Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/566 K.2024/267

Davacı tarafından mahkememizde açılan Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde. Dilekçe ekinde sunulmakta olan sözleşme, kira ödemelerine ilişkin dekontlar, müvekkil şirket tarafından 1 yıllık aidat ödemesi yapıldığına ilişkin fatura ve ödeme belgesi, müvekkili şirket ticari defter ve kayıtları ile SGK kayıtları, müvekkili şirket tarafından davalı idareye sunulan itiraz dilekçesi çerçevesinde müvekkili şirketin işyerini ve kiracılık ilişkisini .... Teks. Mob. Loj. San. ve Tic. Ltd. Şti’nden devir almış olduğu, TBK 323.

Maddesi gereğince kiracılık ilişkisinin devrinin gerçekleşmiş olduğu, müvekkili şirketin işyerinin mühürlenmesine ilişkin işlemin açık bir şekilde hukuka aykırı olduğu, müvekkili şirketin iş ve çalışma hürriyetini elinden alan iş bu hatalı işlemin devam halinde telafisi asla mümkün olamayacak zararların meydana geleceği dikkate alınarak davalı ... davalı ... cevap dilekçesi süresi beklenilmeksizin dava konusu işleme ilişkin ve taşınmazda müvekkili şirketin faaliyetinin devamına engel teşkil eden davalı ... işlemlerinin önlenmesi,

müvekkili şirketin yargılama aşamasında ticari faaliyetine devamına engel teşkil eden tüm işlemlerin durdurulmasına ilişkin ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davalı ... müvekkili şirketin kiracısı bulunduğu taşınmazın malikleri olan ...., .... ve ....’ın yönlendirmesi ile işlemler tesis ettiği, bu kişilerin haksız ve fahiş kira taleplerini müvekkil şirkete kabul ettirebilmek adına bu kişilerin talimatı ile yasaya aykırılık gösterdiği,

müvekkili şirketin başvurularını sonuçsuz bırakan davalı ... kendi kötüniyeti ile oluşturmuş olduğu durum içerisinde müvekkili şirkete ait işyerini mühürlemesinin açık bir şekilde hukuka aykırı olduğu hususu sabit olmakla itirazlarımızın kabulü ile dava konusu yasaya aykırı faaliyetten men ve mühürleme işlemin iptaline, 10.08.2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete ‘de yayımlanan İşyeri Açma Ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğe göre mutlak suretle müvekkil şirkete 1 yıl süre ile deneme izni verilmesi gerektiği,

davalı ... taşınmaz maliklerinin haksız fahiş kira taleplerini müvekkil şirkete kabul ettirmek adına yasal yükümlüklerine aykırı hareket ettiği, müvekkili şirketin iş ve çalışma hürriyetini engelleyen ve hakkın özüne dokunan her yönü ile yasaya aykırı olduğu hususu sabit olan dava konusu davalı ... faaliyetten men ve mühürleme işleminin iptaline, Küçükçekmece ..... Sulh Hukuk Mahkemesi’nin....D.İş sayılı dosyası, Bakırköy ....

Noterliği’nin 08.02.2023 tarih .... yevmiye numaralı ihtarnamesi, fatura ve işyeri devrine ilişkin tüm kayıtlarımız itibari ile müvekkili şirketin taşınmazda kiracı sıfatının bulunduğu, davalı ... müvekkili şirketin başvurusunu yeni kira sözleşmesi gerektiği şeklinde gayri yasal gerekçe ile sonuçlandırmadığı, davalı ... kendi kötüniyeti ile oluşturmuş olduğu durum içerisinde müvekkili şirketinin ruhsatının bulunmadığı gerekçesi ile mühürleme işlemi yapmış olduğu,

davalı ... müvekkili şirketin başvurusunu sonuçlandırmaksızın kendi haksız ve kötüniyetli eylemi içerisinde oluşturmuş olduğu durumu gerekçe göstermek sureti ile yapmış olduğu mühürleme işleminin açık bir şekilde yasaya aykırı olduğu hususu sabit olmakla davamızın kabulü ile dava konusu işlemin iptaline, taşınmaz malikleri olan ....., ....ve .... ile işletme devri ve kiracılık ilişkisinin devrini yapmış olan .... Teks. Mob. Loj. San. ve Tic. Ltd.

