Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/728 K.2024/670

Davacı tarafından mahkememize açılan dava dosyasının incelenmesi sonunda;

İSTEM

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle.

04.07.2022 tarihi saat 23.15 sıralarında sürücu ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile .... sahil yolu caddesini takiben ... bulvarı istikametinde seyir halindeyken ... plakalı aracı ile N: 19/1 önüne geldiği esnada aracının sol ön far ve tampon kısımları ile yolun sol tarafında park halinde bulunan müvekkiline ait ... plakalı aracın arka tampon kısımlarına çarpması ve bu çarpmanın etkisi ile .... plakalı aracın ön kısımları ile yine yolun sol tarafında önünde park halinde bulunan ... plakalı aracın arka kısımlarına çarpması sonucu 3 araçlı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini,

bu kazanın oluşmasında sürücü ....'in 2918 sayılı KTK'nın 56/la ( şerit izleme ve değiştirme kurallarına uymama ) Maddesini ihlal ettiği kanaatine kaza tespit tutanağında tespit ve tutanağı tutan trafikçi polis memurları tarafından varıldığını, söz konusu trafik kazası neticesinde müvekkilinin aracının hasara uğradığını, bunun akabinde sigorta şirketine müvekkil tarafından duyuru yapılarak hasar dosyası açtırıldığını, sigorta şirketi ile yapılan görüşmelerde bir sonuca varılamadığını, aynı zamanda müvekkilinin aracının kendi kasko sigortasına da başvuru yapılarak kazanın bildirildiğini ve aracın yetkili servise çekildiğini,

müvekkiline ait araçta onarım yapılırken parça, işçilik, boya, çekme, taşıma, garaj masrafları vs hususların maddi zarar kapsamında olduğunu, araca ait onarımda gerçek zara aracın onarımında tamamen orijinal parçalar kullanılmak sureti ile sağlandığını, orijinal parça hesabına göre belirtilenen miktarın hükme esas alınması gerektiğini, değer kaybının bir motorlu aracın kazadan önceki hasarsız piyasa sürüm değeri ile kaza sorası onarıldıktan sonraki durumu arasındaki fark olduğunu, müvekkilinin aracının tahribatın izlerini taşıdığını ve hasar gördüğünü, bu nedenle hasar görmemiş aracın değerinden düşük olduğunu,

açıklanan nedenlerle oluşan kaza nedeniyle araç değer kaybının davalı şirketler tarafından temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile temerrüt tarihi itibari ile işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı yan üzerinde bırakılmasını talep ve dava ettiği görülmüştür.

YANIT

Davalı ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekilinin cevap dilekçesinde özetle; ...'in sevk ve idaresindeki araç ile hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, aracın sürücüsü olan ...’in KTK M.56/1-a ihlal ettiğini, tüm sorumluluğun ...'e ait olduğunu, kazanın ...'e zimmet edilmeyen bir araçla yapıldığını, ...’in olay tarihinde ....

HOLDİNG'de SSK'lı bir personel olduğunu, ... kendi zimmetinde olmayan ... plakalı aracı adeta kaçırarak aldığını, iş bu olaya ilişkin olarak her ne kadar TBK kusursuz sorumluluk halinden bahsedilmiş olsa da araç sahibi olarak ...

GAYRIMENKUL'un hiçbir sorumluluğu bulunmadığını, adam çalıştıranın kurtuluş kanıtı getirmemiş olması gerekmekte olduğunu, adam çalıştıranın sorumluluktan kurtulması için TBK md. 66/2’ deki şartların sağlanması gerektiğini, aracın iş dışı bir kullanım sebebiyle aynı zamanda sürücünün ağır kusuru sebebiyle ve de ...'nın haberi olmaksızın kazaya karıştığını, burada bir hizmet ifasından bahsetmenin mümkün olmadığını, müvekkilinin kusursuz sorumluluk hali kurtuluş karineleriyle birlikte kalktığını, açıklanan nedenlerle haksız ve mesnetsiz açılan davanın reddini,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

Davalı ...Sigorta Anonim Şirketi vekilinin cevap dilekçesinde özetle. Davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, sigorta şirketinin genel merkezinin İstanbul Üsküdar olması sebebiyle yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davanın usulden reddi gerektiğini, müvekkili şirket tarafından ....

