Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/289 K.2024/794

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkilin ürettiği ürünlerinin yurt dışına gönderimi ve alıcılarına ulaştırılmasıyla alakalı davalı şirket ile anlaştığını, davalı şirketin taşıma hizmeti bedellerinin tamamının müvekkil tarafından ödendiğini, bir süre sonra müvekkilin hizmet almayı bıraktığını, davalının müvekkilden almadığı hizmetlere karşılık faturalar kesmeye başladığını, bu hususta davalıyla iletişime geçilmeye çalıştığını ancak herhangi bir ulaşım sağlayamayıp geri dönüş alınamadığını, davalının düzenlenen bu faturaların daha önce gönderilen ürünlerin sigorta bedeli olduğunu iddia ettiğini,

müvekkil tarafından verilen hizmetlere karşılık tüm ödemeler yapılmış olup müvekkilin herhangi bir borcu olmamasına rağmen sürekli fatura düzenlenip gönderildiğini, Antalya ...

Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye no'lu ihtarnamenin keşide edilerek cari hesap mutabakatının sağlandığını ve müvekkilin borçlu bulunmadığı faturaların kesilmemesi hususunda davalı tarafın uyarıldığını, ancak davalı tarafın fatura göndermeye devam ettiğini, cari hesap ve faturalarla alakala icra takibi yapılmaması hususunda ihtiyati tedbir talep ederek, ...-TL yönünden borçlu olmadığının tespit edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve tensip zaptının tebliğ edildiği ancak herhangi bir cevap dilekçesi sunulmadığı görüldü.

Dava; İcra takibinden önce açılan menfi tespit davasıdır.

Mahkememizce, tarafların 2022 yılına ilişkin BA/BS formları dosya arasına alınmış, davacı tarafa ticari defterlerini dosyaya sunması için süre verilerek davacı tarafça dosyaya sunulan ticari defterler incelenmek suretiyle mali müşavir ve ... ... konusunda uzman bilirkişilerden rapor alınmış, davalı tarafın ticari defterlerinin incelenmesi için bulunduğu yer mahkemesine talimat yazılmış ve davalı tarafça dosyaya sunulan ticari defterler incelenmek suretiyle mali müşavir ve ... taşımacılığı konusunda uzman bilirkişilerden rapor alınmıştır.

Davacının ticari defterleri incelenerek hazırlanan bilirkişi raporunda özetle; " Davacının davaya konu 2022 ve 2023 yılları ticari defterlerinin e defter olduğu, e defter beratlarının usulüne uygun olarak ve yasal süresinde GİB’e gönderildiği, kayıtların mali mevzuata uygun olarak tutulduğu anlaşılmıştır. Davacı beyanından çekişmeye konu ... TL lik tutarın davalının yurt dışı nakliyelerine ilişkin sigorta bedeli olduğu ifade edilmiştir.

Dosya içinde dava konusu döneme ilişkin tüm faturaların ibraz edilmediğinden bu farkın hangi faturalardan kaynaklandığı tarafımızdan tespit edilememiştir. İki tarafın 2022 ve 2023 yılları BA BS formlarının incelenmesinden iki tarafın BA BS formlarının birbirleri ile uyumlu olduğu, farklılık olmadığı anlaşılmıştır. Dosya içindeki belgelerden çekişmeye konu ... TL Lik tutara ilişkin davalının davacıya hizmet verdiğine ilişkin bir tespit yapılamamıştır.

Heyetimizde taşımacılık ve taşımacılık programında uzman bilirkişi olmadığından dosyaya sunulan CD ile ilgili tarafımızdan bir değerlendirme yapılamamıştır. Davacı şirketin dava konusu ticari defter kayıtlarına göre davacının davalıya borcunun olmadığı anlaşılmıştır. Davacı kayıtlarına göre olan cari hesap ekstresi rapor ekinde sunulmuştur.

Dosya içindeki bilgi ve belgeler ile davacı şirketin 2022 ve 2023 yılı ticari defter kayıtları ile her iki tarafın BA BS formlarının birlikte incelenip değerlendirilmesinden davacının davalıya bir borcunun olmadığı anlaşılmıştır. Ancak davalının ticari defterleri tarafımızdan incelenmediğinden davacının davalıya borcunun olup olmadığına ilişkin kesin bir kanaate varılamadığı" sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Mahkememizce talimat yolu ile aldırılan mali müşavir ve ... taşımacılığı konusunda uzmanı bilirkişilerce davalının ticari defterleri incelenerek hazırlanan bilirkişi raporunda özetle;"6100 sayılı HMK'nın “Ticari Defterlerin İbrazı ve Delil Olması” başlıklı 222/2 maddesinde.

“Ticari defterlerin ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. hükmü yer almaktadır.

Davalının 2022 dönemine ait Yevmiye ve Büyük Defter beratlarının süresi sonrasında (...) gönderildiği ve Envanter defterleri süresi içerisinde açılış onaylarının yapıldığı, Davalının 2023 dönemine ait Yevmiye ve Büyük Defter beratlarının süresi sonrasında (...) gönderildiği ve Envanter defterlerin açılış onaylarının ibraz edilmediği, 6100 sayılı HMK'nın 222/2 maddesine uygun olmadığı görüşümüzü sunarız, Davalının ticari defter kayıtlarında davacıdan ...

TL alacaklı olduğu, yapılan sözleşmede hiçbir şekilde sigorta bedeli yansıtmaya yönelik bir ibare olmamasından dolayı sigorta bedeli talebi yapılmasının uygun olmayacağı, dolayısı ile sigorta bedeli ücreti talebinin yapılamayacağı görüşümüzü sunarız." sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Tüm dosya kapsamının bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucunda.

Davacı tarafça davacı şirketin ürettiği ... ürünlerin yurt dışına gönderilmesi hususunda davalı firma ile çalıştığını, davalı tarafından sağlanan taşıma hizmeti bedellerinin tamamını ödediğini, fakat davalı firma tarafından davacı adına fazladan fatura kesildiğini, davalı tarafın söz konusu faturaların davacının yurt dışına gönderdiği ürünlerin sigorta bedeli olduğunu iddia ettiği, ancak söz konusu gönderilen ürünleri davacının kendisinin sigortalattığını, Antalya ....

Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye no'lu ihtarnamenin keşide edilerek cari hesap mutabakatının sağlandığını ve davacının borçlu bulunmadığı faturaların kesilmemesi hususunda davalı tarafın uyarıldığını, ancak davalı tarafın fatura göndermeye devam ettiğinden bahisle eldeki menfi tespit istemli davanın açıldığı anlaşılmıştır. Davalı taraf usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve tensip zaptı tebliğ edilmesine rağmen herhangi bir cevap dilekçesi sunmamıştır.

Mahkememizce davacı tarafın ticari defterleri incelenmek suretiyle alınan bilirkişi raporunda, davacının davaya konu 2022 ve 2023 yılları ticari defterlerinin e defter olduğu, e defter beratlarının usulüne uygun olarak ve yasal süresinde GİB’e gönderildiği, kayıtların mali mevzuata uygun olarak tutulduğu, davaya konu ...

TL Lik tutara ilişkin davalının davacıya hizmet verdiğine ilişkin bir tespit yapılamadığı, dosya içindeki bilgi ve belgeler ile davacı şirketin 2022 ve 2023 yılı ticari defter kayıtları ile her iki tarafın BA BS formlarının birlikte incelenip değerlendirilmesinden davacının davalıya bir borcunun olmadığı anlaşıldığı, ancak davalının ticari defterleri tarafımızdan incelenmediğinden davacının davalıya borcunun olup olmadığına ilişkin kesin bir kanaate varılamadığı belirtilmiştir.

Bunun üzerine, davalı tarafın ticari defterleri incelenmek suretiyle talimat yoluyla mali müşavir ve ... taşımacılığı konusunda uzmanı bilirkişilerce hazırlanan bilirkişi raporunda, CD kayıtları incelendiğinde taşıma faturasının davacı tarafından oluşturulması esnasında gönderilen ürün bedelleri kendileri tarafından yazıldığı, ancak girilen mal bedeline ilişkin sigorta bedeli ile ilgili hiçbir bedelin bu fatura ekranında yer almadığı, taraflar arasındaki sözleşmenin sigortaya yönelik maddesi incelendiğinde hiçbir şekilde yansıtılacak sigorta bedeline ilişkin bir ibare yer almadığı,

davalının 2022 dönemine ait Yevmiye ve Büyük Defter beratlarının süresi sonrasında gönderildiği ve Envanter defterleri süresi içerisinde açılış onaylarının yapıldığı, davalının 2023 dönemine ait Yevmiye ve Büyük Defter beratlarının süresi sonrasında gönderildiği ve Envanter defterlerin açılış onaylarının ibraz edilmediği, 6100 sayılı HMK’nın 222/2 maddesine uygun olmadığı, davalının ticari defter kayıtlarında davacıdan ...

TL alacaklı olduğu, yapılan sözleşmede hiçbir şekilde sigorta bedeli yansıtmaya yönelik bir ibare olmamasından dolayı sigorta bedeli talebi yapılmasının uygun olmayacağı, dolayısı ile sigorta bedeli ücreti talebinin yapılamayacağı tespit edilmiştir.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72. maddesi gereğince borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu olmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Menfi tespit davasında borçlu ya borçlanma iradesinin bulunmadığını ya da borçlanma iradesi bulunmakla birlikte daha sonra ödeme gibi bir nedenle düştüğünü ileri sürebilir. Borçlu borcun varlığını inkar ediyorsa, bu durumlarda ispat yükü davalı durumunda olmasına karşın alacaklıya düşer.

Somut olayda, davacı borcun varlığını inkar ettiğinden davalı taraf, davacıdan alacaklı olduğunu ispat etmelidir. İspat yükünün davalı alacaklıda olduğu, davalı tarafın ticari defterlerinin usulüne uygun tutulmadığı gibi taraflar arasındaki sözleşmenin sigortaya yönelik ...

Maddesinde "Müşteri gönderisini ... dışında başka bir yere sigorta ettirdiği takdirde yapmış olduğu gönderinin kayıp, hasar ve eksikliği halinde doğacak zayi ve hasarın tazmin bedelini sigorta yaptırdığı şirketin ...’ye hiçbir şekilde rücu etmeyeceğini ve sorumluluk atfetmeyeceğini ve sigorta yaptırdığı şirketin imza altına aldığı bu sözleşmeden ... olacağını taahhüt eder.

Müşteri gönderisi ile ilgili olarak ... dışında başka bir ... şirketine gönderisini sigorta ettirdiği takdirde sigorta poliçesi üzerine; “... ile gönderilen gönderiler ile ilgili olarak kayıp, hasar ve eksikliği halinde doğacak zayi ve hasarın tazmin bedelini ...’ye hiç bir şekilde rücu etmeyeceğiz ve sorumluluk atfetmeyeceğiz” diye yazdıracak ve sigorta poliçesinin bir suretini gönderi evrakları ile birlikte ...’ye verecektir.

Müşteri gönderi evrakları ile birlikte bu maddede yer alan şekli ile bir sigorta poliçesi vermediği takdirde bu Müşteri’nin gönderiyi başka bir sigorta şirketine sigorta yaptırmadığı anlamına gelecektir." şeklinde düzenleme bulunduğu fakat yansıtılacak sigorta bedeline ilişkin bir ibare yer almadığı bununla birlikte davacının ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu ve davalıya bir borcunun olmadığının tespit edildiği, bu durumda ispat yükü üzerine düşen davalı alacaklının alacağını ispat edemediği ve davacının ...-TL tutara ilişkin davalıya borçlu olmadığı anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸(e-imzalı) Hakim ... · ¸(e-imzalı)