Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/879 K.2024/1132

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile.

Davacı Müvekkilinin tekstil imalatı yapan bir firma olarak, davalının siparişi üzerine ticari üretime başlanmış kumaş alınmış, kesilmiş, işlenmeye başlamış halde iken davalı firmanın siparişi iptal etmiş olduğunu, Müvekkili Şirketin zararına sebebiyet verdiğini, bu davanın müvekkilinin zararların tazminini kısmi dava ile talebi olduğunu, davalı firmanın kendisine ve iştiraklerine yıllardır, tekstil ürünleri imalatı işi yapmış olduğunu ve satışını ihracatını gerçekleştirdiğini, yaptığı işlerden de her dair memnun kalındığını, davalı Şirketin Müvekkili şirkete artikel numaraları ve adetlerin, imalatının yapılmasını,

Müvekkili şirketten talep edildiğini, bunun üzerine, siparişe konu ürünlerde kullanılacak kumaşın da, belirlendiğini, müvekkili Şirkette, siparişe uygun kumaşı, kumaş firmalarından kilo ve birim USA dolar cinsi ödemeyle satın aldığını, muhatap şirketin sipariş ve isteğine uygun olarak, daha önce koleksiyonu teyid edilen ve sipariş edilen ürünlerin imalatı için kumaş kesilmiş, üretim bandına verilmiş, aksesuar ve koli ve ambalaj malzemeleri satın alınmış olduğunu, siparişe uygun olarak,

tüm çalışanların üretime başlamış olduğunu ve alt tedarik şirketlerinden de ütü paket işleri yapma sözleşmeleri de yapıldığını, sipariş üretimine başlandıktan sonra her nasılsa, önce siparişin bekletilmesi ve sonra da siparişin iptalinin Davalı şirketçe talep edilmiş olduğunu ve sonrasında da açık açık siparişin iptal edildiğini, davanın kabulüne, davalının, davacı Müvekkiline şimdilik 10.000-GBP (ingiliz Sterlini) nin 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi uyarınca 1 yıllık en yüksek mevduat faizi oranında ticari faiziyle birlikte ödenmesine, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmasına,

dava harç masraf ve vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; Yetkili mahkemenin İngiliz mahkemeleri olduğunu, yetki itirazı saklı kalmak kaydıyla, davacı ....'ın

huzurdakı davada taleplerine ve iddialarına dayanak olan

sipariş emirleri, ... tarafından verildiğini, davanın husumet yokluğundan reddini, yetkili mahkemenin İngiliz ve Galler mahkemeleri olduğundan yetkisizlik nedeniyle usulden reddine, davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine,

davanın ...'yu temsilen izafeten müvekkiline yöneltilebileceği kabul edildiği takdirde arabuluculuk başvuru ... herhangi bir şekilde taraf gösterilmeden doğrudan müvekkiline yapıldığından arabuluculuk şartı yokluğundan usulden reddine, haksız ve hukuka aykırı açıldığından davanın esastan reddine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Bilirkişi Bilgiyasar Mühendisi ....'nün 22/08/2024 tarihli raporunda özetle; Taraflar arasında @...com, @...com ve @....com uzantılı kurumsal e-

posta hesapları üzerinden e-mail yazışmalarının gerçekleştirilmiş olduğu, söz konusu e-posta

hesaplarına ait alan adlarının tarafların kullanımında olduğu sistem kayıtları, alan adı sorgu

sonuçları ve içerik sağlayıcı bilgileri ile sabit olduğu, ayrıca yukarıda da örneklendirildiği üzere

davacı yandan gelen e-maillerin kaynak IP adresleri ..., davalı ... gelen

e-maillerin kaynak IP adresi ise .... olduğu,

https://.... uzantılı web portalına erişmek için davacı şirket adına bir hesap

tanımlaması yapıldığı, ... adına ve [email protected] uzantılı e-

posta adresi ile açılan hesap üzerinden farklı tarihlerde web portalına erişim yapıldığı, web portalı

sisteminde davacının IP adresinin .... olarak geçtiği, fakat bahse konu IP adresinin

sisteme kayıt ve erişim zamanında kime tahsis edildiğine dair somut bir veriye ulaşılamadığı, dosyaya sunulu LOG kayıtlarından, hesap sahibi davacının portalda geçen tedarikçilerin satın

alma hüküm ve koşullarının geçtiği ilgili menü ekranına erişim yapıp yapmadığı ve bu suretle

dijital ortamda sözleşmeyi imzalayıp imzalamadığı veyahut onay verip vermediği hususlarında

bir kayda / bilgiye rastlanmadığı,

bu itibarla, somut olayda davacı ile davalı arasında dijital ortamda kurulmuş, imzalanmış veya

onaylanmış geçerli bir sözleşme bulunamadığı tespit ve kanaatine varılmış olduğu bildirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; tazminat istemine ilişkindir.