Sigorta hesabına 26.10.2022 tarihinde 100.000 tl ödendiğini, davacının başkaca hak ve alacağı kalmadığını, müvekkil işirketin poliçe teminat limiti tüketilmiş olup davacının başkaca hak ve alacağının kalmadığını, kusur oranının tespiti bakımından dosyanın adli tıp trafik ihtisas dairesine gönderilmesi gerektiğini, her halükarda müvekkili şirketin ancak zmms genel şartlarında öngörülen şekilde belirlenecek gerçek zarar miktarından sorumlu tutulabileceğini, değer kaybı iddiası genel şartlara göre hesaplama yapılması gerektiğini,

davacının aracının kasko sigortacısı öğrenilerek varlığı halinde müzekkere yazılarak hasar dosyasının celbinin yapılmasını talep ettiklerini, talebi kabul etmemek üzere; müvekkili şirketin temerrüt tarihinin yasal mevzuata uygun şekilde belirlenmesi gerektiğini, ticari / temerrüt/ avans faizi talep edilemeyeceğini, açıklanan nedenlerle haksız ve hukuka aykırı davanın reddini, yargılama gideri ve ücreti vekâletin davacıya tahmiline karar verilmesini iddia ve talep ettiği görülmüştür.

Davalı ...'e dava dilekçesi, ekleri ve tensip tutanağı usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı tarafça cevap dilekçesi ibraz edilmediği görülmüştür.

KANITLAR VE GEREKÇE

-Dava, davacının maliki olduğu ... plakalı araç ile davalıların sürücüsü, maliki ve ZMMS kapsamında sigortacısı olduğu ... plakalı araç ile dava dışı üçüncü kişilere ait ... plakalı araçlar arasında meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında davalı araç sürücüsünün kusurlu olduğu iddiası ile davacı tarafına aracında meydana geldiği belirtilen değer kaybı bedelinin belirlenmesi ve davalılardan tahsili istemine ilişkindir.

-Mahkememizce araç tescil kayıtları, poliçe evrakları, hasar dosyası, tescil kayıtları, kaza tutanağı ve gümrük kayıtları celp edilerek dosya arasına alınmış, taraf delilleri toplanmıştır.

-Dosyadaki bilgi ve belgelere göre taraflar arasında çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; trafik kazasının meydana gelmesinde sürücülerin kusur durumlarının ne olduğu, davacıya ait araçta değer kaybının ve miktarının belirlenmesi hususunda toplanmaktadır.

-Trafik kazaları sonucu uğranan zararın tazmini hususunda temel dayanak haksız fiil sorumluluğudur.

-Trafik kazasından kaynaklanan tazminat davalarında, zarar veren taraf, kusuru oranında, gerçek zarardan sorumlu olur. Davacı tarafın dava dilekçesi ile dava konusu kaza nedeniyle meydana geldiğini belirttiği değer kaybı bedelini tahsili amacıyla , davalının ZMMS poliçesi kapsamında sigortaladığı aracın kusurlu olduğu iddiasıyla iş bu davayı ikame ettiği görülmektedir.

-Değer kaybı, aracın hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır.

-Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın; motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

-Sigortacının sorumluluğu, izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlıdır. Bu noktada aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.

-Mahkememiz dosyası bu kapsamda dava konusu kazadaki kusur durumunun dosyada mevcut bilgi ve belgeler ile tespiti, dosyada mevcut servis ve tramer kayıtları da nazara alınarak davacıya ait araçta kaza nedeniyle değer kaybının mevcut olup olmadığı, varsa bu değer kaybı bedelinin belirlenmesi amacıyla dosyanın 1 adli trafik alanında uzman bilirkişi, 1 makine mühendisi bilirkişi, 1 nörolog ve 1 sigortacı bilirkişiden oluşan heyete tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 28/03/2024 tarihli raporda özetle;... Plakalı Aracın Sürücüsü Davalı ...’ in %100 (YÜZDE YÜZ) TAMAMEN

KUSURLU olduğu,

park Halindeki ... Plakalı ve ... Plakalı, Araç Sürücülerinin ise KUSURSUZ oldukları,

...’in yasal sınırın çok üzerinde 2,1 promil derecesinde aşırı alkollü olduğu,

Kusurlu olan sürücü ...’ in almış olduğu aşırı alkolün etkisiyle güvenli sürme yeteneğini

kaybetmesinin kazanın oluşumunda münhasıran etkili olduğu,

Davacı ...’un mülkiyetinde bulunan ... plaka sayılı Araçta kaza neticesinde

meydana gelen değer kaybının 62.453,00 TL olduğu, ... plaka sayılı aracın sürücüsü davalı ...’in kazanın meydana gelmesinde

%100 oranında ASLİ ve TAM KUSURLU olması sebebiyle, araç maliki davalı .... Sanayi ve Ticaret Ltd Şti.’nin 2918 Sayılı Karayolları Trafik

Kanunu ve bağlı yönetmelikler gereği davacı ...’un mülkiyetinde bulunan ...

plaka sayılı araçta kaza sonucunda meydana gelen zarardan sürücünün kusuru nispetinde %100

oranındaki kısmından araç maliki ve işleticisi olarak müştereken ve müteselsilen sorumlu

olduğu;

Gerçekleşen zararın, davalı ...Sigorta A.Ş. tarafından sigortacı sıfatı ile ... plaka

sayılı aracın maliki, davalı ... Sanayi ve Ticaret Ltd

Şti.’nin hukuki sorumlulukların teminat altına alınması maksadıyla 23.11.2021 başlangıç

23.11.2022 bitiş tarihlerini kapsayacak şekilde tanzim edilen, .... numaralı Karayolları

Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi hükümleri gereğince, poliçe teminat

limitleri ile sınırlı olmak kaydıyla teminat kapsamında olduğu;

gerçekleşen kaza sebebi ile davacı ...’un mülkiyetinde bulunan ... plaka sayılı

araçta meydana gelen maddi ve değer kaybı zararı toplamı 174.454,96-TL nin davalı .....

Sigorta A.Ş. tarafından sigortacı sıfatı ile düzenlenen .... numaralı Karayolları Motorlu

Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi hükümleri gereği, Maddi Tazminat Teminat

limitinin araç başına 100.000,00-TL tutarındaki poliçe teminat limitini aştığı;

dava konusu kaza tarihinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası

poliçesinin Maddi Tazminat Teminat limitinin araç başına 100.000,00-TL, olduğu, davalı

.... Sigorta A.Ş.‘nin, poliçe teminat limiti tutarına kadar gerçekleşen toplam tazminat

tutarından sorumlu olduğu; artan bakiyenin poliçe teminatı kapsamında değerlendirilemeyeceği;

10. 04.07.2022tarihinde meydana gelen kaza sonucunda oluşan zararın, poliçenin başlangıç ve bitiş

tarihleri arasındaki vadesi içerisinde gerçekleştiği;

... plaka sayılı aracın maliki davacı ...‘un aracında meydana gelen zararın

tazmini için kasko sigortacısına başvurduğu, aracın onarımını sağlayan kasko sigortacısının, aracın

onarımı amacıyla ödediği maddi zarar tazminat tutarını davalı ...Sigorta A.Ş.‘nden

rücuen tazmin ettiği, bu suretle poliçenin teminat limitinin dolduğunun anlaşıldığı; makine mühendisi bilirkişi tarafından hesaplanan 62.453,00-TL tutarındaki

değer kaybı zararından ... plaka sayılı aracın sürücüsü davalı ...‘in %100

oranındaki kusuru nispetinde, araç maliki davalı ... Sanayi

ve Ticaret Ltd Şti.‘nin sorumlu olacağı görüş ve kanaatinin bildirildiği görülmüştür.

-Bilirkişi raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, tarafların bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarını ibraz ettikleri görülmüştür.

-Mahkememizce alınan raporlar dosya kapsamına uygun, denetime elverişli ve kanaat verici bulunmuştur.

-Dosyada mevcut bilgi ve belgeler ile alınan bilirkişi raporu kapsamında yapılan incelemede; ... Plakalı, ... Plakalı ve ... Plakalı araçlar arasında maddi hasarlı trafik kazasının gerçekleştiği ihtilafsızdır. Dosyada mevcut tescil kayıtlarına göre kazaya karışan araçlardan ... plakalı aracın malikinin davalı şirket, yine ... plakalı aracın ZMMS poliçesinin davalı tarafından düzenlendiği, diğer davalı ...'in ise kaza anında ... plakalı aracın sürücüsü olduğu sabittir.

-Buna göre alınan bilirkişi kusur raporunda da yer verildiği üzere; davalı Sürücü ..., yönetimindeki ... Plakalı aracı ile olay günü tarih ve saatinde,

Büyükçekmece İlçesi, .... Mahallesi, ...Caddesi üzerinde ... Bulvarı istikametinde

seyir halinde iken No:19/1 mekanın önüne geldiğinde, tespit edilen 2.02 promil alkollü kullanmakta

olduğu alkolün etkisinde sürüş güvenliği ile araç hâkimiyetini kaybettiği ve aracının ön kısımları ile yolun

solunda kurallara uygun olarak park eden ... plakalı araca arkadan çarptığı, çarpılan aracın

çarpmanın etkisi ile öne savrularak onun da önündeki yine park halindeki ... plakalı diğer bir

araca çarparak tek taraflı sebebiyet verdiği, bu haliyle dava konusu kazanın meydana geldiği görülmektedir.

