Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/447 K.2026/300

Mahkememizde görülmekte bulunan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde, müvekkili ...'ın, ... Şti. 'in yetkilisi ve sahibi olduğunu, müvekkili davalı şirket ile ... tarihi itibariyle sözlü olarak cari hesap sözleşmesi yaptıklarını, müvekkil ... tarihinde imzalanmış olan ödeme tarihi bulunmayan, ...

TL'lik üzerinde teminat senedidir şeklinde ibaresi bulunan borçlusunun müvekkilleri olduğu alacaklının davalı şirket olduğu senet imzalandığını, tarafların ticari defterleri incelendiğinde de ortaya çıkacağını, müvekkilin davalı şirkete borcu bulunmamakla birlikte davalı şirketin taraflar arasında yapılan cari hesap sözleşmesine göre ... tarihinde yapılan son hesaplamaya göre müvekkillere davalı şirketin ...

TL borcu olduğunun ortaya çıktığını, o zamandan beri de müvekkili ile davalı şirketin aralarındaki ticari ilişkinin sona erdiğini, davalı şirketin de müvekkile ödeme yapmadığını, bu sebeple doğacak olan alacak haklarını saklı tuttuklarını, bu sebeplerle, fazlaya dair ve diğer hukuki ve cezai hakları saklı kalmak kaydı ile müvekkili ve şirketi tarafından keşide edilen, hamili davalı taraf olan, ... düzenleme tarihli ...

TL bedelli teminat nedeni ile herhangi bir borçları bulunmadığından, borçlu olmadıklarının tespitine ve senedin taraflarına iadesine karar verilmesini, dava konusu senedin 3.kişilere devrinin önlenmesi, icra takibine konu edilmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davalı vekili mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde, davacı taraflarca dava dilekçesinde belirtilen ... düzenleme tarihli ...-TL bedelli, alacaklısının müvekkil şirketin olduğu senedin teminat senedi olduğuna dair iddiaların gerçek olmadığını, zira senedin teminat amaçlı verildiğinin kabul edilebilmesi için, neyin teminatı olarak verildiğinin açıkça yazılması gerektiğini, birçok yargıtay içtihatlarından da görüleceği üzere kambiyo vasfını haiz bir bononun üzerine salt "teminat senedi"dir ibaresinin yazılması onun teminat senedi olduğunu göstermez ve kambiyo vasfını etkilemediğini,

davacıların teminat senedi iddiasının İİK 169/a maddesinde öngörülen belgeler ile kanıtlayamadığını, davacıların iş bu davaya konu senedin teminat senedi olduğuna dair iddiaları yalnızca soyut bir beyandan ibaret olduğunu, davacı tarafın söz konusu senedin teminat senedi olduğunu iddia ederek borçtan kurtulmaya, senedin mücerretliğini bertaraf etmeye çalıştığını, davacı tarafın bu hususa yönelik iddialarını "taraflar aralarında sözlü cari hesap sözleşmesi" yapmıştır beyanıyla ispatlamasının mümkün olmadığını, söz konusu iddianın somut, kesin ve şüpheden uzak bir şekilde ispata muhtaç olduğunu,

bono bağımsız borç ikrarı içeren bir senet olduğunu, dava dilekçesinde senedin davacılarca imzalandığı da belirtilerek imzaların kendilerine ait olduğu dolayısıyla borçlu oldukları da açıkça ikrar edildiğini, senetteki imzayı kabul eden ve iddialarını yazılı delille ispatlaması gereken ancak ispatlayamayan davacıların borçlu olduklarının kabulü gerektiğini, müvekkilinin alacağı senede dayalı olup, davacılar-borçluların bu senetten dolayı borçlu olmadıklarını, ancak aynı kuvvette yazılı bir belge ile ispat etmesi gerekmekte olup davacıların da bu yönde yazılı bir belgeyi dosyaya sunmadıklarından davanın reddine karar verilmesini,

davacıların ihtiyati tedbir taleplerinin reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce davacının davasının reddine karar verildiği, verilen kararın istinaf edilmesi üzerine Mahkememiz dosyası Antalya Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmiş, Antalya BAM. ... Hukuk Dairesi'nin .../... Esas -.../... Karar sayılı ilamında; "...Kambiyo senedine karşı ileri sürülen bedelsizlik iddiasının yazılı belge ile kanıtlanması gerekir.

