Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/158 K.2026/183

Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin .../... Esas sayılı dosyasına sunduğu dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ile davalı taraf. Antalya ... Noterliği'nin ... tarih ve "..." Yevmiye Numaralı araç satış sözleşmesi ile "..." plakalı ... marka "..." Motor ve "..." Şasi Numaralı ... ruhsatlı aracın satışına ilişkin olarak anlaşmaya vardıklarını, Müvekkili, davalı tarafa ait "..." plakalı aracı ...

TL bedel ile satın aldığını, Müvekkili, aracı satın aldıktan sonra nakliye aracı vasıtasıyla ... İlinden ... İli ... İlçesi ... Mah. ...

Sok. adresine getirdiğini, Müvekkili henüz aracı tırdan indirmiş ve belirtilen adreste bulunan ... ...'ne giriş yapacakken araç kısa bir süre çalışıp stop etmiş ve tekrar çalışmadığını, müvekkilinin aracı hareket ettiremediği için araç olduğu yerde sökülmüş, motor bloğunun çatlak, piston yataklarının sarmış, krankın ve turbonun bozulmuş olduğu görüldüğünü, söz konusu ayıp gizli ayıp niteliğinde olup müvekkilin aracı satın alırken söz konusu ayıptan haberi bulunmadığını, zararın tahsil etmek maksadıyla Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../...

Esas Sayılı dosyası ile davalı taraf aleyhine icra takibi başlattığını, davalı tarafça tüm alacak taleplerine haksız olarak itiraz edilmiş ve icra takibi durduğunu, belirterek davalı tarafça Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... Esas Sayılı dosyasına yapılan itirazın fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik ...

TL'lik kısmının iptaline, davalı tarafın aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava konusu etmiştir

Davalı vekilinin Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin .../...

Esas sayılı dosyasına sunduğu cevap dilekçesinde özetle;açılmış olan işbu davada tarafların tacir olduğunu, aracın ticari araç olduğunu, bu nedenle görevli Mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemeleri olması gerektiğini, Tarafların tacir olması nedeniyle dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk aşaması tamamlanmadan dava açılmış olup davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafın dilekçesinde bahsetmediği tespit ise motor numarasının farklı olması durumu olduğunu, tespit dosyasında ruhsatta motor numarasının ... olduğu motor üzerinde ... olduğu aracın motorunun değiştirildiği belirtildiğini,

araç 4-5 ay önce ... ... da muayeneye girmiş ve muayeneden geçtiğini, bu durum gizli ayıp olarak kabul edilemeyeceği gibi davacının bu yönde bir ihbar ve iddiası da bulunmadığını, davacının aracı ...'dan ...'ya nakliye ile götürdükleri beyanı gerçek dışı olduğunu, araçta oluşan motor arızası olarak belirlenen durum motorun hararet yapmasından dolayı yanması, conta yakması olduğunu, bu durum tamamen kullanıcı hatası kaynaklı olduğunu belirterek davanın görevsizlik nedeniyle Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesine, Zorunlu arabuluculuk aşaması yerine getirilmediğinden usulden reddine, Antalya Genel İcra Müdürlüğü .../...

E.sayılı dosya alacağı üzerinden harcın tamamlanması için Davacı tarafa kesin süre verilmesine, Hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin .../... Esas .../... karar sayılı kararıyla ''somut olayda tarafların tacir olduğu, her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendiren haksız fiilden kaynaklanan bir ticari dava olup TTK'nun 5. Maddesi gereği ticari davalarda görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir. HMK 1. maddesi gereği görev kamu düzeni ile ilgili olup hakim tarafından kendiliğinden dikkate alınması gerekmektedir. Mahkemece, Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek HMK 114/1-c ve 115/2 maddesi gereği dava şartı yokluğu nedeniyle hüküm tesis edilmiştir.'' denilerek görevsizlik kararı verdiği, dosyanın görevsizlik kararı sonrası mahkememizin yukarıda yazılı esasına kaydedildiği anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

Ticari davalar, mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç gruba ayrılır. Mutlak ticari davalar TTK'nın 4/1-a bendi uyarınca; tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın TTK'da düzenlenen hususlardır. Mutlak ticari davalar, TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz.

TTK'nın 4/1. maddesi uyarınca nisbi ticari dava olması için, her iki tarafın tacir olması ve davanın ticari işletmelerinden doğması gerekir. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez.

TTK, Kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Yukarıda açıklanan kanun maddeleri ve emsal içtihatlar doğrultusunda; dava. TTK.nun 4/1-a-f bentlerinde sayılan mutlak ticari davalardan (tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın) değildir.

Davacı hakkında vergi dairesinden getirtilen yazı cevapları ile davacının işletme hesabına tabi olduğu, 1. Veya 2. Sınıf tacir ayrımına dahil olmadığı ve 2. sınıf tüccarlara (esnaf) ilişkin hükümlere tabi olduğu ikinci sınıf tüccarın, tacir sayılmadığı, işletme hesabına göre defter tuttuğu anlaşılmaktadır.Bir davanın ticari nitelikte kabul edilebilmesi için TTK'nın 4/1. maddesi uyarınca, her iki tarafın tacir olması ve davanın ticari işletmelerinden doğması gerekir.

Davacının tacir olmadığı, davanın da hukuki niteliği itibariyle ticari dava olmadığı, bu nedenle uyuşmazlığın mahkememiz görev alanına girmediği anlaşılmıştır. Görev, 6100 Sayılı HMK’nın 1. maddesi hükmü gereği kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemece yargılamanın her safhasında kendiliğinden gözetilmelidir. Bu durumda, davanın Asliye Hukuk Mahkemesinin görevine girdiği gözetilerek mahkememizce karşı görevsizlik kararı verilmesi gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır