Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/615 K.2024/583

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava dilekçesinde özetle. "Müvekkil sigorta şirketi tarafından ... poliçesi ile işyeri sigortası temin edilen, ...'ne ait "... Mah. ... Caddesi No:.. .../..." adresinde bulunan işyerinde, borçlunun maliki bulunduğu ... nin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasını temin ettiği ... plakalı araç, ... tarihinde sigortalının işyerinin ön vitrin camına çarpması sonucunda hasara sebebiyet vermiştir.

Sigortalı işletmenin giriş bölümünde bulunan kameranın kayıtlarının izlenmesi sonucu, ... plakalı ... bir aracın işletmenin ön vitrin camına çarptığı ve hasara neden olduğu belirtilmiştir. Sigortalı araçta meydana gelen hasar, ... eksper tarafından incelenmiş ve toplam ... TL bedelinde zararın meydan geldiği tespit edilmiştir.

İşbu tutar ... tarihinde müvekkil şirket tarafından sigortalıya ödenmiştir.Aynı zamanda TTK.’nın 1472. maddesinde sigortacının sigorta tazminatını ödediğinde hukuken sigortalının yerine geçeceği belirtilmiştir. Müvekkil sigorta şirketi tarafından sigortalısına yapılan ödemenin rücuen borçludan tahsil talebiyle Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmıştır.

Bu icra takibine borçlular tarafından haksız şekilde itiraz edilmiş olup bu itiraz nedeniyle icra takibi durmuştur. Davalı ... şirketi, talep edilen tutarın ...'nın şirket nezdinde tanzim edilen sigorta poliçesi teminatı kapsamında yer almadığı nedeniyle itiraz etmiştir. Bu itiraz 2918 sayılı KTK'NIN 95/1 maddesinde düzenlenen "tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği" ilkesine aykırıdır.

2918 sayılı KTK’nun 91 ve devamı maddelerinde düzenlendiği üzere; sigorta şirketi, ZMSS temin ettiği araçların üçüncü kişilere verdiği zarardan da poliçe limitleri dahilinde, kusur oranında sorumludur.

Zira Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin 07.12.2021 tarihli 2021/15270 E-2021/9818 K kararı da ''özellikle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95. maddesi gereği, sigorta sözleşmesine ilişkin nedenlerle davalı sigortacının sorumluluğunu kaldıran haller (işleten değişikliği vs.) zarar gören 3.kişi konumunda olan davacıya karşı ileri sürülemeyeceği gibi '' ifadesiyle itirazın haksız olduğunu destekler niteliktedir.Kazaya davalı ...'nın maliki olduğu,

davalı ... şirketinin ZMSS temin ettiği aracı kullananın asli ve tam kusuru ile (kusur oranı ile bağlı olmadığımızı beyan ederiz) sebebiyet verdiğinden ve ayrıca firar ettiğinden, TTK.’nin 1472. maddesi gereği, şimdilik fazlaya ilişkin hakkımız saklı kalmak ile ödenen bedelin tahsili ve uzlaşı için öncelikle 6102 sayılı Kanunun m.5/A uyarınca arabulucuya müracaat edilmiş fakat anlaşma sağlanamamıştır.

Bu sebeple, huzurunuzda işbu davanın açılması zarureti hasıl olmuştur.Davamızın kabulü ile davalıların-borçluların Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ...

E. Sayılı icra dosyasına yapmış olduğu haksız ve dayanaksız tüm itirazlarının İPTALİNE VE TAKİBİN DEVAMINA, borçluların asıl alacağın %20'den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine, .Yargılama giderleriyle vekâlet ücretinin davalılara müştereken ve müteselsilen yükletilmesine karar verilmesi talep olunur" denilmiştir.

Davalı ... şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle. "Net bir şekilde görüldüğü üzere, dava konusu trafik kazası anılan zamanaşımı süreleri geçtikten çok sonra açılmış olduğundan zamanaşımı itirazlarımız doğrultusunda davanın reddi gerekecektir. Davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası sadece araçta meydana gelen maddi hasarı kapsamakta olup dolaylı zararlar poliçe teminatı kapsamında bulunmamaktadır.

İşyerine ilişkin zararlar zmms tarafından karşılanmamakta olup, konut ve işyeri sigortası konusudur. İşbu sebeple davanın reddine karar verilmesi gerekmektedir. MÜvekkilimiz şirket’in zorunlu mali mesuliyet sigortasından doğan sorumluluğu sigortalımızın kusuru oranındadır.