Mahkemece, yargılamanın öninceleme aşamasında taraflara iddia, savunma ve delillerini mahkemeye sunma imkanı sağlanmadan davanın reddine karar verilmiştir. Bu durumda mahkemece, tarafların iddia ve savunmalarını sunma imkanı tanınıp HMK'da gösterilen yargılama usullerine uyulmak suretiyle deliller değerlendirilip sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken davacıların savunma hakkının kısıtlanması suretiyle karar verilmesi doğru olmamıştır.

Sonuç olarak, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiş..." şeklinde kaldırma kararı verilerek mahkememiz dosyası yukarıda yazılı esasa tevzi olduğu anlaşılmıştır.

Kaldırma ilamı doğrultusunda taraf vekillerine dava konusu uyuşmazlıkla ilgili yazılı belgelerini sunmak üzere 2 haftalık süre verilmiş, davacı tarafça dayanılan Antalya ... ATM'nin .../... esas sayılı dosyasının uyap kayıtlarının dosyamız arasına alındığı anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, senet nedeniyle borçlu olunmadığı iddiasına dayalı menfi tespit istemine ilişkindir. Davacı vekili, davacının keşidecesi olduğu, davalının lehtarı olduğu senedin, teminat senedi olduğunu ileri sürerek çekten dolayı borçlu olunmadığının tespitini talep etmiştir. Menfi tespit davalarının bazı türlerinde, kural olarak ispat yükü davalı alacaklıya düşmekte ise de, bu kural mutlak nitelikte olmayıp, bir kambiyo senedinin teminat amacıyla verildiğinin ve bedelsiz kaldığının iddia edilmesi suretiyle açılan menfi tespit davasında ispat külfeti, değişen ispat yükümü çerçevesinde davacı borçluya düşer.

Yerleşik Yargıtay ilamlarında teminat senedi itirazında dayanak bononun hangi ilişkinin teminatı olduğunun yazılı bir belge ile ispatlanmasının zorunlu olduğu (HGK.'nun 14/03/2001 Tarih ve 2001/12-233 sayılı - yine HGK.'nun 20/06/2001 Tarih ve 2001/12-496 sayılı kararları), takip dayanağı senedin teminat senedi olduğu iddiasının, hangi ilişkinin teminatı olduğunun senet üzerine yazılmak suretiyle ya da takip dayanağı senede atıf yapan İİK'nın 169/a-1 maddesinde yazılı nitelikte bir belge ile ispatlanmasının gerektiği (HGK'nun 06.03.2013 tarih ve 2012/12-768 E., 2013/312 K. ve 20.06.2001 tarih ve 2001/12-496 sayılı kararları) belirtilmektedir.

Buna ilişkin davacının dayanak gösterdiği Antalya ...

ATM'nin .../... esas sayılı dosyasının ve buna ilişkin kayıt ve belgelerin incelenmesinde; taraflar arasında teminat açıklamasına ilişkin düzenlenen bir sözleşme yahut bu hususta bir şerhin bulunmadığı dava konusu senedin üzerinde "Teminat senedidir" ibaresinin yazılı olmadığı, senedin teminat amacıyla verildiğine dair başkaca yazılı delil ibraz edilmediği, davacı tarafından davalıya teminat olarak verildiğinin ispatlanamadığı kanaatine varılmıştır.

Öte yandan; davacının yemin deliline de dayanmadığı görülmekle davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır