Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/845 K.2025/952

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından Mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle. Davacı ... Sanayi ... kağıt ürünlerine yönelik satış yaptığını, keşidecisi ... San. ve Tic. A.ş. olan ve davacı ... Sanayi ... emrine düzenlenen ... Bank ... şubesinin, .... nolu, 05.08.2025 tarihli ve 107.232,00-TL bedelli çek davacı şirket uhdesinde iken kaybolduğunu veya çalındığını, davacının müşterisi olan, çekin keşidecisi ... San. ve Tic.

A.ş. 'nin keşide etmiş olduğu bu çekin son yetkili hamili davacı firma olup davacıya henüz cirolanmadan kaybolduğunu, zayi olan çek davacı şirket uhdesindeyken ve çalınan bu çek piyasada ticari itibari yüksek olan bir firma tarafından keşide edildiğini, ayrıca davacı firma tarafından tutulan cari hesap ekstre kayıtlarını da Mahkememize sunulduğunu, dava konusu çek vadesi henüz gelmemiş olup 05.08.2025 tarihli çek, vadesi geldiğinde davacının tahsilatı mümkün olmayacak ve davacının mağduriyetinin oluşacağını, zayi olan çekin,

üçüncü kişilerce bankadan tahsil edilme imkanı da mevcut olup bu durumda davacı firmanın telafisi mümkün olmayan zararı doğacağının, çeklerin bankadan tahsil edilmesini engellemek ve çekin meşru son hamili olan davacının ve müşterilerinin zarar görme ihtimalinin önüne geçmek amacıyla zayii olan çek için tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ

Dava ; TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla aynı yasanın 757 ve takip eden maddelerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin çekişmesiz yargı işidir.

6102 sayılı TTK'nın 818-(1)-(s) maddesi yollaması ile çekler hakkında uygulanacak olan TTK'nın 757-(1) maddesinde; "İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir." hükmü düzenlenmiştir. Zayi nedeniyle çek iptali davaları hasımsız olarak açılan davalardandır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 6102 sayılı Kanun'un 818/1-s maddesi delaletiyle aynı kanunun 757.maddesi gereğince çek iptali davasının ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinde dava açılarak talep edilebileceğinin düzenlendiği, ilgili yetkinin kesin yetki niteliğinde olduğu ve Mahkemece resen gözetilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Davacı ... Sanayi ... unvanlı şahıs işletmesi olup, .... Sanayi ... unvanlı ticari işletmenin İTO kayıtları incelendiğinde ilgili şahıs ticari işletmesinin adresinin; "... Mah. ... Sok.no.10 Okmeydanı Şişli/istanbul" olduğu anlaşılmaktadır.

Her ne kadar İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ve ... Karar sayılı kararı ile ... isimli gerçek kişi şahsın UYAP'taki mernis adresi esas alınarak Bakırköy Mahkemeleri'nin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiş ise de; davacı tarafından sunulan iptali talep edilen çek sureti incelendiğinde çekin Davacı ...

Sanayi ... unvanlı ticari işletme lehdar olarak düzenlendiği, ... isimli gerçek kişi lehine düzenlenmediği, nitekim iptali talep edilen davaya konu çekin lehdar kısmında ... Sanayi ... isimli ticari işletmeye ilişkin unvanın bulunduğu, 6102 sayılı Kanun'un 39 ve 41. Maddeleri gereğince ilgili davaya konu çekin Davacı ...

Sanayi ... unvanlı gerçek kişi ticari işletme lehdar olarak keşide edilmesi neticesinde ilgili ticari işletmeyi işleten ... isimli şahsın kendisine ait mernis kayıtlarının esas alınarak yetkisizlik kararı verilemeyeceği anlaşılmaktadır.

Zira ilgili çekin lehdarı ... isimli gerçek kişi olmayıp, Davacı ... Sanayi ... isimli ticari işletmedir. 6102 sayılı Kanun'un 12, 39 ve 41. Maddeleri gereğince Davacı ... Sanayi ... unvanlı gerçek kişi ticari işletmesi yönünden çek iptali davasında yetkili Mahkeme tespit edilirken ilgili Davacı ... Sanayi ... unvanlı gerçek kişi ticari işletmesinin İTO'da tescil ve ilan edilen ticari işletme adresinin esas alınması gerekmekte olup, ticari işletmeyi işleten gerçek kişinin konut adresinin yetkili Mahkemenin tespitinde esas alınamayacağı anlaşılmaktadır.

Bu bağlamda davaya konu çek sureti incelendiğinde; ilgili çekin lehdarının Davacı .... Sanayi ... unvanlı ticari işletme olduğu, Davacı ... Sanayi ... unvanlı ticari işletmenin İTO'da tescil ve ilan edilmiş adresinin "... Mah. ... Sok.no.10 Okmeydanı Şişli/İstanbul" olduğu ve ilgili ticari işletmenin muamele merkezinin İstanbul Ticaret Mahkemeleri yetkisinde olduğu, davaya konu çekin lehdarının Davacı ...

Sanayi ... unvanlı ticari işletme olması karşısında, ilgili işletmeyi işleten gerçek kişinin ikamet ettiği konut adresinin esas alınarak yetkisizlik kararı verilemeyeceği, iptali talep edilen çek lehdarının Davacı ... Sanayi ... unvanlı ticari işletme olması ve ilgili ticari işletmenin adresinin Şişli/İstanbul olduğu gözetildiğinde davacı tarafından dava açılan İstanbul ....

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin dava konusunda kesin olarak yetkili olduğu anlaşılmakla karşı yetkisizlik kararı vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜ M

Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

1-Davacının açtığı davada, mahkememizin yetkili olmadığı anlaşılmakla; açılan davanın, HMK'nun 115/2.maddesi uyarınca aynı kanunun 114/1-(c) maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden REDDİNE, mahkememizin KARŞI YETKİSİZLİĞİNE,

2-Yetkili mahkemenin İSTANBUL .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ OLDUĞUNA,

3-Mahkememiz kararının istinaf edilmeksizin kesinleşmesi halinde daha önce de İSTANBUL .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ yetkisizlik kararı verildiğinden olumsuz yetki uyuşmazlığının halli merci tayini için dosyanın HMK 22/2 maddesi uyarınca İSTANBUL BAM ... HUKUK DAİRESİNE GÖNDERİLMESİNE,

4-HMK'nun 20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip yasal iki haftalık sürede talepte bulunulduğunda dosyanın yetkili İSTANBUL .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin tevzi edilmek üzere İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi Müdürlüğü’ne GÖNDERİLMESİNE,

5-Mahkememizce verilen yetkisizlik kararının kesinleşmesinden sonra dava yetkili ve görevli mahkemede devam edilmemesi ve talep halinde yargılama giderlerinin değerlendirilerek HMK' nun 331/2. maddesi gereğince bir karar verileceğinin İHTARATINA,

6-Harç ve masrafların yetkili mahkemede nazara ALINMASINA,

Dair; tarafların yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere dosya üzerinden verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 15/09/2025

Katip ...

E¸

Hakim ...

E¸