Türkiye Cumhuriyetinin taraf olduğu milletlerarası sözleşme hükümleri saklı olmak kaydıyla yabancılık unsuru taşıyan özel hukuka ilişkin işlem ve ilişkilerde Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) hükümlerine göre tespit edilmelidir. Bu kapsamda bir uyuşmazlıkta MÖHUK'un 47. Maddesine göre, yer itibariyle yetkinin münhasır yetki esasına göre tayin edilmediği hâllerde, uyuşmazlığın yabancı bir devletin mahkemesinde görülmesi konusunda taraflarca yapılacak yazılı bir sözleşme ile inhisari olarak kararlaştırılması halinde Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi sona erecektir.

5718 Sayılı MÖHUK madde 24/1'e göre, sözleşmeden doğan borç ilişkileri tarafların açık olarak seçtikleri hukuka tabidir.

Aynı Kanun "Yetki anlaşması ve sınırları" başlıklı 47. maddesi hükmü ile. Türk mahkemelerinin yer itibariyle yetki kurallarının münhasır yetki esasına göre tayin edilmediği hâllerde, tarafların, aralarındaki yabancılık unsuru taşıyan ve borç ilişkilerinden doğan bir uyuşmazlığın yabancı bir devletin mahkemesinde görülmesini kararlaştırmalarının Türk Hukuku bakımından geçerli olacağı düzenlenmiştir.

Yabancı devlet mahkemesine yetki tanıyan anlaşmanın Türk hukuku bakımından hukuki değer taşıması için öncelikle, yazılı ve taraflar arasında yabancılık unsuru taşıyan ve borç ilişkisinden doğan bir uyuşmazlığa ilişkin olmalıdır. İkinci olarak söz konusu uyuşmazlık yönünden münhasır bir mahkeme tayin edilmiş olmalıdır. Üçüncü olarak ise yetki anlaşması "uyuşmazlığın yabancı bir devletin mahkemesinde görülmesi konusunda" olmalıdır.

Diğer yandan yetki anlaşmasıyla yetkilendirilen yabancı devlet mahkemesinin HMK 17 ve 18. maddelerindeki düzenlemeye paralel olarak "belirli" olması şartı MÖHUK'un 47. maddesi yönünden de aranmalıdır. Seçilen mahkemenin belirli olduğunun kabulü için yetkili kılınan mahkeme ismen zikredilmiş olmalıdır.

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davanın, davalı tarafça verilen siparişlerin iptal edilmesi nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkin olduğu, davalı şirketin, başka devlet hukukuna göre kurulduğu ve merkezinin de o ülkede bulunduğu bildirilen yabancı şirket olup davada yabancılık unsurunun mevcut olduğu, davacı şirketin ise, Türkiye'de yerleşik ve Türk Hukukuna göre kurulmuş olduğu anlaşılmaktadır.

Taraflar arasında, tekstil ürünlerinin imalatı konusunda anlaşma bulunduğu, satın alıma ilişkin şart ve koşulların düzenlendiği sözleşmenin uygulanacak hukuk başlığında yer alan 25.1.maddesinde taraflar aralarındaki ihtilafların çözümünde İngiltere ve Galler Mahkemelerinin yetkili olacağı kararlaştırmıştır. Dolayısıyla işbu yetki şartı uyarınca huzurdaki davada İngiltere ve Galler Mahkemelerinin yetkili olduğu ve sözleşmenin Uygulanacak Hukuk başlıklı 25.1.

Maddesinde ise; "sözleşme ve sözleşme, sözleşmenin konusu veya oluşumundan veya bunlarla bağlantılı olarak ortaya çıkan herhangi bir ihtilaf veya hak talebi (sözleşmeye dayalı olmayan ihtilaflar veya hak talepleri dahil) İngiltere ve Galler hukukuna tabi olacak ve buna göre yorumlanacaktır" hükmünün düzenlendiği görülmektedir.

Taraflar arasında yabancılık unsuru taşıyan satım sözleşmesi mevcut olup, bu ilişkiden doğan uyuşmazlıkların yabancı bir devlet mahkemesinde görülmesi konusunda tarafların anlaşması mümkündür. Davada münhasır yetki veya kamu düzeni sözkonusu değildir. Yetkili kılınan mahkeme belirlidir. HMK'nın 17. maddesi gereğince yetki sözleşmesinde belirlenen yetki şartı genel yetkili mahkemelerin yetkisini kaldırdığından, Türk Mahkemesinde dava açılamayacaktır.

Yetki sözleşmesinin tarafları tacir olduğundan, tacirler arasında TTK hükümlerinin uygulanması gerektiği, sözleşmedeki yetki şartının da TBK'nın 21/2. maddesi anlamında satış ilişkisinin niteliğine aykırı bir kayıt bulunmadığı, uluslararası yetki şartının aynı Kanun'un 25. maddesi anlamında dürüstlük kuralına aykırı genel işlem şartı niteliğinin olmadığı, buna göre yetki sözleşmesinin geçerlilik koşullarını taşıdığı anlaşılmakla; davada Türk Mahkemelerinin yargı hakkı bulunmadığı sonucuna varılarak,

davanın 6100 sayılı HMK 114/1-a ve 115/2 md. gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imza Hakim ... · ¸e-imza