Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/692 K.2025/276

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;... günü saat ... sıralarında oluşan yangın "... Mahallesi, ...

Caddesi no:.." 'da adresinde davacının kiracı olarak bulunduğu iş yerinde meydana geldiğini, davacı ... tarihinde verdiği ifadesinde "... günü saat ... sıralarında dükkanını kapattığı ve evine gittiği, ... günü saat ... sularında komşularının iş yerinde çıkan yangını haber verdiğini ve kendisinin iş yerine gittiğini, komşularının itfaiyeyi aradığını, itfaiyenin söndürme çalışmalarına başladığını" belirttiğini, T.C Antalya Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı ... tarihli .../... ...

Sıra no’lu ... kayıt no’lu Yangın Raporu’na göre; “... tarihi ... bildirim saati ile ... ‘de 2 araç 5 personel ile işyerindeki alevli yangına müdahale ettiklerinin rapor edildiğini, raporda; yangının çıkış nedeninin “işyerinin elektrik aksamında meydana gelen ark sonucu yangının başladığı tahmin edilmekte ise de kesin tespitin bilirkişilerce yapılması uygundur” şeklinde beyan edildiğini, davacı yangının meydana geldiği işletmeyi ... yılında kiralamış, ilk olarak iş yerini 5-6 yıl depo olarak kullanmış daha sonra yaklaşık 4-5 yıl önce bu iş yerini markete çevirdiğini, ... tarihli Mak.

Yük. Müh. Yangın Bilirkişisi ... tarafından düzenlenen mütalaa raporunda "cihazların elektrik tüketiminden dolayı tesisata aşırı yüklenilmiş olabileceği, bu nedenle pano içerisinde bulunan elektrik kablolarında meydana gelen aşırı ısınma neticesinde kabloların ısınarak ergime gösterdiği, sistemde elektrik kontağının (kısa devrenin) oluştuğu bunun sonucunda yangının meydana geldiği, yangının dışarıdan ilave edilen bir hızlandırıcının etkisi ile olmadığı,

yani kasıtlı olarak yangının çıkarılmadığı" değerlendirmesinde bulunduğunu, aynı rapor ile yangının meydana geldiği iş yerinde emtea yangın hasar tespiti de yapılarak tamamen yanmış olan malların miktar ve tipleri liste halinde tek tek belirlendiği, toplam tam ziya mal tutarı ...

TL olarak hesaplandığını, yanmamış ancak itfaiye suyu, ısı ve duman nedeni ile satışı mümkün olmayan gayri sıhhi hale gelmiş olan ve imhası yasa nezdinde mecburi olan mal miktar ve tipleri (envanter kayıtlarına ve fiili ekspertize göre) belirlenerek toplam imha edilecek mal tutarı ... TL hesaplandığını yangının çıkmış olduğu ... Mah. ... Cad. ... Apt. No... .../... adresindeki iş yerine davacı, ... -... tarihlerini kapsayan .../... numaralı ...

Paket Sigorta Poliçesi ile Emtea ... TL, Demirbaş –Dekorasyon ... TL, Makine Tesisat ... TL, Elektronik Cihaz ... TL, Makine Kırılması ... TL, Cam kırılması ... TL,

Yangına bağlı kiracı mali sorumluluk ... TL Yangına bağlı komşu sorumluluk ... TL teminat limitleri ile yangın ve yangın ek teminatlarındaki riskeliren karşı ... ’ye işyeri sigortası yaptırdığını ve bu bedellerle teminat aldığını, Sigortalı ... taşınmaz (başkalarına ait) mallar (sorumluluklar maddi, bedeni dahil) için ... numaralı poliçe ile " sigorta ettiren, sigortalı kiracı olarak mal sahibinin malına zarar vermesi halinde ... TL, komşularına zarar ve sorumluluğu için ...

TL, Yangın Mali Mesuliyet teminatları ile iş durması, enkaz kaldırma, kira kaybı, alternatif işyeri masrafları, hukuksal koruma, yangın söndürme masrafları, zararın önlenmesi için yapılan masraflar, temizlik masrafları, hasar sonrası mimar mühendislik danışmanlık ücreti " risklerini teminat altına aldığını, Sigortalı ... kendi malları için ... numaralı poliçe ile ... bedeli ... TL, demirbaş dekorasyon ... TL, makine tesisat ... TL, cam kırılması ... TL, elektronik cihaz ...

TL, Makine kırılması ... TL, kiracı Mali mesuliyet ...

TL, komşu mali mesuliyet ... ile iş durması, enkaz kaldırma, kira kaybı, alternatif işyeri masrafları, hukuksal korumalı yangın söndürme masrafları, zararın önlenmesi için yapılan masraflar, temizlik masrafları, hasar sonrası mimar mühendislik danışmanlık ücreti risklerini teminat altına aldığını, davacının poliçe ile teminattaki mallarının büyük çoğunluğunun yüksek ısı, ateşe maruz kalarak yandığı bozulduğu ve geri kalan ürünlerin, malların da ateşe bağlı isten, dumandan ve yüksek ısıdan kaynaklı olarak hasarlandığı dosyaya ibraz etmiş olduğumuz fotoğraflardan da görülecektir.

Emtea ve demirbaşlarda "tam zayi" hasar meydana gelmiştir. Sağlık Bakanlığı tebliğine göre tüm malların imha edilmesi gerektiğini, malların imhası zorunlu olduğundan sigorta şirketi ödeyeceği tazminat bedelinden Sovtaj'ı düşüremeyeceğini, bu nedenlerle fazlaya dair tüm talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik ıslah edilmek üzere ...

TL maddi tazminatın yangının çıkmış olduğu ... tarihinden itibaren işleyecek olan ticari avans faizi ile birlikte, yargılama giderleri ve ücret-i vekâletin davalı şirketten tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;konu olayda yangının ...'da meydana geldiğini ve sigortalı da aynı gün müvekkiline hasarı ihbar ettiğini, bu durumda ... tarihinde yani olayın meydana geldiği ve zararın ortaya çıktığı tarihten 4,5 yıl sonra açılan bu davanın zaman aşımı süresinde açılmadığının açık olduğunu, bu nedenle reddinin gerektiğini, dava dilekçesi ekinde arabuluculuk son tutanağı eklenmeden başlatılmış davanın TTK md.5/A ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-2 maddesi ile HMK'nın 114/2 ve 115 maddeleri uyarınca usulden reddedilmesi gerektiğini, her ne kadar sigorta poliçesi TTK'da düzenlenmiş ise de,

sigortacı ile sigorta ettiren arasındaki ilişki 6502 sayılı Kanun kapsamında tüketici işlemi olarak nitelendirildiğinden, konu dosyada da gerçek kişi sigortalı davacı ile müvekkil sigortacı arasındaki hukuki ihtilaflara tüketici mahkemesinde bakılması gerekmekte olduğunu,u konu davanın bu gerekçe ile görevsiz mahkemede açıldığını, bu nedenle usulden reddedilmesini talep ettiklerini, davacının davasını belirsiz alacak davası açmasında herhangi bir hukuki yarar bulunmadığını, bu durumda neredeyse 5 yıl önce meydana gelmiş bir yangın hadisesi sonucu ortaya çıkan zararın belirlenemez olması iddiasının kabul edilemeyceğini,

davacının dava harcı ödenmesinden kaçınmak adına konu davayı belirsiz alacak davası olarak açmasında herhangi bir hukuki yarar bulunmadığını, dava miktarı belli olmadığından dava şartı olan arabuluculuk başvurusunun usulsüz olarak yapıldığını, dava şartı yokluğundan davanın reddinin gerektiğini, dosyaya ibraz edilen ibraname ile müvekkilinin sigortalısı davacının konu hasar dosyası ile ilgili olarak ödeme aldığını ve başkaca bir talebinin olmadığının açık olup kötü niyetli açılmış davanın reddinin gerektiğini, konu hasar dosyası kapsamında sigortalı davacıya ...- TL ödeme yapılmış olup,

konu ödeme ile ilgili olarak da ekli ibraname alındığını, sigortalı almış olduğu ödeme ile konu hasar dosyası kapsamında başkaca herhangi bir talebinin olmayacağını ve rücu haklarını müvekkiline devredeceğini belirttiğini, davacının konu hasar dosyası kapsamında toplam talep meblağının ...

TL olduğunu, tüm bu nedenlerle davanın zamanaşımı süresinde açılmamış olması nedeniyle reddini, arabuluculuk anlaşamama tutanağı sunulmamış olduğundan davanın usulden reddini, dava görevsiz mahkemede açılmış olduğundan görev yokluuğundan usulden reddini, belirsiz alacak davası açılması mümkün olmadığından davanın hukuki yarar yokluğundan reddini, daavcının iddiaları haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğundan haksız davanın esastan reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Antalya Büyükşehir belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı'na ... tarihli .../... ... Sıra no’lu ... kayıt no’lu Yangın Raporu'nun gönderilmesi için yazılan müzekkereye verilen cevap dosya arasına alınmıştır.

Davacının tacir araştırması için Antalya Esnaf Ve Sanatkarlar Odasına yazılan müzekkereye verilen cevap dosya arasına alınmıştır. Söz konusu yazı cevabı incelendiğinde; ...'ün Esnaf Sicil Müdürlüğü'nde yapılan inceleme sonucu kaydına rastlanamadığı bildirilmiştir.

Davacının tacir araştırması için ... Vergi Dairesi'ne yazılan müzekkereye verilen cevap dosya arasına alınmıştır. Söz konusu yazı cevabı incelendiğinde;İlgide kayıtlı Esas numaralı dosyanızda adı geçen ... Vergi Kimlik Numaralı ... ... tarihinde işe başlamış, ... tarihinde işi terk etmiştir.

Mükellef Bilanço Usulüne göre defter tutmakta olup, 2019 yılı ve sonrasına ait beyannamelerin gönderildiği anlaşılmıştır

Yangın Bilirkişisi ..., Elektrik Mühendisi Bilirkişisi ... ve Sigorta Bilirkişisi ...'ün müşterek olarak hazırladıkları ... tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle;"Mesleki tecrübelerimiz ve Yangın sigortaları Genel Şartnamesi ve poliçe hükümlerine göre:Yangın ve Elektrik mühendisliği branş görüşleri de dikkate alınarak;

tamziya hasarı oluştuğunu, bu hasarın poliçe teminat tutarları ile kloz açıklmaları da tarafımızdan incelenerek yukarıda açıklandığı üzere tam ziya olması nedeniyle sovtaj ve muafiyet hükümlerinin uygulanmayacağı, ... hasarının demirbaş içerisinde değerlendirildiği görüşüne tarafımdan da iştirak edilmektedir. bu durumda meydana gelen ... hasar tutarından davalı sigorta tarafından ödendiği belirtile ... tl.nin düşülerek kalan ... bakiye tazminat bulunduğu,

söz konusu bakiye tazminatın dava dilekçesinde belirtildiği üzere hasar tarihi olan ... tarihinden itibaren ticari avans faizi ile ilgili talebinin takdiri mahkemeye ait olmakla birlikte usul ekonomisi düşünülerek ve 2.branşıma dayalı olarak ve interaktif ortamda tarafımdan yapılan alternatif faiz hesaplama sonucu: bakiye tazminat alacağı güncellendiğinde, aşağıdaki tabloda yazılı rakamlara ulaştığı hesaplanmış olduğu" rapor edilmiştir.

¸

Yangın Bilirkişisi ..., Elektrik Mühendisi Bilirkişisi ... ve Sigorta Bilirkişisi ...'ün müşterek olarak hazırladıkları ... tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda özetle;"Mezkur mahalde çıkmış olan yangın neticesinde, mal varlığı tam zayi kabul edilmesi Sağlık Bakanlığı tebliği gereğince uygun görülmüş olup, diğer kalemler; genel şartları ları gereğince yerine ikame bedeli yazılmıştır.Eskime veya amortisman tenzili yapılamaz. İşyerinde çıkmış olan yangın neticesinde; ilgililerin bilgisine sunulur.

Tazminat Miktarı: A) Emtea....................... TL

B)Demirbaş Dek.............. TL

C) Makine Tes................. TL

D)Cam........................ TL

E)Mali Sorumluluk (bina)..... TL

F)Enkaz Kaldırma............. TL

Tazminata Esas Zarar Toplamı+ ... TL

Şeklinde yer alan mevzuata uygun kanaat TAM ZİYA, Poliçe Genel Şartları ve klozları gereğince ikame bedeli yazıldığını Eskime ve amortisman tenzili yapılamayacağını beyan etmiş heyetimiz de bu kanaate iştirak etmiştir. Ayrıca Poliçe tanzimi sırasında Davalı şirketçe Riziko teftiş raporu safhasında Demirbaşların o günkü değeri dikkate alındığı değerlendirilmiştir. Yukarıda poliçe den aynen alınan maddeler ışığında olay bir YANGIN olayıdır ve Tam ziya durumu tüm belgelerle sabittir. Bu nedenle Tenzili muafiyet ve/veya Muafiyet Hükümlerinin Uygulanmaması gerektiği değerlendirilmiştir. Tüm bu incelemelerden sonra kök raporumuz sonuç ve kanaatimizi değiştirecek yeni bir belge olmadığı"rapor edilmiştir.

Davacı vekili ıslah dilekçesinde özetle;"talep konusu tutarı bilirkişi raporunda belirtilen miktar olan ... TL olarak revize ettiklerini, ayrıca, dava dilekçesinde istemiş olduğumuz ... TL tazminatın, bilirkişi raporunda tespit edilen tutar olan ... TL şeklinde düzeltilmesini talep ettiklerini, yargılama giderleri ve vekâlet ücreti konusunda ise, davalının sorumluluğuna işaret ederek, söz konusu masrafların davalıya yüklenmesini" talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ... tarihinde davalı sigorta şirketinin sigortalısı olan davacının iş yerinde meydana gelen yangın nedeniyle oluştuğunu belirttiği maddi zararların tazmini talebine yöneliktir. Her ne kadar görev itirazında bulunulmuş ise de; yazılan müzekkere cevaplarından davacının tacir olduğunun anlaşılması ve davaya konu yangının çıktığı yerin davacının iş yerinin olması nedeni ile mahkememizin davaya bakmakta görevli olduğu anlaşılmıştır.

Cevap dilekçesinin ekinde sunulan; poliçe, eksper raporu, hasara ilişkin fotoğraflar, ibraname ile Antalya Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı'na yazılan müzekkereye verilen cevap, bilirkişi heyet raporu ve ek raporu ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; yazılan müzekkereye verilen cevaplardan tacir olduğu değerlendirilen davacıya ait iş yerinde ... tarihinde yangın çıktığı yangına ilişkin ihbarın yangın ekspertiz raporundan anlaşılacağı üzere sigorta şirketine ... tarihinde yapıldığı, yangının çıkış sebebi ile alakalı olarak davanın taraflar arasında herhangi bir ihtilaf bulunmadığı,

çıkan yangın nedeni ile davalı sigorta şirketi tarafından davacıya ... TL'lik ödeme yapıldığı, yangın nedeni ile davacının iş yerinde ... TL'lik hasar oluştuğu ve bu tutardan davalı sigorta şirketinin yapmış olduğu ... TL'lik ödeme mahsup edildiğinde bakiye hasar bedelinin ... TL olduğu anlaşılmıştır.

Türk Ticaret Kanunu md.1420'de" Sigorta sözleşmesinden doğan bütün istemler, alacağın muaccel olduğu tarihten başlayarak iki yıl ve 1482 nci madde hükmü saklı kalmak üzere, sigorta tazminatına ve sigorta bedeline ilişkin istemler her hâlde rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Diğer kanunlardaki hükümler saklıdır." ve yine aynı kanun md.1427/2'de"Sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her hâlde 1446 ncı maddeye göre yapılacak ihbardan kırkbeş gün sonra muaccel olur. Can sigortaları için bu süre onbeş gündür. Sigortacıya yüklenemeyen bir kusurdan dolayı inceleme gecikmiş ise süre işlemez" denilmiştir.

Davalı sigorta şirketine hasar ihbarının ... tarihinde yapılmış olmasının karşısında , davalı sigorta şirketinin borcunun ... tarihinde muaccel olduğu ve davalı sigorta şirketinin borcuna karşılık bir kısım ödemeleri yapmış olması nedeniyle zamanaşımının Türk Borçlar Kanunu md. 154/1 uyarınca kesildiği ve bu nedenle yeniden işlemeye başladığı, iş bu davanın başında talep edilen tutar bakımından zamanaşımının arabuluculuğa başvuru tarihinde henüz dolmamış olduğu ve ancak ıslah edilen tutar bakımından ise ıslah tarihi tarihi itibariyle zamanaşımının dolduğu anlaşılmıştır. Davalı vekilinin ıslaha karşı zamanaşımı def'i yerinde görülmekle, ıslah edilen tutar bakımından davanın reddine karar verilmiştir.

Belirtilen nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imza Hakim ... · ¸e-imza