Şti arasında sonradan düzenlenen 17.12.2022 tarihli belgenin hiçbir yasal değerinin bulunmadığı, müvekkili şirkete yapılan devir işlemi sonrasında düzenlenen bu belgenin müvekkilinin dolandırılması anlamına geldiği, davalı ... kurum tarafsızlığının dışına çıkarak müvekkili şirketi talep edilen fahiş kira bedelini ödemeye mecbur kılmak amacı ile gayri yasal işlemler yaptığı hususu sabit olmakla davamızın kabulü ile yasal dayanaktan yoksun davalı ... faaliyetten men ve mühürleme işleminin iptaline, yargılama giderleri ile ücret –i vekâletin davalı ... tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde. Davacı tarafın iddialarının gerçekle bir alakası olmadığı gibi yasal yükümlülüklerini yerine getirmekten kaçınmak için hakaret sınırlarını da aşacak ve suç isnat edecek şekilde yazılan dava dilekçesi savunma sınırlarını aşıp suç isnadına vardığını, müvekkili İOSB.

4562 sayılı OSB Kanunu ve Uygulama Yönetmeliği hereğince kurulmuş olan özel hukuk tüzel kişisi olduğunu, 4562 sayılı OSB Kanununun 4.maddesinin "Yürürlüğe giren imar plânına göre arazi kullanımı, yapı ve tesislerinin projelendirilmesi, inşası ve kullanımıyla ilgili ruhsat ve izinler ile işyeri açma ve çalışma ruhsatları OSB tarafından verilir ve denetlenir.

İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesi sırasında işyeri açma ve çalışma ruhsatına ilişkin harçlar, OSB tarafından tahsil edilerek ilgili belediye veya il özel idaresi hesabına yatırılır." hükmü gereğince işyeri açma ve çalışma ruhsatları ile ilgili yetki ve sorumlulukları bulunduğunu, müvekkilinin işyeri açma ve çalışma ruhsat işlemlerini 3572 sayılı Kanun ve 9207 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri kapsamında yürüttüğünü, yönetmeliğin.

"İşyeri Açılması Madde 6- (Değişik birinci fıkra: 19/3/2007 – 2007/11882 K.) Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz.

İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz." maddesi uyarınca, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılabileceğini, işyeri ruhsatları yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından bu yönetmelikte öngörülen sürede imzalanabileceğini, ruhsat için ayrıca, meclis veya encümen tarafından bir karar alınmayacağını,

kanun ve yönetmeliğin açık hükmüne göre işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağını ve çalıştırılamayacağını, müvekkili İOSB Ruhsat Müdürlüğü tarafından şikayet üzerine yapılan 17.04.2023 tarihli denetimde davacı tarafın ruhsatsız faaliyette bulunduğu tespit edilerek tutanak düzenlendiğini ve davacıya tebliğ edildiğini, davacının tutanak ile verilen sürede ruhsat başvurusu yapmadığını, bu nedenle ilgili yasal zorunluluk nedeniyle 08.05.2023 tarihinde 3975 sayı ile faaliyetten men kararı verildiğini, kararın 10.05.2023 tarihinde tebliğ edildiğini ve 17.05.2023 tarihinde mühürleme tutanağı ile faaliyetten men edildiğini,

davacı tarafın yapılan işlemlerin bu aşamalarında ruhsat müracaatında dahi bulunmammışken suçlamalarda bulunmasının kötüniyetin gerçek bir göstergesi olarak görülmesi gerektiğini, davacının 18.05.2023 tarihinde eksik evrakla ruhsat başvurusunda bulunduğunu ve halen olumlu itfaiye raporu, yoklama fişi, kira sözleşmesi,