En doğru ve geçerli tespitin yapılabilmesi için hem adli tıp kurumu istanbul trafik ihtisas dairesi’nden hem de karayolları genel müdürlüğü fen heyetinden seçilecek kusur konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınması zorunluluk arz etmektedir.Müvekkilimiz şirket’in zorunlu mali mesuliyet sigortasından doğan sorumluluğu sigortalımızın kusuru oranındadır. en doğru ve geçerli tespitin yapılabilmesi için hem adli tıp kurumu istanbul trafik ihtisas dairesi’nden hem de karayolları genel müdürlüğü fen heyetinden seçilecek kusur konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınması zorunluluk arz etmektedir.

Müvekkilimiz şirketin kdv’den sorumluluğu bulunmadığından başvurunun kabulü anlamına gelmemek kaydı ile hesaplamanın kdv dahil edilmeden yapılması gerekmektedir. ayrıca başvuruya konu hasarlanan parçaların tazminat hesabında eşdeğer parça fiyatları üzerinden hesaplama yapılmalıdır.Kabul anlamına gelmemek kaydı ile aleyhe hüküm kurulması halinde tazminatta parça ve işçilik iskontosu uygulanmalı ve bu oran da en az yüzde otuz olmalıdır.İcra dosyasındaki icra takibi haksız ve kötüniyetli başlatıldığı için davacı aleyhine icra takibinin konusu olan meblağın %20 sinden aşağı olmamak üzere Kötüniyetli tazminata hükmedilmesini talep ederiz.

Kabul anlamına gelmemekle beraber, bir an için başvurunun haklı olduğu varsayılsa bile, müvekkilimiz şirketin faizden sorumluluğu sınırlıdır.

Husumet yokluğu nedeniyle Sayın Mahkemeniz nezdinde ikame edilmiş olan haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, Zamanaşımı defimiz ve hasar tazminatı yönünden müvekkil şirketin sorumluluğu bulunmaması nedeniyle haksız davanın reddine,Davacının itirazın iptali davasının reddi ile %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesine, Tarafımızca huzurda görülen davanın ikame edilmesine sebep olunmadığından harç, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini saygı ile dileriz." denilmiştir.

Davalı ..., cevap dilekçesi sunmamıştır.

Antalya Genel İcra Dairesine müzekkere yazılarak ... E. Sayılı dosyası uyap üzerinden celp edilip incelendiğinde; alacaklının ... , borçluların ... ve ..., takip çıkışının ... TL Toplam Alacak olduğu, ilamsız icra takibinin itiraz dilekçeleri nedeniyle durduğu ,anlaşılmıştır.

Türkiye Noterler Birliği'ne, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne davalı ... şirketine, ... Emniyet Müdürlüğü'ne, ... soruşturma dosyasına yazılan müzekkelere verilen cevaplar dosya arasına alınmıştır.

İnşaat Mühendisi bilirkişinin raporunda özetle; Dava konusu edilen ve yukarıda detaylı olarak incelenen, Enmiyet görevlilerince düzenlenen ... tarihli olay yeri görgü tespit tutanağında kırılan camın çift cam olduğunun, yaklaşık olarak ... cm ebadında olduğunun tespit edildiği,

Yine emniyet görevlilerince düzenlenen ... tarihli şikayetçi ifade tutanağında , vitrin camının alt kısmının çerçevesinden koptuğunu, çerçevenin eğildiğini ve darbeden dolayı camın sağ kısmının çatlamış olduğunun tespit edildiği, Dava dosyasında bir sureti bulunan, ... tarihli ekspertiz raporunda kırılan camın, ... ebatlarındaki olduğunun tespiti dikkate alındığında,

Olayın olduğu anlaşılan ... tarihi itibarıyla, serbest piyasada ... ... camın fiyatı detaylı olarak araştırılmış, camlı esnafıyla, ayrıca vitrin montajı yapan doğramacı esnaflarııyla yapılan görüşmeler sonrası, ... ... camın malzeme fiyatının .../m2 cıvarında olduğu tespit edilmiştir.

Buna göre:

a-Cam malzeme bedelinin : ...cmx...cm x ...-Tl/m2 =...-Tl oluğu,

b-Serbest piyasa uygulamalarında işçilik bedeli olarak malzeme bedelinin yaklaşık%80- %100 arası olarak alındığı dikkate alınarak, İşçilik bedeli %90 olarak alındığında ,

c-Değişimi gerekli,... ebatlarındaki ... camın malzeme bedeli yaklaşık : ...-Tl,..= ...-Tl olarak hesaplanmıştır.,

Hesaplanan bu bedelin yaklaşık ...-Tl olduğu dikkate alındığında, yukarıda belirtilen ve ekspertiz raporunda tespit edilen ...-Tl tutarındaki bedelin normal bedel olduğu görüş ve kanaatına varılmıştır.

d-Yukarıda hesaplanan ...-Tl lik bedel Yİ-ÜFE değerleri ile dava tarihine uyarlandığında dava tarihindeki cam bedelinin, malzeme ve işçilik olarak toplam : ...-Tl olduğu" bildirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava , davacı sigorta şirketinin sigortalısının işyerinde ... tarihinde meydana gelen zarar nedeniyle sigortalısına ödediğini tutarın rücuan tahsili amacıyla Antalya Genel İcra Dairesi ... sayılı dosyası ile ... plakalı aracın maliki ve aracın ZMMS'ne giriştiği ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptali talebine yöneliktir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu md.85/1'de"Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olur" denilmiştir.

Dava dosya arasında bulunan görüntü kaydının da yer aldığı ... soruşturma dosyası ve tüm dosya kapsamı incelendiğinde; ... plakalı aracı kullanan kişinin aracı yol üzerinde park ederek ve park lambalarını yanarak beraberindeki kişi ile araçtan indiği ve sonrasında aracın hareket ederek , davacı sigorta şirketinin sigortalısının iş yerinin camına çarptığı anlaşılmaktadır.

Benzer bir olayda İstanbul BAM 9. Hukuk Dairesi'nin 2021/2369 E.2022/717 K.sayılı kararında "2918 sayılı Yasa’nın 85/1. maddesinde düzenlenen sorumluluğun bir tehlike sorumluluğu olduğu doktrinde ve uygulamada duraksamaya meydan vermeyecek şekilde kabul edilmektedir. Anılan Yasa’nın 85/3. maddesinde düzenlenen sorumluluğun ise bir tehlike sorumluluğu olmayıp, madde metninden de açıkça anlaşılacağı üzere bir kusur sorumluluğu olduğu ihtilafsızdır.

Şu halde somut olayda ilk halli gereken husus dava dışı işletenin sorumluluğunun bir tehlike sorumluluğu mu, yoksa kusur sorumluğu mu olduğu hususudur. Bu noktada üzerinde durulması gereken en önemli husus ise aracın işletilme halinde olmasından neyin anlaşılması gerektiğidir.

Bu hususta bir kısım yazarlar aracın işletilme halinde olmasından anlaşılması gerekenin (ki bu görüş mekanik görüş olarak adlandırılmaktadır) tehlikenin motorlu aracın mekanik aksamının çalışması, özellikle motor ve ışık düzeninin çalışması veya bunlar çalışmasa dahi aracın kendiliğinden de olsa (örneğin park halinde bulunan bir aracın freninin veya vitesinin boşalarak kendiliğinden hareket etmesi gibi) hareket halinde olmasını ararken,

karşı görüşte olanlar ise aracın trafiğe çıkarılmasının ve karayolunda bulunmasının işletilme halinde olduğunun kabulü için yeterli bulunduğunu ve dava konusu olayda olduğu gibi karayolu sayılan yerlerde park halinde bulunan bir aracın işleteninin sorumluluğunun da tehlike sorumluluğu olduğunu kabul etmektedirler. (Bu konudaki tartışmalar için Bkz. Tekinay/ Akman/ Burcuoğlu-Altop, Borçlar Hukuku, İst. 1985,s.710 vd, ayrıca Bkz.

Çetin Aşçıoğlu, Trafik Kazalarında Hukuki Sorumluluk ve Tazminat davaları, Ank, 1989,S.37 vd). Yasa’nın 85/3'ncü maddesinin açık hükmü karşısında mekanik sistemin benimsenmesi gerek ise de, bunun her somut olayın ve özellikle sürücüsünün amacı nazara alınarak değerlendirilmesi gerekeceği de açıktır.

Örneğin kırmızı ışıkta beklemek durumunda olan bir araç sürücüsünün aracı stop etmesi veya sürücünün yol kenarındaki bir yerden adres sormak, herhangi bir şey almak için aracı kısa süreli hareketsiz bırakması, yani aracı terk maksadı taşımaması durumunda işletenin sorumluluğunun tehlike sorumluluğu olmadığını kabul etmek de yasa koyucunun amaçları ile bağdaşmayacaktır." denilmiştir.

Bu nedenle , aracın işletme halinde olmadığı ve davalı ZMMS şirketinin sorumlu olmadığına dair iddiaya itibar edilmemiştir. Mahkememizce aldırılan ve denetime açık olan bilirkişi raporu içeriğinden; davacı sigorta şirketinin sigortalısına ödediği meblağın zarar ile uyumlu olduğu anlaşılmıştır.

İcra dosyası kapsamından ve tüm dosya kapsamından; davacı sigorta şirketinin sigortalısına ... tarihinden ödeme yapmasından dolayı sigortalısının haklarına halef olduğu ve davacının ödeme yaptığı ... tarihinden icra takip tarihi olan ... tarihine kadar ... TL yasal faiz işlediği ( davalı gerçek kişiye ait olan aracın ticari araç olmaması nedeniyle somut olayda yasal faiz uygulanmalıdır ) anlaşılmaktadır.

Anlatılan nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ... · ¸e-imza ¸e-imza