya ilişkin olarak karar alıp almadığı ve davacının diğer talepleri konularında davalı kooperatifinin ticari defterleri üzerinde yerinde inceleme yetkisi verilerek dosya kapsamına göre rapor tanzim edilmesinin istenilmiş bilirkişi ... tarihli raporunu dosyaya sunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kooperatif üyeliğinden kaynaklanan tapu iptali ve tescil, mümkün olmadığı takdirde taşınmaz bedelinin tahsili ve kira kaybı alacağının tahsili istemine ilişkindir.

1163 sayılı yasanın 1. Maddesine göre Tüzel kişiliği haiz olmak üzere ortaklarının belirli ekonomik menfaatlerini ve özellikle meslek veya geçimlerine ait ihtiyaçlarını işgücü ve parasal katkılarıyla karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle sağlayıp korumak amacıyla gerçek ve tüzel kişiler tarafından kurulan değişir ortaklı ve değişir sermayeli ortaklıklara kooperatif denir.

Aynı yasanın 8. Maddesine göre Kooperatif ortaklığına girmek için gerçek kişilerin medeni hakları kullanma yeterliliğine sahip olmaları gerekir. Ortak olmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, kooperatif ana sözleşmesi hükümlerini bütün hak ve ödevleriyle birlikte kabul ettiklerini belirten bir yazı ile kooperatif yönetim kuruluna başvururlar. (Ek cümle:21/10/2021-7339/1 md.) Yönetim kurulu başvuruyu bir ay içinde sonuçlandırır ve başvuru sahibine kararı taahhütlü mektupla veya elden imza karşılığında tebliğ eder. Kooperatif, ortaklarına kendi varlığı dışında şahsi bir sorumluluk veya ek ödemeler yüklüyor ise ortak olmak isteği, bu yükümlerin yazılı olarak kabul edilmesi halinde değer taşır. 23. maddesine göre ortaklar bu kanunun kabul ettiği esaslar dahilinde hak ve vecibelerde eşittirler.

Davalı kooperatif üyeleri ile kooperatif arasındaki üyelik sıfatının devamına ve üyeliğe sıkı sıkıya bağlı talepler ile ilgili olan tapu iptali ve tescile, üyelik tespitine, tahsis hakkına dayalı davalarda, diğer anlatımla üyenin parasal yükümlülükleri ile ilgisi bulunmayan uyuşmazlıklarda üyelik devam ettiği sürece zamanaşımı süresi işlemeyecektir. (Yargıtay 23. HD'nin 2014/2533 esas ve 2015/1924 karar sayılı ilamı)

Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre, 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 23. maddesi gereği eşitlik ilkesi gereği üyeler arasında kooperatifin üyelere eşit davranma yükümlülüğü vardır. Davacı tapu iptal ve tescil, devredilecek tapu bulunmaması halinde ise daire karşılığı güncel değer üzerinden tazminat ödenmesini talep ettiğine göre, davacıya da eşitlik ilkesi gereği öncelikle devredilecek tapu bulunması halinde tapu verilmesi, devredilecek taşınmaz bulunmaması halinde ise, tazminat istemi, çıkma iradesi olarak değerlendirilerek taşınmazın dava tarihindeki rayiç değeri üzerinden hesaplama yapılarak, bu tarih itibariyle güncel borç mahsup edilerek tazminata karar verilmesi gerekmektedir.

Anılan yasa maddeleri çerçevesinde somut olay değerlendirildiğinde; davacı ...'nın, davalı kooperatif üyesi ...'ın bir tam üyelik hissesini ... tarihinde taraflar arasında yapılan kooperatif hisse devri senedi ile devraldığı, ilgili sözleşmede davalı kooperatifinde imzası bulunmadığı, davacının kooperatife üyelik başvurusunda bulunduğu ve üyeliğinin kabul edildiği, ilgili yönetim kurulu kararının Antalya ... Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı noter evrakı ile onaylandığı, davacı adına kooperatif ortaklık senedinin ... tarihinde düzenlendiği anlaşılmıştır.

Kooperatif yönetimi olarak devir işlemi neticesinde davacı ...'nın .../... nolu kararı ile .../... üye kayıt numarası ile kooperatif üyeliğine kabul edildiği ve yine aynı karar dahilinde ... İli ... İlçesi ... ada ... parselde bulunan taşınmazlardan tapu ve iskan dahilinde ileriye dönük borcu olmadığı nedeni ile ... blok ... numaralı bağımsız bölüm tahsisi edildiği anlaşılmıştır.

... tarihinde kooperatif yönetimi tarafından tahsis edilen ... blok ... nolu bağımsız bölüm yerine ... blok ... numaralı bağımsız bölümün davacıya tahsis edildiği anlaşılmıştır.

Kooperatif yönetimi inşaat bitim taahhüdü olarak ... olarak kabul edilmesine karşın yönetimin ileri sürdüğü mücbir sebeplerden dolayı bağımsız bölümlerin hak sahiplerine teslim tarihi ... olarak revize edilmiştir.

Kooperatif üyelerine yönetim tarafından ... tarihinde teslim edilemeyen meskenler için kira ödemesi yapıldığını ve teslim tarihinin revize edildiği ... tarihine kadar kira ödemelerinin devam edeceği kooperatif yönetimi tarafından üyelere bildirilmiştir.

Davacının üyesi olduğu kooperatifin davacının adına tescil edilen ... ada ... parseldeki ... blok ... numaralı bağımsız bölümü teslim etmediği ve iş bu dava tarihine kadar davacıya taşınmazın geç tesliminden doğan zararın tazmini altında her hangi bir bedel ödemesi yapılmadığı, Manavgat ... Noterliği ... Yevmiye Nolu ... tarihinde davalı kooperatife taşınmazın davacı adına tescili ve taşınmazın geç teslim edilmesinden kaynaklı zararın tazmini olarak aylık rayiç kira bedeli tutarında davacıya ödenmesi bakımından ihtarname gönderildiği, ilgili ihtarnamenin davalı kooperatife tebliğ edildiği, fakat davacıya herhangi bir geri bildirim yapılmadığı belirtilmiştir.

Kooperatif yönetimindeki kişiler hakkında kooperatif üyelerine karşı nitelikli dolandırıcılıktan Antalya Cumhuriyet Başsavcılığının .../... sor. sayılı dosyası ile soruşturma başlatıldığı, Mahkememize verilen cevapta dava dışı şüpheliler ... ... ve ... ... hakkında takipsizlik kararı verildiği ve kararın ... tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Davacı veklili, ... tarihli beyan dilekçesi ile gerek asıl dava ve gerekse de birleşen dava yönünden talep sonuçlarını açıklamış; asıl dava yönünden, davaya konu taşınmazın davalı kooperatif üzerinde kayıtlı olması halinde, davalı kooperatif ortaklığı hissesine düşen ... İli ... İlçesi ... Ada ... Parsel taşınmazdaki ... Blok ...

Nolu Bağımsız bölümün tapuda iptali ile davacı adına tescili, kabul edilmemesi halinde birleşen dava yönünden; taşınmazın tescil edilememesinden dolayı davacının uğradığı zarara ilişkin maddi tazminat ve geç teslimden dolayı (kooperatif ile davacı arasında yapılan inşaat teslim sözleşmesi uyarınca talep edildi.) ecrimisil tazminatı taleplerinin kabulü ile ... tarihli talep artırım dilekçesinde artırdıkları tutarlar doğrultusunda dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesi talep edilmiştir.

Dava belirsiz alacak davası olarak açılmış olup, başlangıçta ...-TL talep edilmiş, sonrasında davacı vekili ... tarihli değer artırım dilekçesiyle, maddi tazminat talepleri olan ...-TL'nin dava tarihinden başlayacak faizi ile birlikte davacıya ödenmesini, ecrimisil talebi olan ...-TL'nin dava tarihinden başlayarak faiziyle birlikte davacıya ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Yapı kooperatifinin ana amacı ortakların akçalı yükümlülüklerini yerine getirmeleri karşılığında ana sözleşmeye uygun konut ya da işyeri teslim etmektir. Ortağın konut karşılığı tazminat isteyebilmesi için kooperatifin inşaatlarının bitirilip konut tahsisi aşamasına gelindiği ve diğer üyelere tahsis ve teslim yapıldığı halde davacıya konut tahsis ve tesliminin yapılmaması gerekir. Bu husus, bu tazminatın istenebilmesinin ön koşuludur. Bu ön koşulun gerçekleşmesinden sonra davacı için çeşitli nedenlerle konut ya da işyeri tahsisi imkânsızlığı ortaya çıktığında ortağın uygun bir tazminat isteme hakkı bulunmaktadır.

Kooperatiflerde tahsis, teslim ve tescil işlemleri ayrı ayrı işlemler olup, ortağın kendisine tahsisli bir dairenin teslim ve tescilini isteyebilmesi için ön şart kooperatife karşı akçalı yükümlülüklerini yerine getirmiş olması gerekmektedir. Dolayısı ile kooperatife karşı ... yükümlülüklerini yerine getirmeyen davacı ortağın teslim isteme hakkı henüz doğmamış olduğundan tescil talep etme hakkı da mevcut olmayıp, tazminat veya kira kaybı alacağından söz edilemeyecektir.

Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 2014/5624 Esas, 2015/6996 Karar sayılı ilamı; "...Yapı kooperatiflerinde kooperatife karşı parasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen, başka bir anlatımla kooperatife borcu bulunan ortakların, tapu iptal ve tescil isteme hakları bulunmamaktadır.

