Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/429 K.2024/74

Mahkememizde görülmekte bulunan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Menfi Tespit) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin davalı şirketten taksitli alışveriş yaptığını, bu alışverişe istinaden 1.910,00 TL'lik senet imzaladığını, borcunu ödeyememesi sebebi ile aleyhine Antalya Genel İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyası üzerinden %84 temerrüt faizi işletilerek takip başlatıldığını ve dava tarihi itibari ile güncel borcun ... TL olduğunu, TBK 253 maddesi kapsamında yasal faizin %30 fazlası oranında temerrüt faizi işletilebileceğini, talep edilen faiz oranının fahiş olduğunu, senetlere uygulanacak azami temerrüt faiz oranının TCMB tebliğlerinde belirlendiğini, bilirkişi marifetiyle dava tarihi itibari ile davacının borçlu olmadığı miktarın tespiti ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin de davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı şirket yetkilisi cevap dilekçesinde özetle; Görevli mahkemenin tüketici mahkemesi olduğunu, arabuluculuğa başvuru şartının bulunduğunu, davacının ... ... ... tarihinde davalı şirketten çeşitli ürünler aldığını, bu kapsamda faiz yönünden iki ayrı sözleşme akdedildiğini, taraflar arasında sözleşme ila faiz belirlendiğinden 3095 sayılı yasanın uygulanamayacağını, taraflar arasında sözleşmeye riayet edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla başlatılan icra takibine yönelik İİK'nun 72. Maddesi gereği menfi tespit davasıdır Göreve ilişkin kurallar kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında mahkemece resen dikkate alınır.

Ticari davalar, mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç gruba ayrılır. Mutlak ticari davalar TTK'nın 4/1-a bendi uyarınca; tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın TTK'da düzenlenen hususlardır. Mutlak ticari davalar, TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır.

Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz.

TTK'nın 4/1. maddesi uyarınca nisbi ticari dava olması için, her iki tarafın tacir olması ve davanın ticari işletmelerinden doğması gerekir. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez.

TTK, Kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Göreve ilişkin kurallar kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında mahkemece resen dikkate alınır.

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 3/l maddesinin (l) bendinde tüketici işlemi, "gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlem" olarak tanımlanmıştır.

6502 sayılı Kanunun 73/1. maddesinde "Tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemeleri görevlidir.", aynı kanunun 83/2. maddesinde de "Taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olması, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu Kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemez." düzenlemeleri yer almaktadır.

6502 sayılı yasanın 17. ve devamı maddelerinde ise taksitli satış sözleşmesi düzenlenmiş olup Taksitli Satış Sözleşmeleri Hakkındaki Yönetmeliğin 11. maddesinde tüketicinin yapmış olduğu işlemler nedeniyle kıymetli evrak niteliğinde sadece nama yazılı ve her bir taksit ödemesi için taksit tutarını aşmayacak ve ayrı ayrı olacak şekilde senet düzenleneceği belirlenmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nin 46. HD'nin 31/03/2022 tarih, 2022/850 esas 2022/765 Karar sayılı ilamında Tüketici Mahkemesi tarafından Asliye Ticaret mahkemesinin görevli olduğu gerekçesi ile verilen karara istinaden "Dava, beyaz eşya alım-satımı kaynaklı menfi tespit davası olup ilk derece mahkemesince 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince davanın usulden reddine karar verilmiştir. Davacı davalı taraftan beyaz eşya alıp bedelini ödediğini, alım esnasında davalıya verilen senedin bu nedenle bedelsiz kaldığını iddia etmektedir.

Her ne kadar ilk derece mahkemesince dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmiş ise de 6502 sayılı yasanın 4/5 maddesi gereğince davacının bedelsizlik iddiasında bulunduğu senet tüketici senedi mahiyetindedir. Zira hukuki ilişki keşideci ile lehdar arasında kalmış olup 3. Kişi ye de davaya konu senet devredilmemiştir.

İlk derece mahkmesince bu kapsamda taraf delilleri toplanarak işin esası hakkında karar verilmesi gerekirken dava dilekçesinin görev yönünden reddi usul ve yasaya aykırı olmakla davacının istinaf isteminin kabulü ile kararın HMK nun 353/1.a.3 maddesi gereğince kaldırılmasına, yukarıda belirtilen kapsamda esas yönden yargılamaya devam edilmesi hususunda dosyanın kararı veren İSTANBUL ... TÜKETİCİ MAHKEMESİ'ne gönderilmesine" şeklinde karar verildiği görülmektedir.

Yukarıda açıklanan yasa maddeleri ve emsal içtihat kapsamında; davalı tarafın cevap dilekçesi ekindeki ... nolu satış sözleşmesi ile taraflar arasında taksitli satış sözleşmesi yapılarak beyaz eşya satışına istinaden senetlerin düzenlendiğinin anlaşıldığı, nitekim bono üzerinde malen kaydının bulunduğu, somut olayda uyuşmazlıkta tüketici ilişkisinin mevcut olduğu, buna göre eldeki davada Tüketici Mahkemesi görevli olduğundan ve mahkememizin iş bu dava yönünden görevsiz olduğu anlaşılmakla, mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza