Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/434 K.2024/811

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili davalı şirket arasında ticari ilişki bulunduğunu, alınan bir kısım ticari mallar için davalı şirkete müşteri çeki olarak keşideci ...'ye ait 3 adet çek verildiğini, daha sonra davalıdan ...

TL daha ticari mal talep etmiş ve verilecek ticari mal ile ürünlere karşılık davalıya takibe konu senedin verildiğini, müşteri çeki olarak 3 adet adet çekin keşidecisi olan keşideci ...'ye nin konkordato ilan ettiğini, davalı, müvekkillere vermeyi taahhüt ettiği ticari mal ve ürünleri vermekten vazgeçmiş ve elindeki senedi de iade etmediğini, senedi Antalya Genel İcra Dairesi'nin ...

E. Numaralı dosyasıyla icra takibine koyduğunu, davalının tüm taleplere rağmen bir önceki ticari ilişkiden kaynaklanan riski sebebiyle müvekkillerinin talep ettiği malları vermemiş ve karşılıksız kalan senedi de kötüniyetli olarak icra takibine konu ettiğini, tarafların ticari defterleri incelendiğinde takibe konu senetten dolayı müvekkillerinin herhangi bir ticari alışverişin olmadığını, davalı, tamamen kötü niyetli olarak ticari mal verme karşılığı aldığı senedi vermeyi taahhüt ettiği ticari malları vermeden icra takibine konu ettiğini, takibe konu senet karşılığında müvekkillerine herhangi bir mal teslimi yapılmadığını,

bu sebeple takibe konu alacağın 9620'sinden az olmamak üzere davalının kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı tarafından verilen dilekçede ticari defterler üzerinde oynama yapılmış olaylar saptırılmaya çalışıldığını, davaya konu edilen çeklerin müvekkili tarafından tahsil edildiğine ilişkin yanılgılı bir defter hareketi yapıldığı ve böylelikle sayın heyetin aldatılmaya çalışıldığını, dava dilekçesinden de anlaşılacağı üzere hali hazırda davacı tarafın müvekkiline borcu devam ettiğini, davacı tarafın ciranta olarak tedavülünü sağladığı üç adet çek karşılığı bedel lehtar olan müvekkiline ödenmediğini, davacı tarafın senedin, 3 adet çek karşılığı verildiği buna göre verilen senedin karşılığı bulunmadığını iddia ettiğini, 6098 Sayılı Yasa'nın 133.

Maddesi gereğince taraflar arasında açık yenileme iradesi bulunmadığına göre mükerrer tahsil yoluna gidilmediği sürece fazla ödemeden bahsedilemeyeceğini cevap vermiştir.

Dava, Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında davacıların davalı şirkete borçlu olmadıklarının tespitine ilişkindir. Antalya Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasının Uyap kayıtlarının incelenmesinde; alacaklının ..., borçluların ... ve ..., takibin ... vade tarihli ... TL bedelli senet olduğu görülmüştür.

İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan talimatla Mali Müşavir Bilirkişisi ...'nin ... tarihli raporunda özetle.

Davacı şirketin ... yılına ait ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdikleri yasal süresinde yaptırılmış olduğu ve usulüne uygun tutulduğu görüldüğünü, davacının incelemeye ibraz edilen 2023 yılında ait elektronik ortamda tutulan Yevmiye ve Kebir defterleri ile Envanter defteri 6102 sayılı TTK Madde 64,66 ve VUK madde 220-226 uyarınca ilgili kanun hükümlerine göre yasal süresi içerisinde GİB “na gönderildiği ve beratlarının oluşturulduğu TTK ve VUK hükümleri uyarınca tutulduğunu, davacı defterlerinde icra takibine konu senedin kayıtlı olmadığı,

davacı nezdinde davalının cari muavininde mezkur senedin davalıya verildiğine dair kayıt olmadığı, dava tarihi ve takip tarihi itibariyle davacının kayıtlarında davalıya ... TL borçlu olduğu, davacı şirket kayıtlarında olmamasına rağmen takibe konu senedin davacı tarafça düzenlenmiş olduğu ve senedin davalı şirket uhdesinde olduğu dosyadaki belgelerden görülmektedir.

Takibe konu senedin davalı tarafça ... göre davacıyı senet tutarı kadar alacaklı duruma düşüreceği, davacı kayıtlarında senet karşılığı kadar davalının düzenlemiş olduğu fazladan fatura yada diğer bir deyişle mal teslimi görünmediğini, ancak davalı tarafça tahsil edilemeyen bahsi geçen ...'ye ait müşteri çekleri; ... vade tarihli ... seri nolu ... TL, ... vade tarihli ... seri nolu ... TL, ... vade tarihli ... seri nolu ... TL tutarlı olmak üzere toplam değeri ...

TL olan 3 adet çekin ...'nin konkordato tedbir kararı nedeni ile davalı tarafça tahsili yapılamadığını, tedbir kararı nedeni ile davacının çekleri iade alması gerektiği mezkur çekler ile senedin yenilenmesi yönünde kanaati oluşması durumunda davalı tarafça senetten dolayı davacıdan alacaklı olabileceğinin davacı kayıtlarından anlaşıldığı rapor edilmiştir.

Mersin Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan talimatla Mali Müşavir Bilirkişisi ...'ın ... tarihli raporunda özetle. Taraflar arasında ticari bir ilişkinin olduğu, tarafların yasal defterinin süresinde E defterlerinin verildiği, tarafların E fatura kullanıcı olduğu davalının, davacıya ... TL 10 adet E fatura ... ve ... ayında mal sattığı, Bu satılan malların Davacı yasal defterinde kayıtlı olduğunu, davalının alacağına karşılık davacının ...

TL bedelli 3 adet çek verdiğini, bu çeklerin keşidecisi ... Konkordato ilan ettiği, Davalının çekleri iade etmesine karşın ... düzenlenme tarihli iyi niyetli şekilde davacının senet verdiği, tacirler tarafından bu yönetim sıkça kullanılmakta olduğu bu nedenlerle, davalının 3 adet ... TL bedelli çekin davacıya iade etmesi halinde; ancak davalının ... tarihli senetten dolayı alacaklı olabileceği, aksi halde davalının senetten dolayı alacaklı olamayacağı rapor edilmiştir.

Dava icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasıdır.

Kural olarak satış sözleşmeleri aksi sözleşmeden anlaşılmadıkça peşin yapılmış sayılır ve satıcıya bu bağlamda yapılan ödeme ya da verilen kambiyo senetlerinin de peşin alışveriş olarak karşılığında verildiği karineten kabul edilmektedir. Bu tür sözleşmelerde satım akdinin konusu olan malların teslim edilmediğini ispat davacı alıcıya düşmektedir.

Ancak taraflar arasındaki yazılı sözleşme ya da işin icabından satıcının yüklendiği edimin ani olarak değil dönemlik olarak ifa edilmesi halinde ispat yükü davalıdadır. Somut davada ise taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmayıp ani edimi içermesi ve bu durumun aksi ispat edilemediğinden dolayı alışverişin peşin olarak yapıldığı kabul edildiğinden davacının söz konusu malzemelerinin kendilerine teslim edilmediğini ve çekin avans olarak verildiğini ispatlaması gerekir.

Her ne kadar davacı tarafça ... tarihli senet karşılığı davaya konu üç çekin verildiğini ve taraflar arasındaki borç ilişkisinin yenilendiğini iddia etmişse de; 6098 Sayılı Borçlar Kanunun 133. Maddesi gereğince taraflar arasında açık yenileme iradesi bulunmadığı ve yeni bir kambiyo senedi verilmesinin de borç ilişkisinin yenilendiğine karine olmayacağı dikkate alınarak bu yöndeki savunmaların yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki satım akdinin peşin alışveriş olarak kabul edildiği ve çekin mal teslimi karşılığı verilmiş olup, malların teslim edilmediğini ispat yükü davacıda olup, davacı tarafça bu olgu kesin delillerle ispat edilemediğinden davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

2004 Sayılı İİK'nın 72/4 maddesi uyarınca menfi tespit davasının alacaklı lehine sonuçlanması halinde icra takibinin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir tesis edilmesi durumunda alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere alacaklı lehine tazminata hükmedileceği düzenlenmiş olup, mahkememizce tensip ... nolu ara kararı ile tesis edilen ihtiyati tedbir kararı uygulanmadığından davalı lehine icra tazminatı verilmesine yer olmadığına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · ¸e-imzalı · Üye ... · ¸e-imzalı · Üye ... · ¸e-imzalı · Katip ... · ¸e-imzalı