Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/984 K.2026/95

Mahkememizde görülmekte bulunan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... keşide tarihli, ... TL bedelli, keşidecisi ... ... olan lehdarı ... ... olan ... ... Şubesine ait ... seri numaralı çek ve ... keşide tarihli, ... TL bedelli, keşidecisi ... ... olan lehdarı ... ... olan ... Şubesine ait ... seri numaralı çeklerin müvekkilinin yetkili hamilken ve müvekkilindeyken kaybolduğunun tespit edildiğini, yapılan tüm aramalara rağmen bulunamadığını, davacının hem alacağını tahsil edebilmesi hem de çeklerin kötü niyetli kişilerin eline geçmesi durumunda doğabilecek sorumluluğu önlemek amacıyla bu davanın açılmasının zorunlu olduğunu beyanla, davanın kabulü ile çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

... A.Ş'ye müzekkere yazılarak dava konusu çeklerin bankaya ibraz edilip edilmediği ile ibraz edilmiş ise ibraz bilgileri sorulmuş, dava konusu ... numaralı çekin ... tarafından ... tarihinde takas merkezlerine ibraz edildiği ve karşılıksız işlemi gördüğünün bildirildiği; ... numaralı çekin bankaya ibraz edilmediğinin bildirildiği görülmüştür.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE; Dava zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

6102 s. Türk Ticaret Kanunu’nun 818/1-s maddesi delaletiyle uygulanması gereken aynı Kanun’un 759. maddesine göre, "(1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. (2) İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür."

6102 s. Türk Ticaret Kanunu’nun 651/2. maddesine göre de; "Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir."

Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 04/05/2016 gün, 2015/10639 Esas, 2016/5043 Karar sayılı emsal içtihadında "...6100 sayılı TTK.'nun 818/s.bendinin atfıyla aynı yasanın 758.maddesi gereğince iptali istenen çeki elinde bulunduran bilindiği takdirde mahkemece, davacıya istirdat davası açmak üzeri süre verilmesi, bu süre içerisinde dava açılmaması halinde muhatap hakkındaki ödeme yasağının kaldırılması gerekmektedir..." şeklinde belirtilmiştir

Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 19/01/2015 gün, 2014/15256 Esas, 2015/601 Karar sayılı emsal içtihadında "...Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır.

Hasımsız olarak açılan davalarda, üçüncü kişilerin davaya müdahaleleri halinde davanın çekişmeli duruma gelmesi mümkün ve gerekliyse de, çek iptali davalarında yukarıda açıklanan prosedür gereğince, hasımsız şekilde açılan davaya üçüncü kişilerin asli ya da fer’i müdahale imkanı yoktur..."şeklinde belirtilmiştir.

İptali istenen çeklerden;

-... seri numaralı çekin 3. Kişi ... A.Ş.'de olduğu bildirilmekle bu çek yönünden mahkememizce TTK 763. Maddesi kapsamında 3.kişi ... A.Ş.'ne karşı tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde çek iade davası açmak üzere süre verildiği,

- ... seri numaralı çekin 3. Kişi ... Şirketi'nde olduğu bildirilmekle bu çek yönünden mahkememizce TTK 763. Maddesi kapsamında 3.kişi ... Şirketi'ne karşı tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde çek iade davası açmak üzere süre verildiği, verilen kesin süre içerisinde ilgili şirketlere karşı dava açılmadığı görülmekle, eldeki davanın yukarıda açıklanan gerekçe ve emsal içtihat uyarınca reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · E-imzalı Hakim ... · E-imzalı