site yönetiminden uygunluk belgesi ve ruhsat ödemesinin olmadığını, ruhsat işlemlerinin olumlu veya olumsuz bir şekilde tamamlanabilmesi için öncelikle eksik evrakın tamamlanmasının gerektiğini, davacı tarafın malsahibi ile arasında devam eden davaların varlığı konusu müvekkili dışında olan ve konu ile ilgisi bulunmayan bir husus olduğunu, müvekkili......'nin 35.000 işletmeye hizmet veren bir kuruluş olduğunu, herkese eşit mesafede işlem yaptığını, mahkemece davacı tarafın beyanlarıyla ve itfaiye raporu olmayan bir yere ihtiyati tedbir kararı verildiğini,

bölgede 10 haziran tarihinde ulusal basında da yer alan büyük bir yangın meydana geldiğini ve ağır bir mal kaybı yaşandığını, ruhsatsız ve mevzuata aykırı bir şekilde faaliyette bulunan ve orman ürünleri gibi tehlikeli madde depolayan davacı şirkette olası bir yangın gibi can ve mal güvenliğini tehlikeye atacak durumda olduğunu, müvekkilinin hiçbir sorumluluk taşımadığını ve konunun sayın mahkemenin takdirinde olduğunu, neticede ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizin 12/03/2024 tarihli celsesinde davalı tarafça yapılan görev itirazının celse arasında karar verilmesine karar verilmiş olmakla dosya resen ele alındı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; Davacı işletmesinin faaliyetten men ve mühürlenmesine yönelik davalı işleminin iptaline ilişkin olduğu görüldü.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 15.06.2023 tarih, 2022/4599 Esas ve 2023/3797 Karar sayılı Bölge Adliye Mahkemeleri Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesi İstemine Dair İlamında aynen, "4562 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi uyarınca ......'ler özel hukuk tüzel kişisidir.

Bununla birlikte 6102 sayılı Kanun'un 11 inci maddesindeki tanıma göre esnaf işletmeleri için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı amaçlayan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız bir şekilde yürütüldüğü işletmeleri işletmedikleri için aynı Kanun'un 16 ncı maddesi uyarınca tacir olarak kabul edilmeleri mümkün değildir. Öte yandan ......'lerin ticaret şirketi olduğu yönünde herhangi bir yasal düzenleme de bulunmamaktadır.

Bu sebeple ......'lerin taraf olduğu davalarda diğer taraf tacir olsun ya da olasın, uyuşmazlığın mutlak ticari dava olmadığı hallerde yargılamanın asliye hukuk mahkemelerinde görülmesi gerektiği kanaatine varılmıştır." şeklinde özel hukuk tüzel kişisi olan Organize Sanayi Bölgelerinin tacir olmadığını ve ......'lerin taraf olduğu davaların mutlak ticari dava olmadığı hallerde Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülmesi gerektiği belirtilmiştir.

Uyuşmazlığın davalının tesis etmiş olduğu, işyeri açma ve ruhsat iptali talebine ilişkin olup dava mutlak ticari dava niteliğinde değildir. Yukarıda belirtilen yüksek yargı kararında değinildiği üzere ...... 'lerin taraf olduğu ve mutlak ticari dava niteliğinde bulunmayan davalarda Asliye Hukuk Mahkemeleri görevli olacaktır. Yukarıda belirtilen Yargıtay ..... Hukuk Dairesi 15.06.2023 tarih, ..... Esas ve ...... Karar sayılı kararı dikkate alındığında uyuşmazlığın genel hükümlere göre Asliye Hukuk Mahkemesinde çözümlenmesi gerekmekte olup, davanın davalının ikametgah adresi dikkate alınarak ve Bakırköy Ticaret Mahkemeleri yargı alanı içerisinde bulunan Küçükçekmece Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

HMK' nın 114/1-c maddesi uyarınca görev dava şartıdır ve aynı kanunun 115.maddesine göre mahkemeler dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Bu durumda davaya bakmaya Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olması nedeniyle mahkememizin görevsizliğine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.