Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/177 K.2024/7

Mahkememizde görülmekte bulunan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı tarafından Antalya Genel İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile müvekkili aleyhine ...

TL'lik 8 tane bonoyu işlemiş faizleriyle birlikte kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip başlattığını, yapılan takibin usulen aykırı olduğunu, takibe konu bonoların malen kaydıyla düzenlenmiş kambiyo senedir olduğunu ancak malın tesliminin müvekkiline karşı yapılmadığını, icra takibine konu bonoların bedelsiz hale geldiğini, sözleşmede senetlerde kefil olan kişi ...'nın adına düzenlendiğini, davalı şirket ve müvekkili arasında herhangi hukuki bir ilişki bulunmadığını, icra takibine konu olan sekiz bonodan dört tanesinin yetkisiz temsilci ile yapıldığını, yetkisiz temsilci ile yapılan işlemlerin geçersiz olduğunu,

takibe konu ... vade tarihli ... TL bedelli ... ... Ltd. Şti'nin alacaklı olduğunu, ... vade tarihli ... TL bedelli ... ... Ltd. Şti'nin alacaklı olduğunu, ... vade tarihli ... TL bedelli ... ... Ltd. Şti'nin alacaklı olduğunu, ... vade tarihli ... TL bedelli ... ... Ltd. Şti'nin alacaklı olduğunu, ... vade tarihli ... TL bedelli ... Ltd. Şti'nin alacaklı olduğunu, ... vade tarihli ... TL bedelli ... Ltd. Şti'nin alacaklı olduğunu, ... vade tarihli ... TL bedelli ...

Ticaret Ltd. Şti'nin alacaklı olduğunu, ... vade tarihli ... TL bedelli ... Ltd. Şti'nin alacaklı olduğunu, dört tanesinin toplam bedelinin 19.200 TL olduğu ve alacaklısının ... şirketi olduğunu, kalan 4 tanesinin ise bedelli ... Ticaret Ltd. Şti olduğunu ancak davaya konu icra takibinin ... Ltd. Şti'nin yetkili kıldığı vekil tarafından yapıldığını, takibe konu 05/02/2022 vade tarihli bonoda ...

TL bedelin üzerinde kalan 3.400,00 TL yazılı olduğunu, ancak takip çıkışının ve faizi ... TL üzerinden yapıldığını, buna göre borcun 1.400,00 TL'sinin ödendiğini, takip çıkışı ve alacak miktarının hatalı olduğunu belirterek müvekkilinin davalı şirkete borçlu olmadığının tespitini, başlatılan icra takibinin iptalini ve %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilerek yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacının icra takibine konu olan 05/06/2022 - 05/07/2022 - 05/08/2022 ve 05/09/2022 bonolardaki alacaklının müvekkili şirket ... Ltd. Şti olmadığını ve yetkisiz temsil ile takibin açıldığı iddiasını kabul etmediklerini, bonolardaki son ciranta ... ... Ltd.

Şti olduğunu her iki şirketin de vekili olarak taraflarına vekaletname verildiğini, bonoların ön yüzlerdeki tarafların aynı olması buna rağmen bonolardan bir kısmının vekili olduğu bir şirketten diğerine ciro edildiğini, sehven gözden kaçarak bonoların tamamını müvekkili ... ... Ltd.

Şti tarafından takibe konulduğunu, işlem yapılması sırasında bu durumun fark edildiğini, 13.04.2023 tarihli icra müdürlüğüne yazılan dilekçede sehven yetkisiz şirket tarafından başlatılan bonolar yönünden doğru alacaklı sıfatı ile yeni takip başlatılmak üzere bonoların iadesi istenildiğini ve vazgeçme harcı yatırılmış ise de, icra Müdürlüğü tarafından tutulan talebin haricen tahsil bildirimi olarak değerlendirildiğini ve bu bonoların bedellerinin dosya alacağından mahsubuna karar verildiğini, davacı tarafından imzaya itiraz edildiğini bonolardaki imzaların kendisi tarafından kabul edildiğini, 05/02/2022 tarihli ...

TL bedelli bononun 1.400,00 TL'lik kısmı tahsil edildiğini, icra müdürlüğüne sunulan talep ile 1.400,00 TL'lik kısmın borçtan mahsubu talep edildiğini ve dairece de kabul edildiğini, 16.03.2021 tarihinde müvekkili şirket ile imzalanan sözleşme gereğince ... cihazı satışı davacı ve bonoda kefil sıfatı ile imzası bulunan dava dışı ortağı ...'ya yapıldığını ve cihaz kendilerine teslim edildiğini, buna karşılık davacı ve ortağı ...'ün ek olarak sunulan cari hesap ekstresinde görüleceği üzere 05/05/2021 - 05/04/2023 tarihleri arasında her biri ...

TL bedelli hazırlanan bonoları imza ederek müvekkili şirkete teslim edildiğini, müvekkili şirketten satın alınan ve kendilerine teslim edilen ... cihazı bedeline ilişkin olarak da 05/05/2021 - 05/01/2022 tarihleri arasındaki toplamda 9 adet bonoya ilişkin toplam 30.600,00 TL borçları da bizzat davacı tarafından ödendiğini belirterek davanın reddi ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, İİK'nun 72. Maddesi gereği menfi tespit istemine ilişkindir.

Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası incelenmiş; alacaklının ... Ltd. Şti, borçlunun ... ... ve ... olduğu, 8 adet bonoya istinaden işlemiş faiz ile birlikte toplam 41.417,78 TL alacağın tahsili talebi ile kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı, takip dayanağının 05/02/2022 vade ... TL, 05/03/2022 vade ... TL, 05/04/2022 vade ... TL, 05/05/2022 vade ... TL, 05/06/2022 vade ... TL, 05/07/2022 vade ... TL, 05/08/2022 vade ... TL ve 05/09/2022 vade ... TL bedelli bonolardan kaynaklı olduğu anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık; davacının, davalı şirkete Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında takibe konu bonolar nedeniyle borcunun bulunup bulunmadığının tespitine ilişkindir.

Menfi tespit davası, 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu’nun (İİK) 72. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında ya da icra takibinden sonra borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir.

Kendisine karşı icra takibi yapılmış olan borçlu, ödeme emrine itiraz edilmemiş veya itiraz edilmiş olmakla birlikte yerinde görülmemiş olması sebebiyle icra takibi kesinleşse dahi maddi hukuk bakımından borçlu olmadığını ileri sürebilir. Bunun için, takip devam ederken alacaklıya karşı menfi tespit davası açabileceği gibi, böyle bir menfi tespit davası açmamış ve borcu cebri icra tehdidi altında ödemiş ise, ödemiş olduğu paranın kendisine verilmesi için alacaklıya karşı istirdat davası açabilir (Kuru, B. İcra ve İflâs Hukukunda Menfi Tespit Davası ve İstirdat Davası, Ankara 2003, s. 233).

Menfi tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya düşer, davalının dayandığı hukuki ilişkiyi ispat etmesi gerekmektedir. Davalı alacaklı varlığını iddia ettiği hukuki ilişkiden kendi lehine çıkar sağlamak durumunda olduğundan, bu ilişkinin varlığının borçlu tarafından inkar edilmesi halinde, ilişkinin mevcudiyetini ispat etmek davalı alacaklıya düşer.

Fakat, davacıya (borçluya) düştüğü hâller de vardır; davacı (borçlu), davalının (alacaklının) varlığını iddia ettiği hukuki ilişkiyi (meselâ borcu) sadece inkâr etmekle yetinmekte ise, yani bu hukuki ilişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmekte ise ispat yükü davalıya düşer. Çünkü hukuki ilişkinin (borcun) varlığını iddia eden davalı olduğu için, ispat yükü davalı alacaklıya düşer (6100 sayılı HMK m. 190. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) m. 6).

Fakat, alacaklının dayandığı senedin karşılıksız olduğunu ispat yükü, davacıya (borçluya) düşer. Bunun gibi, davacı (borçlu), davalının (alacaklının) iddia ettiği alacağın ödeme, ibra ve takas gibi bir nedenle son bulduğunu ileri sürerse, bu iddiayı ispat yükü de davacı borçluya düşer .

YARGITAY ... HD'nin ... tarih, ... Karar sayılı ilamında" Dava konusu senedin kambiyo senedi vasfında olduğu ve ihdas nedeni olarak “malen” kaydını içerdiği uyuşmalık konusu değildir. “Bedeli malen ahzolunmuştur” ibaresi bulunan bir bonoda malın teslim alındığı, borçlu tarafından ikrar edilmiştir. Alacaklının malı teslim ettiğini kanıtlamak yükümlülüğü yoktur. Yazılı ikrarın aksini diğer bir deyişle malın teslim edilmediğini borçlu kanıtlamak yükümlülüğündedir. Nitekim aynı hususlara Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 17.04.2015 tarih, 2013/19-1622 E. ve 2015/1238 K. sayılı kararında da değinilmiştir. " şeklinde karar verilmiştir.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında tüm dosya kapsamının incelenmesi neticesinde. Davacı taraf takip konusu bonolar nedeniyle borçlu olmadığı iddiasında bulunmuş ise de, TBK'nın 207/2 maddesine göre sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça, satıcı ve alıcı edimlerini aynı anda ifa etmekle yükümlüdür. Bu ilkenin aksini iddia eden ispat yükü altında olup, bu bonoların kural olarak borcun ödenmesi amacıyla verildiğinin kabulü gerekmektedir.

Takip konusu bonoların ihdas nedeninin malen yazılı olması, bedelin mal teslimi suretiyle ödendiğine karine teşkil ettiğinden bu durumda davacının, karinenin aksine olarak malın teslim edilmediği iddiasını kesin delille kanıtlaması gerektiği, bono vasfında kıymetli evrakta, borcun ancak aynı değerde yazılı bir delille ya da kesin delil niteliğindeki yemin delili ile kanıtlanması gerektiği, davacı tarafın verilen kesin sürede yemin metnini ibraz etmediği,

öte yandan icra dosyasının incelenmesinde, davalı alacaklı tarafından 13.04.2023 tarihli talep dilekçesi ile yetkisiz şirket tarafından başlatılan bonolar yönünden doğru alacaklı sıfatı ile yeni takip başlatılmak üzere bonoların iadesi istenildiği, icra Müdürlüğü tarafından talebin haricen tahsil bildirimi olarak değerlendirildiği ve bu bonoların bedellerinin dosya alacağından mahsubuna karar verildiği anlaşılmakla; bononun bedelsiz olduğuna ilişkin davanın kesin delillerle ispatlanamaması nedeniyle davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza