Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/369 K.2025/294

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili kurum bünyesinde davalı şirketler çalışanı olarak dağıtım personeli göreviyle dava dışı ...'nin (TC ... ) çalıştığını, dava dışı işçinin emekliliği hak ettiğini, müvekkiline kıdem tazminatı ödemesi yapılması hususunda iş davalılarında ihtiyari arabuluculuk yasal yolu ile başvurduğunu, görüşmelerin anlaşma neticelendiğini, (Antalya Arabuluculuk Bürosu .../... dosya numaralı dosya) ve müvekkili tarafından asıl işveren sıfatında yeri almasından kaynaklı dava dışı işçiye ... tarihinde ...

TL Kıdem Tazminatı, arabulucuya ise yine aynı tarihte ... TL arabuluculuk ücreti ödemesi olmak üzere toplam ...

TL ödeme yaptığını, dava dışı işçinin işverenleri olan diğer davalı firmalar ise müvekkili ile aralarındaki hizmet alım sözleşmeleri gereğince alt işveren sıfatına sahip olduklarını, dava dışı işçiye yapılan ödeme işçinin korunması ilkesi çerçevesinde işçinin alacağına kavuşmasının sağlanmasına yönelik yasal düzenlemelerin bir tezahürü olduğunu, müvekkil idare ile davalı firmalar arasında imzalanmış sözleşme hükümlerine halel getiremeyeceğini,yüklenici firmalarla müvekkili idare arasında imzalanan sözleşmelere göre istihdam ettiği işçilerin işvereni, muhatabı ve sorumlusu yüklenici firmalar olduğunu,

Kanunlar gereği idarece ödenmek zorunda kalınan her türlü meblağın yükleniciye rücu hakkının saklı olduğunu, söz konusu sözleşmeler hükümlerine göre davalı firmaların, müvekkili idarenin ödemiş olduğu miktarlardan sorumlu olduğunu, davalıların bu miktarları rücuen müvekkili idareye ödemeleri gerektiğini, müvekkili idare ile taşeron firmalar arasında akdedilen sözleşmeler ve eki niteliğinde şartnameler gereğince işçinin, işvereni sorumlusu ve muhatabı yüklenici firmalar olduğunu, bu hususun sözleşmelerde açıkça düzenlendiğini,

Zira SGK'tan dava dışı işçinin çalıştığı firmalar celp edildiği takdirde dava dışı işçinin işbu davamızda davalı olarak belirtilen firmaların çalışanı olduğunun görüleceğini, bu yüzden dava dışı 3. kişi olan davalı firmalar işçisine işçilik alacakları için müvekkil idarece ödenen miktarın davalı firmalardan rücuen tahsilinin gerektiğini, ilgili miktarın davalı firmalardan tahsili adına dava şartı Arabuluculuk Yasal Yoluna başvurulduğunu ancak netice alınamadığını,

bu nedenlerle davanın kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak şartıyla toplam ...-TL'nin müvekkili tarafından ödenme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı firmalardan (davalı firmaların bilirkişi incelemesi sonucunda belirlenecek sorumlulukları ile sınırlı kalmak üzere) rücuen tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı müvekkili şirketin alt işveren olduğunu, üst işveren olan davacı ile ihale usulü Hizmet Alım Sözleşmesi uyarınca çalıştığını, müvekkili şirketin üst işverenin emir ve talimatları ile bağlı olduğunu, bu bağlamda çalışanlarının işe alım veya işten çıkışı gibi hususlarda üst işveren tek başına yetkili olduğunu, müvekkili şirketin bu talimatları ihale sözleşmesi uyarınca uygulamakla mükellef olduğunu, şirketlerin sorumluluğu varsa dahi 1/2 oranında olduğunu, davacı belirli süreli sözleşme ile çalıştığını sözleşme süresinin bitimi ile iş akdinin sonlandırıldığını,

davacının tazminat ödediği işçiye ödediği tazminatlarıdan müvekkili şirketin sorumluluğundan bahsedilebilmesi için işçinin müvekkili şirket nezdinde çalıştırıdğı sürenin sonundan itibaren 2 yıl sürenin geçmesi gerektiğini, aksi takdirde müvekkilinin sorumluluğununu zamanaşımına uğramış olacağını, bu nedenle öncelikle zamanaşımı itirazlarının mevcut olduğunu, davacının alacaklarının zamanaşımına uğraması nedeni ile davanın reddini talep ettiklerini, dava açılmasına müvekkili şirketin sebebiyet vermediğini,

davacının belirlediği uygulama neticesinde dava açılmasına sebebiyet verildiği ise bu konuda da müvekkili şirketin bir sorumluluğunun bulunmayıp tüm sorumluluğun davacyıa ait olduğunu, tüm bu nedenlerle öncelikle zamanaşımı itirazlarını sunduklarını, toplanacak deliller neticesinde davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...

Vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından açılan davanın zamanaşımına uğradığını, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, bu nedenle öncelikle zamanaşımı nedeniyle yasaya ve usule aykırı davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının davasının kısmi alacak davası olarak açtığını, hukuka aykırı olduğunu, davacının ilgili arabuluculuk dosyasına ne kadar ödeme yaptığının belli olduğunu, ödeme yapılan miktarın bizzat davacı vekili tarafından yazıldığını, davacı rücu davası ile talebini açıkça ortaya koyduğunu, buna ra ğmen kısmi alacak davası ile talepte bulunmasının hukuka aykırı olduğunu,

bu nedenle öncelikle usulden davanın reddinin gerektiğini, işçilik alacaklarının anlaşıldığı arabuluculuk dosyasında müvekkili şirketin taraf olmadığını, alacak taleplerinin muhatabı olmadığını, bu kapsamda hangi tutarda hangi şartalrda analşıldığı hususu müvekkili şirket açısından kesin olarak belirlenebilir durumda olmadığını, tüm bu nedenlerel alınacak sebeplerle yasaya ve usule aykırı davanın reddinin gerektiğini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce ...'ne, ...'na ve Antalya SGK İl Müdürlüğü'ne yazılan müzekkerelerin cevapların dosyaya sunulduğu anlaşılmıştır.

İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi .../... iflas dosyasına yazılan müzekkereye verilen cevapta; "iflas kararının kesinleşmesine müteakip müdürlüğümüz dosyasında ... tarihinde ikinci alacaklılarl toplantısı için gün verildiğini ancak ilgili gün ve saatte toplantı nisabı hasıl olmadığından ikinci alacaklılar toplantısı yapılamadığını, iflas idaresi oluşmasının söz konusu olmadığını, tasfiye işlemlerinin devam ettiğini, müflis masasında masa vekili olarak ... Cad. No:.. D:.. .../ .../ ... adresinde mukim ... görevlendirildiği, Mahkemeniz davacısı ... müdürlüğümüz dosyasına ... sıra numarası ile ...-TL geç alacak kayıt talebinde bulunulduğu ve davacının alacak kayıt başvurusuna dair dilekçeyi yazının ekinde gönderildiği anlaşılmıştır.

... tarihli duruşma zaptının ... no'lu ara kararı uyarınca, davalı Müflis ... yönünden davanın tefrikine karar verilmiş ve maddi tazminat talepleri yönünden .../... E. ve .../... K. numaralarını almıştır. Söz konusu dava dosyası incelendiğinde; davanın yetkiye ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyel HMK'nın 114/1-ç ve 115/2. Maddeleri uyarınca usulden reddine, Mahkememizin yetkisizliğine dair ... tarihinde karar verlidiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce Mali Müşavir Bilirkişi ...'ten ... tarihli bilirkişi raporunda:"Yargıtay ilamları ile taraflar arasındaki sözleşme ve şartname maddelerinin hukuki yorumlanması neticesinde, davacı idare tarafından dava dışı işçiye yapılan ödemeden, davalı şirketlerin işçiyi çalıştırdığı dönem ile sorumlu olduğu kanaatine varılması durumunda; Davacı ...’ nin talebi ile sınırlı kalınarak ; kıdem tazminatı ... TL + ... TL arabuluculuk gideri toplam tutarı ... TL ile davadışı işçinin alt işverenlerdeki ... gün çalışma süresi dikkate alınarak yapılan hesaplama neticesinde ; Davalı -davadışı alt işverenlerin % 100 sorumlu olacağı kabul edildiği takdirde Davacı ... tarafından , davalı –davadışı alt işverenlerden ;

¸

Davalı-davadışı alt işverenlerin % 50 sorumlu olacağı kabul edildiği takdirde Davacı ... tarafından , davalı-davadışı alt işverenlerden ;

¸

Talep edebilecekleri

"rapor edilmiştir.

Mahkememizce Mali Müşavir Bilirkişi ...'ten ... tarihli bilirkişi ek raporunda:Hukuki takdir ve değerlendirmesi Sayın Mahkemenize ait olmak üzere ; Davacı ...’ nin dava dışı işçi ...’ ye ödemiş olduğu ve davalı alt işverenlerden talep ettiği toplam ... TL’(... TL kıdem tazminatı + ... TL arabulucu ücr.)dan dava dışı işçinin davalı alt taşeronlarda çalıştığı dönemler dikkate alınarak, % 50 (yarıyarıya) sorumlu olacakları kabul edildiği takdirde ;

¸Talep edebilecekleri "rapor edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; Dava , davacı kurumun dava dışı ... isimli şahsa ödemiş olduğu kıdem tazminatına ilişkin tutarın bir kısmını ve ödenen kıdem tazminatına ilişkin arabuluculuğa tutarın davalılardan rücuan tahsili talebine yöneliktir. Her ne Müflis ... tarafından kadar yetki ilk itirazında bulunulmuş, Müflis ... bakımından davanın kayıt kabul niteliğinde olması nedeniyle tefrik kararı verilmiş ve mahkememizin .../... E. .../... K. Sayılı dosyasında yetkisizlik kararı verilmiştir. Her ne kadar zamanaşımı def'inde bulunulmuş ise de; taraflar arasında sözleşme ilişkisi bulunmasından dolayı, davacının ödeme tarihi ve dava tarihi dikkate alınarak ; zamanaşımı def'i yerinde görülmemiştir.

Davacı tarafından dava dışı işçiye yapılan ödemeler nedeniyle denetime elverişli bilirkişi raporunda davalı alt işverenlerin dava dışı işçiyi çalıştırdıkları döneme denk gelen alacaklar hesaplanmış, davacı ile davalılar arasında yapılan hizmet alım sözleşmeleri, teknik ve genel şartnameler dikkate alındığında yüklenicilerin çalıştırdığı işçilerin alacaklarının ödenmemesinden sorumlu oldukları, davacının ödediği işçilik alacakları bakımından davalı yüklenicilerin işçiyi çalıştırdığı süreye denk gelen ücretler yönünden aralarındaki sözleşme gereği alacağın tamamı yönünden rücu edebiliceği (Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 2016/15660 Esas,

2019/5336 Karar sayılı ilamının da bu yönde olduğu) anlaşılmış , bu nedenle bilirkişi raporu ile davalılar yüklenicilerinin dönemine denk gelen toplam ... TL kıdem tazminatına yönelik alacak talebinin kabulüne karar verilmiş ve her davalı kendi dönemi için sorumlu tutulmuştur. Bilirkişi raporu içeriğinden kıdem tazminatının günlük bedelinin ...

TL olduğu belirlenmiş ve her bir davalı için davalının bünyelerinde çalıştığı gün sayısı ile kıdem tazminatının günlük bedelinin çarpılması suretiyle sorumlu oldukları meblağlar tespit edilmiştir. Faiz başlangıç tarihi olarak davacının ödeme yaptığı tarih olan ... olarak belirlenmiş ve tarafların tacir olması nedeniyle ticari faize de hükmedilmiştir.

Her ne kadar davacı tarafın dava dışı kişi ile yaptığı ihtiyari arabuluculağa ilişkin gider de davalılardan talep edilmiş ise de; davalıların ihtiyari arabuluculuk sürecinin tarafı olmaması ve ayrıca ihtiyari arabuluculuk neticesinde davacının kendi payına düşen kıdem tazminatını ödediğinin anlaşılması nedeniyle, ihtiyari arabuluculuk giderinin tahsili talebinin reddine karar verilmiştir.

Yukarıdaki belirtilen nedenlerden dolayı aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imza Hakim ... · ¸e-imza