Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/919 K.2025/520

Mahkememizde görülmekte olan "Hal Hakem Heyeti Kararının İptali" davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı dava dilekçesinde özetle; başvuran tarafa herhangi bir borcunun bulunmadığını, başvurunun ekinde sunulmuş olan tartı fişinin yazılı delil başlangıcı olmadığını, üzerindeki el yazısının kendisine ait olmadığını, imzasının bulunmadığını, tartı fişinin bilirkişi incelemesine gönderilerek kendisinin el ürünü olmadığının araştırılmasını talep ettiğini, başvuran tarafın o tarihlerde kendisine ürün teslimi yapmadığını, çünkü o dönem faal olarak çalışmadığını, karşı taraf ile böyle bir alışverişinin olmadığını, gerçeğe aykırı olarak düzenlenen tartı fişi kabul edilerek aleyhine karar verilen hal hakem heyeti kararına itiraz ettiğini,

açıklanan nedenlerle Antalya Merkez il Hakem Heyeti Başkanlığının ... tarih ve ...-...-... sayılı kararına karşı itirazların kabulüne, ilgili hakem heyeti kararının iptaline ve borca karşı itirazlarının kabulü ile hakem heyeti kararının icrasının tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

5957 Sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi hakkındaki kanun uyarınca şikayet konusu uyuşmazlıkta ispat yükünün davacı tarafa ait olduğunu, davacı tarafın ne hakem heyetine ne de mahkemeye iddiasını ispat edecek herhangi bir delil sunamadığını, tartı fişi uygulamasının yaş ve meyve sebze ticareti yapılan yerlerde sıklıkla kullanılan bir argüman olduğunu, üreticinin malını getirdiğini, gerekli ölçümlerin yapıldığını, dara veya başkaca ürünün toplam kilogramından düşecek olan miktarların düşüldüğünü ve üreticiye teslim edildiğini,

sezon sonunda tartı fişi ile üreticinin alacağını tahsil ettiğini, davacı tarafın imza itirazının bu nedenlerle kabul edilir bir durum olmadığını, davacı tarafa herhangi bir mal teslimi yapmadan, davacı tarafa ait tartı fişinin bulunmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, müvekkilinin tartı fişi üzerinde yer alan tarihlerde davacı tarafa evrakta yazan tutar kadar mal teslim ettiğini açıklanan nedenlerle davacı tarafın haksız, yersiz ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Taraflara usulüne uygun meşruhatlı davetiyeler tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmıştır.

... Vergi Dairesi Müdürlüğünden gelen cevabi yazı ile, ... vergi ... T.C kimlik numaralı mükellefi ...'un ... tarihi itibariyle 'yaş sebze ve meyvelerin toptan satışı ile ilgili aracıların faaliyetleri (kabzımallık ve aracı üretici birlikleri dahil) faaliyetinden kayıtlı olduğu ve halen faaliyetine devam ettiğinin tespit edildiği bildirilmiştir.

... Jandarma Karakol Komutanlığından gelen cevabi yazı ile, ...'un ... ... olarak sebze ve meyve alım satımı yapıp yapmadığı ile ilgili Mahalle Muhtarı ve mahalle halkı ile yapılan mülakatlarda ilgili şahsın evrakta belirtilen adreste ... ... olarak sebze ve meyve alım satımı yapmadığını, ilgili şahsın son iki yıldır herhangi bir sebze, meyve komisyonculuğu yapmadığının tespit edildiğinin bildirildiği görülmüştür.

Antalya Ticaret İl Müdürlüğünden gelen yazı cevabi ile, uygulamada tartı fişinin matbu olarak hazırlandığını, üretici tarafından komisyoncuya mal teslim edilirken otokopili kağıt üzerinde gerekli alanların doldurularak otokopili nüshanın üreticiye verildiğini, aslının ise komisyoncuda kaldığının bildirildiği görülmüştür.

