Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/335 K.2019/511

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Taşınmaz Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) dava dosyası incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne sunduğu dava dilekçesinde özetle: ... tarihinde davalı ve davacı müvekkil arasında, ... firmasının da .../... olarak bulunduğu "... ili ... ... ... Mah ... Sok. ... Apt No:.. ..." adresinde bulunan ...'nün tüm müştemilatı ile birlikte toplam ...

TL bedelle devrinin konu alan Devren Kiralama Vaadi Sözleşmesinin imzalandığını, yapılan bu sözleşmede davacı müvekkilin imzalamış olduğu sözleşmenin yetkisiz imzalanması ve şekil şartı eksikliği nedeniyle Alanya ... Noterliği'nin ... Tarih ve ... Yevmiye Numaralı ihtarı ile sözleşmede ki usulsüzlükler ve şekil şartı ekkeklikleri nedeniyle tek taraflı fesih ettiklerini bildirmek adına ihtar gönderildiği, ödenen ... TL kaparo bedeli ve teslim edilen ... düzenleme tarihli, ...

TL bedelli ve ... vadeli senedin iadesinin talep edildiği, fakat davalı tarafın ihtarın tebliğ olmasına rağmen süresinde senedi ve kaporayı iade etmiğini, tehdit içerikli mesajlar gönderdiğini, dava konusu sözleşme detaylı incelendiğinde devren kiralama vaadi veren taraf aracı ... firmasının sözleşmesi adı altında ... olduğunu, bahsedilen senetin de ...'e verildiğini, ...'in yer sahibinin bir başkası olduğu yeri, kiraya verme yetkisinin olmadığını, müvekkilinin dolandırıldığını, usulsüz sölmeşme yapıldığını, davaya söz konusu ...

TL tutarlı senetin hazırlandığını, devren kiralanması yapılacak olan ilgili mecurun kira borçlarının olduğunu, yer sahibinin kira alacaklarının da bulunduğunu, müvekkilinin teslim alamayacağı bir yer için hakkı olmayan bir ödemeyi yapması için tehdit edildiğini, müvekkilinin ilgili sözleşme kapsamında vermiş olduğu güvence senedinin icra kanalında kullanlmasından endişe duyduğunu, dava konusu sözleşmeye bağıt tutulan kıymetli evraka karşı müvekkil herhangi bir nakdi ya da malen bir alış verişi söz konusu olmadığı gibi kiralama vaadi sözleşmesine konu edilen ilgili mecuru da teslim alma olanağının da imkansız halde olduğnu,

sözleşme tarafına çekilen ihtara süresinde yanıt verilmediğini, bu sebeplerle müvekkilinin maddi ve manevi zarara uğrama ihtimalinin fazla olduğunu, davaya konu olan kambiyo senetlerinin ödenmesini engeller mahiyette ve olası bir icra takibi neticesinde müvekkilinin uğrayacağı zararları engellemek için teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve dava konusu senedin iptali ile borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istediğini, davalı aleyhine açtıkları Menfi Tespit Davasının kabulünü talep ve dava etmiştir.

Antalya ...Asliye Hukuk Mahkemesindeki yargılama aşamalarında, ... tarihli ... uncu celsede görevsizlik nedeni ile ret kararı verilmiştir.

Taraflar arasında düzenlenen ... tarihli devren kiralama vaadi sözleşmesinin aslı gibidir onaylı suretinin istenilmesi için Alanya ... Noterliği'ne müzekkere yazıldığı ve ... tarih ... yevmiye nolu ihtarname içerikli cevap döndüğü görülmüştür.

Dava dilekçesindeki davaya dayanak belge, "devren kiralama vaadi sözleşmesi" dir.

HMK'nın 2/1. maddesinde “Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın mal varlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.” hükmü yer almaktadır.

6100 sayılı HMK'nın 4/I-a maddesinde ise kiralanan taşınmazların, 09/06/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilâmsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalara, konuları ve değerlerine bakılmaksızın sulh hukuk mahkemelerinde bakılacağı hükmüne yer verilmiştir.

Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. HD nin 2017/1812 Esas, 2018/618 Karar sayılı emsal ilamında özetle belirtildiği üzere. TTK'nın 4.maddesinde bu kanundan doğan hukuk davalarının ticari dava sayıldığı, aynı kanunun 5.maddesinin 2.fıkrasında, bir yerde Ticaret Mahkemesi varsa Asliye Hukuk Mahkemesinin görevi içinde bulunan ve bu kanunun 4.maddesi hükmünce ticari sayılan davalara Ticaret Mahkemesinde bakılacağı düzenlenmiştir.

Daire anılan kararında, davacı tarafından bononun kira sözleşmesi nedeniyle teminat olarak ve doldurulmamış halde verildiği, lehdarın ehliyetsizliğinin de ileri sürülmüş olmasına, dosyaya ibraz edilen kira sözleşmesinde, bononun verildiğine ilişkin herhangi bir ibarenin bulunmadığı, bononun kira ilişkisinin teminatı olmak üzere veya kira sözleşmesi nedeniyle verildiğinin tartışmalı olmasına göre, bonodan kaynaklanan uyuşmazlıkta TTK'nın 4.maddesi uyarınca Ticaret Mahkemesinin görevli olduğunun kabulü gerektiğinden bahsetmiştir.

Dosyadaki kira sözleşmesinin 4/1 maddesinde ise senetten bahsedilmektedir. Senetin sözleşmede bahsi geçmektedir. Taraflar arasındaki anlatılan uyuşmazlık kira sözleşmesinin şekli şartlarında bahsedilen hususlardır. Sözleşme yargılamada değerlendirilecek ve hüküm ve sonuçlarına göre bir kanaate varılacaktır. Bonoya ilişkin bir uyuşmazlık yoktur. Davalı ... tarihli duruşmada da davacıdan senet aldığını beyan etmiştir.

Mahkemelerin görevi dava şartıdır.

Mahkemenin davanın esası hakkında yargılama yapabilmesi için varlığı ve yokluğu gerekli olan hallere ise dava şartları denir (KURU/Baki// ARSLAN/Ramazan// YILMAZ/Ejder., Medeni Usul Hukuku (Ders Kitabı), Ankara 2005, s. 303)Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 188. maddesinde, "Hakimin re'sen nazarı dikkate alması kanunen iktiza eden hususlar" deyimi ile dava şartlarının kastedildiği ve bu nedenle dava şartlarının mahkemece kendiliğinden gözetileceği hususu öğretide de kabul edilmektedir(Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2005/9-546 E.N , 2005/611 K.N., 26/10/2005).

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 115'e göre; mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir.

Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.

Görev kuralları kamu düzenindendir ve re'sen dikkate alınır, dava şartıdır.

Bu genel açıklamalardan sonra dosyaya dönüldüğünde; Taraflar arasında uyuşmazlık, kambiyo senetlerinden kaynaklanmayıp temel ilişki kira sözleşmesi ilişkisi olduğundan görevli mahkeme Sulh Hukuk mahkemesidir. Bonoya ilişkin, niteliğine ilişkin bir uyuşmazlık söz konusu değildir. (Yargıtay 20 HD., 2016/4562 esas, 2016/7085 karar; 2015/16753 esas, 2016/1640 karar; Yargıtay 19. HD., 2016/3083 esas, 2017/535 karar)

Yukarıdaki açıklamalar gereği görevli mahkemenin Sulh Hukuk mahkemesi olduğu anlaşılmakla görevsizlik nedeni ile usulden ret kararı vermek gerekmiştir. İş bu dosya mahkememize Asliye Hukuk mahkemesi tarafından gönderildiğinden, mahkememizce karşı görevsizlik değil, bir başka mahkemeye görevsizlik kararı verildiğinden, iş bu kararla görev uyuşmazlığı çıkmamaktadır. Bu husus göz önüne alınmıştır.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır