Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/347 K.2023/611

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; öncelikle davalının yetki itirazının yerinde olmadığını, bahse konu icra takibinin yetkili icra dairesinde açıldığını, karşılıksızdır işlemi yapıldıktan sonra bankadan talep edilen miktarın kanun gereği ödenmesi gereken bir yükümlülük olup para borcu olduğunu, müvekkilinin ciro ettiği çek karşılıksız çıkınca çek hamil tarafından müvekkile geri verildiğini, müvekkili bankaya süresi içinde müracaat ettiğini, çekin karşılıksız çıkması durumunda muhatap bankanın süresinde ibraz edilen her çek yaprağı için ...-TL ödeme yükümlülüğü bulunduğunu,

fakat çeki devralan hamile karşı bankanın sorumluluk tutarı ödeme yükümlülüğünün bulunmadığını bu sebeple sorumluluğunu yerin getirmediğini bildirerek davanın kabulü ile davalının Antalya ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasına haksız ve kötü niyetli itirazının iptali ile takibin devamına, müvekkili lehine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, davalının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; yetki kuralı gereğince davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri olduğunu, bu nedenle davanın İstanbul Anadolu Adliyesinde açılmasının gerektiğini, davacının müvekkili bankaya yöneltebileceği bir kusur ve husumet bulunmadığını, müvekkili bankanın davacıya ödeme yapma yükümlülüğünün bulunmadığını, bankanın sorumluluğunun yetkili hamile karşı olup davacının yetkili hamil sıfatına haiz olmadığını, ödeme talebinde bulunan kişinin yetkili hamil olması kanunun emredici hükmü olduğu,

çekin arkasındaki cirantalardan herhangi biri karşılıksız kaşesinden sonra tekrar çeke ciro yaparsa ciro ile bankanın ödeme için çeki ibraz eden hamile karşı olan yükümlülüğü temlik işlemi ile devredilmiş sayılmayacağının somut olayda çekin yetkili hamili tarafından bankaya ibraz edilerek karşılıksız işlemi yapıldığını, fakat karşılıksız işlemi yaptırılırken bankaya herhangi bir ödeme yapılması talebi iletilmediğini, karşılıksız olan çekin bankaya tesliminin de sağlanmadığını,

davacı şirket yetkilisi olduğunu beyan eden davacı şirket avukatı olan ... tarafından bankaya başvuru yapılarak çekin bedelinin talep edildiği ancak banka tarafından ödeme yapılmadığını sadece karşılıksız işlemeni yaptıran cirantanın gelmesi halinde ödenebileceğinin belirtildiğini,

çekin ibraz süresi içinde çeki elinde bulunduran hamilin karşılıksız işlemi yaptırarak çeki ibraz ederken teslimi ile veya karşılıksız işlemi yapıldıktan sonra dahi olsa bankaya teslim edilmiş olması ve karşılıksız işlemi yaptıran hamil tarafından karşılıksız bedelinin bankadan talebinin mümkün olduğunun anlaşılacağını bildirerek öncelikle yetki itirazının değerlendirilerek davanın yetkili İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine,

davanın pasif husumet yokluğundan reddine, haksız ve kanuni dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Dava; İtirazın iptali davasıdır.

Davalı ... Bankası A.Ş. ... Şubesi'ne yazılan müzekkereye yanıt verildiği, dava dışı ... Şti. firması tarafından keşide edilen ... seri numaralı, ... tarihli, ...-TL tutarlı çekin ... tarihinde ... Şti. firması vekili avukat ... tarafından banka sorumluluk tutarı ödenmesi için ibraz edildiği, banka tarafından çek sorumluluk tutarının, talepte bulunanın çeki bankaya ibraz eden yetkili hamil olmaması nedeniyle ödenemeyeceği bilgisinin verildiği anlaşılmıştır.

Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından borçlu aleyhine, ...-TL banka sorumluluk tutarı alacağının tahsili amacıyla icra takibine girişildiği, davalı tarafından ... tarihinde yetkiye, borca, faize ve faiz oranına itiraz edildiği ve takibin durduğu anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı ve toplanılan delillerin bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucunda; Davacı tarafça açılan davada; Davaya konu çeke ilişkin, önce yetkili hamil tarafından davalı ... ibraz edilerek karşılıksız işlemi yaptırıldığı, dava dışı ... Şti. firması tarafından keşide edilen ... seri numaralı, ... tarihli, ...-TL tutarlı çekin ... tarihinde davacı ... Şti. firması vekili tarafından banka sorumluluk tutarı ödenmesi için davalı ... başvurulduğu, davalı ... tarafından karşılıksız çek bedeli olan tutar ödemesi yapılmadığından bahisle davalı aleyhine Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile girişilen takipte davalı yanın itirazının iptali istemli eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Çek Kanunu'nun 3/3. maddesinde.

"Muhatap banka, ibraz eden düzenleyici dışındaki hamile, süresinde ibraz edilen her çek yaprağı için...." ödeme yapılacağı düzenlendiğinden ödeme talebinde bulunan kişinin yetkili hamil olması gerektiği, somut olayda; önce çek yetkili hamil tarafından davalı ... ibraz edilerek karşılıksız işlemi yaptırıldığı, karşılıksız işlemi yaptırılırken davalı ... her hangi bir ödeme yapılması talebinde bulunulmadığı, karşılıksız olan çekin davalı ... da teslim edilmediği, dava dışı ...

Şti. firması tarafından keşide edilen ... seri numaralı, ... tarihli, ...-TL tutarlı çekin ... tarihinde davacı ... Şti. firması vekili tarafından banka sorumluluk tutarı ödenmesi için ibraz edildiği ve davalı ... tarafından karşılıksız çek bedeli olan tutar ödemesinin yapılmadığı anlaşılmıştır.

5941 Sayılı Kanunu'nun 3/6. maddesi uyarınca bankanın sorumluluk tutarını ödemekle yükümlülüğünün çek aslının bankaya bırakılması halinde söz konusu olabileceği düzenlendiğinden davalı ... ödeme yükümlülüğünün doğması için çek aslının hamil tarafından bankaya bırakılması gerektiği, dava dışı hamil tarafından çek aslının bankaya ibraz edildiği; ancak çek aslının bankaya bırakıldığına dair bir delil sunulmadığı gibi davacı yanca ... tarihinde 2. defa davacı tarafından çekin bankaya ibraz edildiği,

bu sebeple çekin ilk ibraz tarihi itibariyle bankaya bırakılmamış olduğunun kabulü gerektiği, ayrıca çekteki cirantalardan herhangi biri, karşılıksız kaşesinden sonra tekrar çeki ciro ederse ciro ile bankanın ödeme için çeki ibraz eden hamile karşı olan yükümlülüğü temlik işlemi ile devredilmiş sayılmayacağı, kaldı ki hamil tarafından davacıya temlike ilişkin bir cironun da bulunmadığı, davalı ... kanunen ödemekle yükümlü olduğu tutarın çeki yasal ibraz süresi içinde ödeme için ibraz eden hamile karşı olduğu anlaşılmakla; davacı yanca açılan davanın reddine karar vermek gerekmiş; buna ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · ¸(e-imzalı) Hakim ... · ¸(e-imzalı)