Davacı ...'a İl Hakem Heyetine ... tarafından ibraz edilen ... tarihli ... nolu ... TL bedelli ... ... ... ... tarafından düzenlenen tartı fişi aslını ibraz etmek üzere iki haftalık kesin süre verildiği, verilen kesin süre içerisinde tartı fişi aslının ibraz edilmemesi halinde fiş üzerindeki imzanın kendisine ait olduğu hususunu kabul edileceği ile itiraza konu Antalya Merkez İl Hakem Heyeti Başkanlığının ... tarih, ...-...-... sayılı kararında belirtilen ... TL yönünden borçlu olduğu hususunun kabul edileceğine karar verileceği hususunun ihtar edildiği, ihtara rağmen tartı fişi aslını ibraz etmediği buna ilişkin ... tarihli beyan dilekçesini dosyaya ibraz ettiği görülmüştür.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava Hal Hakem Heyeti Başkanlığının ... tarih ve ...-...-... sayılı hakem heyeti kararına itiraza ilişkindir. Dava, ... tarihinde 5957 sayılı Kanunun 10/5. maddesi gereğince görevli ve yetkili Antalya Asliye Ticaret Mahkemesinde açılmıştır.

Hal hakem heyetleri esas olarak il merkezlerinde kurulur. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’nın kararı ile ilçelerde de, hakem heyeti kurulması mümkündür(5957 sayılı Kanun m. 2/1-a ve m.10/1. Yönetmelik m. 3/1-a ve m.4/1). Hal hakem heyetleri, üreticiler ile meslek mensupları arasında veya meslek mensuplarının kendi aralarında Kanunun uygulanmasıyla ilgili olarak ortaya çıkan uyuşmazlıklara çözüm bulmakla görevli ve yetkilidir.

5957 sayılı Kanun 14. maddesi dışındaki tüm uyuşmazlıklar, hal hakem heyetinin görev ve yetkileri kapsamındadır. Kanunun 14. maddesinde öngörülen idari para cezaları, hakem heyetlerinin görev ve yetkilerine dahil değildir. Değeri 56.018,27 Türk Lirasının altında bulunan uyuşmazlıklarda, hal hakem heyetlerine başvuru zorunludur.

Söz konusu uyuşmazlıkların, kanunda belirlenen para miktarının altında olması durumunda, hal hakem heyetine intikal ettirilmesi kanuni zorunluluktur (5957 sayılı Kanun m. 10/5. Yönetmelik m. 11/2). (2018 yılı için sınır 77.402,08 TL'dir) (Akcan, Recep. Hal Hakem Heyeti, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 16, Özel Sayı 2014, s. 19-34 (Basım Yılı: 2015)Prof. Dr. Hakan Pekcanıtez’e Armağan, s. 19 vd.).

6100 sayılı HMK 220. maddesinde; "İbrazı istenen belgenin, ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna mahkemece kanaat getirildiği ve karşı taraf da bu belgenin elinde olduğunu ikrar ettiği veya ileri sürülen talep üzerine sükut ettiği yahut belgenin var olduğu resmî bir kayıtla anlaşıldığı veya başka bir belgede ikrar olunduğu takdirde, mahkeme bu belgenin ibrazı için kesin bir süre verir.

Mahkemece, ibrazı istenen belgenin elinde bulunduğunu inkâr eden tarafa, böyle bir belgenin elinde bulunmadığına, özenle aradığı hâlde bulamadığına ve nerede olduğunu da bilmediğine ilişkin yemin teklif edilir.

Belgeyi ibraz etmesine karar verilen taraf, kendisine verilen sürede belgeyi ibraz etmez ve aynı sürede, delilleriyle birlikte ibraz etmemesi hakkında kabul edilebilir bir mazeret göstermez ya da belgenin elinde bulunduğunu inkâr eder ve teklif edilen yemini kabul veya icra etmezse, mahkeme, duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilir." düzenlemesi mevcuttur.

Yukarıda belirtilen kanun maddesi doğrultusunda yapılan değerlendirmede: davacı itiraz eden tarafından Antalya Merkez İl Hakem Heyetinin ... tarih ve ...-...-... sayılı kararına, karara dayanak tartı fişindeki imzanın kendisine ait olmadığı gerekçesiyle itiraz edilmiştir.

Mahkememizce itirazın değerlendirilmesi yönünde yapılan incelemede: Davacı ...'a İl Hakem Heyetine .. ... tarafından ibraz edilen ... tarihli ... nolu ... TL bedelli ... tarafından düzenlenen tartı fişi aslını ibraz etmek üzere kesin süre verildiği, kesin süre içerisinde tartı fişi aslının ibraz edilmemesi nedeniyle fiş üzerindeki imzanın davacıya ait olduğu husus kabul edilerek Antalya Merkez İl Hakem Heyeti Başkanlığının ... tarih, ...-...-... sayılı kararına itiraz ile iptali isteminin reddine karar vermek gerekmiş, açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Başkan ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Katip ... · ¸e-imzalıdır