Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/96 K.2026/340

Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, ticari faaliyetleri kapsamında toptan ve perakende akaryakıt alım satım işleri ile uğraştığını, taraflar arasındaki ticari ilişkiler gereği davalı tarafa akaryakıt satışları yapılmış, satışa konu akaryakıt davalı tarafa teslim edilmiş, bu satışlar nedeniyle müvekkil tarafından ticari faturalar düzenlenmiş ve bu ticari ilişkiden hasıl olan alacakların cari hesaba kaydedilmiş ve son olarak davalı tarafa ... -TL tutarında toptan satış yapıldığını, satış konusu akaryakıtın davalı şirkete tesliminin gerçekleştirildiğini,

satış ve teslime biaen ... tarihli fatura düzenlenerek davalıya gönderilmiş ve taraflar arasındaki cari hesaba kaydedildiğini, davalı tarafa yapılan ve teslimi gerçekleştirilen satış neticesinde tarafların birbirine olan alacak kalemleri mahsup edildikten sonra davalı tarafın müvekkil şirkete ...

TL bakiye borcu kaldığını, düzenlenen faturaların davalı tarafa gönderildiğini, davalı tarafa cari hesap ekstresindeki bakiye borcunun muaacel hale geldiği ve ödenmesi gerektiği bildirilmiş, ancak davalı şirket yargılama konusu borcunu ödemediğinden davalı aleyhine Antalya Genel İcra Dairesi .../...

Esas sayılı dosya kapsamında takip başlatıldığını, ancak davalının kötü niyetli olarak takibe itirazı üzerine takibin durdurulduğunu belirterek davanın kabulü ile itirazın iptaline, takibin devamına, davalının icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet alacağının davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır. Antalya Genel İcra Dairesi .../... Esas sayılı dosyası sureti dosyamız arasına alınmıştır. İlgili vergi dairesine yazılan müzekkereye cevap verilmiştir. Mahkememizce konusunda uzman bilirkişilerden rapor aldırılmış ve raporlar mahkememizce serbestçe değerlendirilmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... Esas sayılı dosyasına istinaden davalının itirazı nedeniyle İİK 'nın 67. Maddesi gereği itirazın iptali ve icra inkar istemine ilişkindir.

Dava konusu Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... Esas sayılı dosyası uyap sistem üzerinden celbedilerek dosyamız arasına alınmıştır.

İlgili Vergi Dairesine müzekkere yazılarak tarafların karşılaştırmalı alış satış analiz formları istenilerek dosyamız arasına alınmıştır.

Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; alacaklının davacı, borçlunun ise davalı olduğu, ... TL fatura ve cari hesap alacağının tahsili talebi ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya tebliğ edilip, davalı borçlu tarafından itiraz dilekçesi ile takibe itirazı nedeniyle takibin durdurulmasına karar verildiği, İİK'nun 67/1 maddesi gereği yasal 1 yıllık süre içerisinde itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce yapılan yargılama sırasında; Mahkememizce taraflara ticari defter ve belgelerini sunmamaları için süre verilmiş, davacı ticari defterlerini ibrazı üzerine mali müşavir bilirkişi aracılığı ile defterlerin incelenmesine karar verilmiştir. Davalı tarafça davaya cevap verilmediği gibi ticari defter ve belgeleri verilen kesin süre içerisinde sunulmamıştır.

Bilirkişi ... tarihli raporunda özetle; "...Davacı şirketin ... ... Vergi dairesinin ... vergi kimlik numarasında kayıtlı ... ... ANONİM ŞİRKETİ olduğu,

Davacı tarafın incelemeye ibraz ettiği 2024 yılı ticari defter kayıtlarının ... Seri No lu Elektronik Defter Tutma Genel Tebliğ uyarınca elektronik ortamda (e-Defter) tuttuğu, bu hususla ilgili Mali Mühür, E İmza, Berat ve Elektronik Sisteme sahip olduğu,

Davacı tarafın 2024 yılı ticari defterlerinin TTK’na göre usulüne uygun tutulduğu, takdiri ve değerlendirilmesi Yüce Mahkemenize ait olmak üzere sahibi lehine delil olma niteliğini taşıdığı,

Davacı tarafın 2024 yılı ticari defter kayıtlarında Davalıya ait carinin muavin kaydını ... ... ... LİMİTED ŞİRKETİ hesap kodundan takip ettiği, taraflar arasındaki ticari ilişkinin 2023 yılından geldiği,

Takip konusu cari alacağa ilişkin Davacı tarafça Davalı adına düzenlenen Faturaların Davacının ticari defter kayıtlarında yer aldığı,

Dosya kapsamına kazandırılan Davacı tarafın 2024 yılı Karşılaştırmalı Alış-Satış Analizlerinde Davacı tarafça Davalı tarafa düzenlenen ve cari bakiyeyi oluşturan Faturaların kayıtlarda yer aldığı,

Davacı tarafın 2024 ticari defter kayıtlarında Davalıya ait ... ... LİMİTED ŞİRKETİ hesap kodunun muavin kaydının yukarıda tabloda yer aldığı,

Yukarıda yer alan muavin kaydında da görüleceği üzere Davacının 2024 yılı ticari defter kayıtlarına göre takip tarihi itibariyle Davacının Davalıdan ... TL Asıl Alacaklı olduğu gözüktüğü..." hususlarında görüş bildirdiği anlaşılmıştır.

Fatura tek başına bir sözleşme olmayıp akdin ifasını gösteren bir belge niteliğindedir. Faturaya dayalı bir borcun varlığı öncelikle temel borç ilişkisinin varlığına bağlıdır. Faturayı tanzim eden ve tanzim alan arasında böyle bir borç ilişkisinin bulunmadığı hallerde faturanın hukuki sonuç doğurması da söz konusu olmayacaktır.

TTK'nın 21/2.maddesine göre, bir faturayı alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde fatura içeriği hakkında itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır (Yargıtay 19.Hukuk Dairesinin 03/03/2016 tarih ve 2015/18039 Esas, 2016/3759 Karar sayılı kararı).

Kural olarak sözleşmeye konu mal veya hizmeti sözleşmeye uygun olarak yapıp teslim ettiğini ispat külfeti davacıya aittir.

Ticari davalarda yani iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeleri ile ilgili olduğu davalarda ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatı mümkündür. Ticari defterler kesin delillerdendir. Yasa'da delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatı gerektiği düzenlenmiş olduğundan, yasanın ticari defterleri kesin delil olarak düzenlediği açıkça anlaşılmaktadır.

6100 sayılı HMK'nın 222.

Maddesi "(1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.(2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.(3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için,

diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

(Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.(4) Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur.

(5) Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır." şeklindedir.

Yukarıda yapılan açıklamalardan sonra tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde; Davacı tarafından davalıyla aralarındaki cari hesaptan kaynaklı takip başlatıldığı, icra takibinin ise asıl alacak olarak ... TL olarak başlatıldığı ve bu tutarın ödenmediğinin iddia edildiği anlaşılmıştır.

Davacı tarafından cari hesap ve faturaya dayalı takip başlatıldığı, mahkememizce alınan bilirkişi raporu doğrultusunda dava konusu faturaların davacının defterlerinde kayıtlı olduğu ve davalının ilgili faturaya ilişkin ödeme yapmadığı, faturanın davacı defter kayıtlarında yer aldığı, karşılaştırmalı alış satış analizlerinde dava konusu faturaların kayıtlı olduğu, davacının davalıdan ... TL alacaklı olduğunun tespit edildiği anlaşılmaktadır.

Ticari defterlerini sunmak üzere, duruşmada hazır bulunan davacıya tefhim ile duruşmada hazır olmayan davalıya ise çıkartılan tebligat ile defter ve belgeleri ibraz etmemenin yasal sonuçları, yani usulüne uygun tutulduğu takdirde karşı tarafın ticari defter ve kayıtlarına göre karar verileceği ihtar edilmiştir. Davalı tarafça ticari defterler süresinde ya da yargılamayı sürüncemeye bırakmayacak şekilde süresinden sonra sunulmamıştır.

Davalı tarafça kesin sürede ticari defterlerin sunulmaması sebebiyle, davacı tarafın ticari defter kayıtları esas alınmış ve davacı tarafından fatura konusu satımın gerçekleştirildiği ve bedelinin ödenmediği kanaatine varılarak davalı taraftan ... TL alacağı bulunduğu başlatılan takibe yapılan itirazın bu miktar üzerinden iptaline karar vermek gerekmiştir.

Davacı tarafın talep ettiği icra inkar tazminatı yönünden yapılan değerlendirmede: Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 20.06.2016 tarih 2016/2941 esas, 2016/10949 karar sayılı ilamında, "Dava konusu icra takibine konu alacak faturaya dayanmaktadır. Dolayısıyla alacak likit, bir başka deyişle bilinebilir, belirlenebilir bir alacaktır. Mahkemece bu husus gözetilerek davacı yararına İİK.nun 67/2 maddesi uyarınca icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiği..." şeklinde belirtildiği üzere, hükmolunan alacağın %20'si oranında davacının inkar tazminatı talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir. Tüm bu nedenlerle aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... · E-imzalı Hakim ... · E-imzalı