Tüm dosya kapsamı, bilirkişi raporları, tapu kayıtları, tarafların iddia ve savunmaları ile birlikte değerlendirildiğinde, dava dosyasına sunulan ... tarihli kooperatif hisse devir senedi üzerinde bilirkişilerce yapılan incelemelerde, davacının davalı ... üyeliğini, kooperatif üyesi olan ...’dan devir aldığı, bu devir sözleşmesi altında davalı kooperatif onayının da yer aldığının tespit edildiği, bu kooperatif hisse devir tarihi olan ... tarihi ile aynı günlü davalı kooperatif yönetim kurulunun ... tarihli .../... sayılı kararı ile, ... ili ... ilçesi ...

Mahallesi ... ada ... parselde bulunan ... blok ... numaralı daire karşılığında davacının kooperatif üyeliğine kabul edilmesine karar verildiği ve bu yönetim kurulu kararı doğrultusunda davalı kooperatif tarafından davacı adına ... tarihli ortaklık senedi düzenlendiğinin görüldüğü, davacının üyeliğe kabul tarihi olan ... tarihinde davacının ...-TL tutarında davalı kooperatife ödeme yaptığı, davalı kooperatifin ... tarihli .../... sayılı yönetim kurulu toplantısı kararında, davacının üyeliği karşılığında tahsis edilen ... ili ... ilçesi ...

Mahallesi ... ada ... parselde bulunan ... blok ... numaralı daire için iskan ve tapu dahil ileriye dönük borcunun olmadığı ile ilgili olarak karar alındığı, dava dosyası kapsamına göre, davacının ... tarihinden itibaren davalı ...nin üyesi olduğu ve üyeliği karşılığında davalı kooperatife üyelik aidat borcunun olmadığı, davacının kooperatif üyesi olduğu dönemlere istinaden dava tarihi itibariyle ecrimisil değerinin ...

TL olduğu, ... ili, ... ilçesi, ... mahallesi ... ada ... nolu parsel ... Blok ... nolu taşınmazın dava tarihi itibari ile bitmiş haldeki toplam değerinin ... TL olacağı, keşif anında dava konusu bağımsız bölümün tamamlanma oranının %71,77 olduğu, buna göre dava konusu taşınmazın mevcut hali ile toplam değerinin ... TL olduğu, ... bedeli ... TL olduğu belirtilmişse de, davacının bağımsız bölümün tamamlanmış haline yönelik ödemede bulunduğu anlaşıldığından,

Açıklanan tüm bu nedenlerle, asıl dava yönünden davanın reddine, birleşen dava yönünden davanın kabulü ile, ... İli ... İlçesi ... Mahallesi ... ada ... parselde kayıtlı bulunan ... Blok ... nolu bağımsız bölümün geç teslimi nedeniyle hesaplanan toplam ...-TL ecrimisil bedelinin dava tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, davacının hissesine düşen bağımsız bölümün tapuda tescil edilememesi dolayısıyla ...-TL taşınmaz bedelinin dava tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

A-ASIL DAVA YÖNÜNDEN

Davanın REDDİNE,

B-BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN

Davanın KABULÜ ile, ... İli ... İlçesi ... Mahallesi ... ada ... parselde kayıtlı bulunan ... Blok ... nolu bağımsız bölümün geç teslimi nedeniyle hesaplanan toplam ...-TL ecrimisil bedelinin dava tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, Davacının hissesine düşen bağımsız bölümün tapuda tescil edilememesi dolayısıyla ...-TL taşınmaz bedelinin dava tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, C-Fazlaya ilişkin istemin reddine,

ASIL DAVA YÖNÜNDEN

1-Alınması gerekli ... TL harçtan peşin alınan ... TL harç mahsup edilerek bakiye ... TL harcın davacıdan alınarak Hazineye İrad Kaydına, 2-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 3-Yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde HMK Gider Avansı Tarifesinin 5/1. maddesi gereğince hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarılması, hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmek suretiyle yatıran tarafa iadesine,

BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN

4-Alınması gerekli ... TL harçtan peşin alınan ... TL harç mahsup edilerek bakiye ... TL harcın davalıdan alınarak Hazineye İrad Kaydına,

5-Davacı tarafından iş bu dava dosyasında peşin yatırılan harç ve peşin yatırılan gider avansından kullanılan tebligat ve yazışma gideri toplamı ... TL 'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacı taraf kendini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7-Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan ... TL arabuculuk giderinin, davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,

8-Yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde HMK Gider Avansı Tarifesinin 5/1. maddesi gereğince hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarılması, hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmek suretiyle yatıran tarafa iadesine,

Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı verilen kararın gerekçesinin taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/02/2026

Katip ... · ¸ e-imzalıdır Hakim ... · ¸ e-imzalıdır