Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1104 K.2024/1032

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket tarafından ..... no'lu Trafik Sigortasi Poliçesi ile sigorta edilen ve davalının maliki olduğu ..... plakalı aracın, 07.11.2021 tarihinde 8/8 kusurlu olarak ve Olay yerini terk eden sürücü sevk ve idaresinde iken .... plakalı araca çarptığını ve hasarlanmasına sebebiyet verdiğini, kaza sebebiyle tutulan Ölümlü/Yaralanmalı Trafik Kazası TespitTutanağına göre; ... plakalı aracın kazada 8/8 kusurlu olduğu ve araç sürücüsünün olay yerini terk etmiş olduğunun sabit olduğunu, söz konusu kaza sebebiyle müvekkili şirket ... plakalı araç maliki tarafından müvekkili şirket aleyhine Sigorta Tahkim Komisyonu ....

E. Sayılı dosyası ile açılan dava sonucu .... plakalı araç malikine 14.12.2022 tarihinde 14.842,24.-TL değer kaybı tazminatı ödendiğini, Trafik Sigorta Poliçesi Genel Şartları B.4/f hükmüne göre; kazanın;“Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme,can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde,” sigortacının,

sigorta ettirene rücu edebileceğinin kabul edildiğini, müvekkili şirketin, Trafik Sigortasi Poliçesi Genel Şartları B.4/f hükmüne göre; yaptığı ödeme nedeniyle kendi sigortalısına rücu hakkı bulunduğundan Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü'nün ....

E. sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibi başlattığını, davalının yapılan icra takibine itiraz etmesi ile takibin durduğunu, davalının haksız ve kötüniyetli itirazının iptalı ile takibin devamına, davalının kötüniyetli itirazları sebebiyle aleyhlerine %20'den az almamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; söz konusu olay tarihinde işleten sıfatı uzun dönem araç kiralama sözleşmesi ile ....

Firması'nda olduğunu, husumet yokluğundan işbu davanın reddi gerektiğini, söz konusu olaya ilişkin müvekkili şirketin işleten sıfatı bulunmaması nedeniyle herhangi bir sorumluluğu doğmayacağını, kiralama sözleşmesi ve davanın ihbar edilebilmesi adına şirket bilgilerinin sunulacağını, sözleşmelerin holdingin arşivinden talep edilmiş olduğunu,herhangi bir hak kaybına yol açmaması adına delil sunma hakkını saklı tuttuklarını, davacının talep etmiş olduğu maddi tazminat miktarının makul olup olmadığının araştırılması gerektiğini,

kesinlikle kabul anlamına gelmemekle birlikte maddi hasarlı trafik kazaları için olay yeri terk bir rücu nedeni olarak sayılmadığını, bu nedenle davanın reddi gerektiğini, davacının istemi Zmms Genel Şartları'nın B.4.F maddesine açıkça aykırı olduğundan davacı aleyhine iik 67. maddesi uyarınca %20'den aşağı olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini,davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya tahmil edilmesine, alacaklı aleyhine alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı şirketin, davalı şirket aleyhine 14.842,24-TL asıl alacak, 1.268,09-TL faiz alacağı olmak üzere TOPLAM 16.110,33-TL alacağının tahsili, asıl alacağa işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte, vekalet ücreti ve icra masraflarının birlikte tahsili için icra takibine geçildiği, borçluya ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun süresinde itiraz ettiğini belirterek takibin durmasına sebebiyet verdiği, icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Usulüne uygun duruşma açılmış, ön inceleme aşamasında uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.

Mahkememizce duruşma ara kararı ile 07/11/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle tarafların kusur oranlarının ne kadar olduğu, trafik kazasından kaynaklı dava dışı 3. kişinin maddi zararlarının olup olmadığı, maddi zarar var ise ne kadar olduğu, bu zararların tespiti halinde davacının kendi sigortalısı olan davalıya rücu şartlarının oluşup oluşmadığı noktasında bilirkişi incelemesi yapılmasına, dosyanın Trafik Bilirkişisi ....'den, makine mühendisi ... ve sigorta konusunda uzman ....'ye tevdi ile rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiş olup, bilirkişi heyetinin 18/09/2024 tarihli raporunda özetle; Önceden teknik olarak belirlenmiş (KTK’ nun 84/g, j. Md. yoluyla 46, 47/c,d, 52/b, 56/a, 67/a,c, 81. Md. ile KT.

Yönet. 137/A. Md. Trafiğin Akışı, Trafik İşaretlerine Uyma, Hızın Gerekli Şartlara Uygunluğunu Sağlama, Şerit

İzleme, Araç Manevraları, Kazaya karışanlar) kurallara karşı dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine

getirmeyen ..... plakalı otomobilin kimliği tespit edilemeyen sürücüsünün “%100 Oranında

Asli ve Tam Kusurlu” olacağı;

Tafik Kazası Tespit Tutanağında herhangi bir kural ihlali bilgisine rastlanmayan; Kendi yönünde ve

kendi şeritlerinde seyretmekte iken şerit ihlali yapan aracın çarpmasına maruz kalan, kazada etkileri

olmadığı ve alabilecekleri herhangi bir tedbir bulunmadığı düşünülen .... plakalı otomobil

sürücüsü dava dışı .... ve .... plakalı kamyonet sürücüsü dava dışı ...

....’ nın “Tamamen Kusursuz” olacakları;

kaza tarihinde .... plakalı otomobilin maliki olan davalı “.... San.

ve Tic. A.Ş.” nin ( KTK’ nun 85. Md. İşleten) kurallar gereği aynı aracın kimliği tespit edilemeyen

sürücüsünün kusuru oranında, belirtilen sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı;

ancak, adı geçen davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle: “Müvekkil Şirket'in maliki olduğu .... plakalı aracın kurumsal uzun dönem araç kiralama sözleşmesi ile .... Firmasına kiralandığı;

husumet yokluğundan işbu davanın reddi gerektiği..” iddiaları taktirinin Sayın Mahkemeye ait olacağı;

hasar yönünden 07.11.2021 Tarihli trafik kazasından kaynaklı dava dışı 3. kişinin maddi zararının, ... plakalı araçta meydana gelen hasar bedelinin iskontolu KDV dahil

29.048,99 TL ve araç değer kaybı bedelinin 6.000 TL olduğu,

dava konusu kazaya karışan .... plakalı aracın uzun süreli kiralandığının ispatı halinde

davalının söz konusu kaza sorumluluğunun bulunmadığı, aynı kaza tarihinde .... plakalı otomobilin KZMS sigortası olan davacı ....

Sigorta Şirketi’ nin ise ( KTK’ nun 91. Md. Sigorta) kurallar gereği aracın kimliği tespit edilemeyen

sürücüsünün kusur oranı ve sigorta kapsamında sorumlu olacağı görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

YARGILAMANIN ÖZETİ, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, “Trafik Sigortası Poliçesi" kapsamında ödenen hasar bedelinin rücuen tahsili için girişilen icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

2918 sayılı KTK'nın 95/2. maddesinde düzenlenen ''...Ödemede bulunan sigortacı sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir'' hükmü gereğince, sigorta şirketi tarafından zarar görenlere karşı tazminat ödemesi yapıldıktan sonra, ödediği tazminat miktarını akidi olan sigortalıya rücu edebileceği, bir başka deyişle taraflar arasında akdi bir ilişki olup, davalı tarafın sorumluluğunun kaynağının, davacı ile yaptığı trafik sigorta sözleşmesine aykırı davranıldığı iddiasına dayandığı anlaşılmaktadır.

Davacı sigortacı söz konusu davayı ancak kendisiyle sözleşme yapan akidine karşı açabilecektir. Davalı sözleşmenin tarafı ve sigorta ettiren (sigortalı) olmasına göre, sigortalının, aracı kiralaması nedeniyle işleten sıfatını taşımaması, davalı sigortalının dava dışı kiracısıyla arasındaki iç ilişkiye ait bir sorundur ve sigortacının trafik sigortasına dayalı olarak tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda başvurabileceği kimse aracın gerçek işleteni kim olursa olsun sadece sigorta sözleşmesinin tarafı olan sigortalıdır. (ADANA BAM 9. H.D. 2019/1876 - 2021/885 EK)

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, maddi hasarlı kazalarda, davalı sigortalıya ait araç sürücüsünün kaza mahallinden ayrılmış olmasının tek başına rücu için yeterli olup olmadığına ilişkindir.

KTK'nun 95. maddesinde, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği öngörülmüş olduğundan, sigorta sözleşmesinin tarafı (akidi) olan sigorta ettiren davalı, sigorta poliçesinin ve sigorta genel şartlarının kendisine yüklediği sorumlulukları yerine getirmekle yükümlüdür.

Sigorta sözleşmesine dayalı rücu davalarında, tarafların yükümlülüklerinin belirlenmesinde, taraflar arasındaki ilişkinin sözleşme ilişkisi olması nedeniyle, poliçe ve poliçenin tanzim tarihinde yürürlükte bulunan sigorta genel şartlar nazara alınır.

Somut olayda; davacı ile davalı arasında tanzim edilen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası 02/01/2021 tanzim tarihlidir. Bu nedenle rücu şartlarının belirlenmesinde 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının nazara alınması gereklidir.

Sigorta Genel Şartlarından Sigortanın, sigortalıya rücu hakkı "B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortanın Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı maddesinde düzenlenmiş, ilgili madde "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.

Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebilir.

Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:

a) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise,

b) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,

c) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,

ç) Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise,

d) Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa,

e) Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse,

f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde,

Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez." denilerek, sigortacının sigortalıya rücu edebileceği durumlar belirlenmiştir. İlgili maddede sayılan rücu sebepleri birbirinden bağımsız sebepler olup, rücu sebeplerinden birinin bulunması halinde sigorta şirketi yapılan hasar ödemesinin rücuen tazminini sigortalısından talep edebilir.

Bu çerçevede, 01/06/2015 tarihinden önceki sigorta genel şartlarından olay yerini terk, kaza tutanağı ve alkol v.b. belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranılması rücu şartı olarak öngörülmemişken, ilgili maddenin (f) bendinde, belirli durumların haricinde olay yerinin terk edilmiş olması, kaza tutanağı ve alkol v.b. belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranılması da, rücu şartı olarak düzenlemiştir. Genel Şartlar B.4-f bendi kapsamında sigortanın, sigortalısına rücu edebilmesi için ilgili yükümlülüklerin yerine getirilmemesi yeterli olup, sigortacının, sigortalısına rücu için sürücünün alkollü olduğunu yahut kasti eyleminin varlığını kanıtlaması istenemez.

Sigorta genel şartları B.4-f bendin kapsamında sigortalının, kaza ister maddi zarara ister bedensel zarara neden olsun sürücünün olay yerini terk etmiş olması halinde üçüncü kişilere yapmış olduğu ödeme nedeniyle sigortalısına rücu edebileceği düzenlenmiş, ilgili madde de, istisnai durumlar "hariç" denilerek, gösterilmiştir. Buna göre sigortalı ancak;

-Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitmesi,

-Bedeni hasara neden olsun veya olmasın can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu hallerde ilgili maddeden kaynaklanan sorumluluklardan kurtulur. Yaralamalı kaza olmasa dahi olay yerinin terk edilmesi halinde sigorta şirketinin yukarıda belirtilen istisnalar haricinde sigortalısına rücu edebileceği kabul edilmiştir. (ANKARA BAM 26. H.D. 2019/318 - 2021/920 EK)

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde. Karayolları Zorunlu Sorumluluk Sigortası kapsamında sigortalı aracın üçüncü kişiye verdiği zarar nedeniyle yapılan ödemenin Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre sigortalıdan rücuen tahsili amacıyla başlatılan Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas esas sayılı icra takibine davalı tarafça yapılan itirazın iptali ile icra inkar tazminatı istemine ilişkin olduğu, icra dosyasının incelenmesinde davacı tarafından 14.842,24-TL asıl alacak ve 1.268,09-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 16.110,33-TL üzerinden ilamsız takip başlatıldığı, ödeme emrinin davalı-borçluya 18/07/2023 tarihinde tebliğ edildiği, davalı tarafça 13/07/2023 tarihinde süresinde yapılan ödeme emrine itiraz dilekçesi üzerine takibin durduğu, itirazın iptali istemli açılan iş bu davanın yasal süre içerisinde olduğu anlaşılmıştır.

07/11/2021 tarihinde davalı şirketin maliki ve davacı şirketin sigortacısı olduğu ... plakalı araç ile dava dışı .... ve ... plaka sayılı araçlar arasında maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, davalı şirkete ait araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde %100 oranında asli ve tam kusurlu olduğu ve bununla birlikte kaza sonrasında aracı kaza yerinde bırakarak kaza yerini terk ettiği ve kaza yerinden ayrılmasını gerektirecek haklı bir sebebin bulunduğuna dair dosya içeriğinde herhangi bir delilin yer almadığı, mahkememizce yapılan bilirkişi incelemesinde;

... plaka sayılı araçta meydana gelen hasar bedelinin KDV dahil 29.048,99-TL, değer kaybının 6.000,00-TL olduğunun ve 14.842,24-TL bedelin dava dışı zara görene ödendiğinin tespit edildiği, yukarıda yer verilen istinaf kararı ışığında davalıya ait araç sürücüsünün haklı bir neden bulunmaksızın olay yerini terk etmiş olması nedeniyle ZMSS genel şartlarının B.4-F bendinin somut olaya uygulanması gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak; davacının davasının kabulü ile, Bakırköy .....İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı takip dosyasında davalının itirazının iptali ile, takibin devamına, alacağın yargılamayı gerektirdiği, şartları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip .... · ¸e-imza Hakim ... · ¸e-imza