-Bu kapsamda davalı sürücü nörolog bilirkişi tarafından bildirilen görüş ve kanaate göre alkollü içki, uyuşturucu veya keyif verici maddelerin etkisi altında

araç sürme yasağı ile ilgili “ Uyuşturucu veya keyif verici maddeleri almış olanlar ile alkollü içki

almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç

sürmeleri yasaktır” kuralını ihlal ettiği, kazanın münhasıran alkol etkisi altında meydana geldiği, bu nedenle kazanın gerçekleşmesinde ... plakalı araç sürücüsü ...'in tam kusurlu olduğu, davacı araç sürücüsünün ise kazada kusurunun bulunmadığı Mahkememizce kabul edilmiştir.

-Makine mühendisi ve sigortacı bilirkişi tarafından düzenlenen ve mahkememizce olayın oluş şekline uygun olduğu kabul edilen bilirkişi raporuna göre, davacıya ait ... plakalı aracın hasar tarihi itibariyle hasarsız piyasa rayiç değeri 624.528,00 TL olarak Kasko Değer Listesinde belirtildiği, daha önceden hasar kaydının mevcut olmadığı, aracın, hasarsız piyasa rayiç değeri

ile hasarın onarım sonrası piyasa rayiç değeri arasındaki farkın % 10 olduğu güncel değer kaybı oranının % 10 olduğu, kazadan önceki piyasa rayiç değerinin 624.528,00 TL, kazadan sonra yapılan onarım ile piyasa rayiç değeri 562.075,00 TL

olduğu, bu haliyle kaza neticesinde meydana gelen değer kaybının 62.453,00 TL olduğu anlaşılmaktadır.

-Yapılan açıklamalar doğrultusunda Mahkememizce kabul edilen 62.453,00 TL değer kaybı bedelinden kazaya kusuruyla sebebiyet veren araç sürücüsü ..., araç maliki davalı şirket ve yine ZMMS kapsamında kazaya kusuruyla sebebiyet veren aracın ZMMS kapsamında sigortacısı olan davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu kuşkusuzdur.

-Ve fakat dosyada mevcut bilgi ve belgeler ile davalı sigorta şirketi tarafın ZMMS kapsamında kaza başına maddi tazminat teminat limitinin 100.000,00 TL olduğu, iş bu teminat miktarının dava dışı ...Sigorta'ya yapılan ödeme nedeniyle tüketildiği, teminat limitini aşan iş bu dava konusu değer kaybı bedeli yönünden davalı sigorta şirketinin sorumluluğundan bahsedilemeyeceği sabit olduğundan, davalı sigorta şirketi aleyhine açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

-Davalı tarafç ...'in kazanın olduğu tarihte çalışan sıfatıyla aracın gasp ettiği, izinsiz ve davalı şirket tarafından onay verilmeyen eylemler nedeniyle kusurunun bulunmadığını ve işleten sıfatının ortadan kalktığını iddia etmektedir.

-Karayolları Trafik Kanunu’nun “Çalınan veya gasbedilen araçlarda sorumluluk” başlıklı 107. maddesi aynen. “Bir motorlu aracı çalan veya gasbeden kimse işleten gibi sorumlu tutulur. Aracın çalınmış veya gasbedilmiş olduğunu bilen veya gereken özen gösterildiği takdirde öğrenebilecek durumda olan aracın sürücüsü de onunla birlikte müteselsilen sorumludur.

İşleten, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerden birinin, aracın çalınmasında veya gasbedilmesinde kusurlu olmadığını ispat ederse, sorumlu tutulamaz. İşleten, sorumlu olduğu durumlarda diğer sorumlulara rücu edebilir. Aracın çalındığını veya gasbedildiğini bilerek binen yolculara karşı sorumluluk, genel hükümlere tabidir…” şeklinde düzenlenmiştir.

Anılan madde uyarınca işletenin bu sorumluluktan kurtulabilmesi için sadece aracının çalındığını veya gasbedildiğini kanıtlaması yeterli olmayıp, işletenin ayrıca çalınma veya gasp eyleminde hiçbir kusuru bulunmadığını da ispatlaması zorunludur. Zira araç sahibi, onun izinsiz kullanılmasını önlemek için gözetim ve bakımdan kaynaklanan gerekli bütün dikkat ve özeni göstermelidir.

Eş söyleyiş ile; çalınmanın önlenmesi bakımından olağan, makul, uygulanabilir türden gerekli tüm önlemler yerine getirildiği hâlde, çalmanın önüne geçilemediğinin de kanıtlanması gerekmektedir. Gerçek işleten ancak, çalma ve gasp eyleminin gerçekleşmesinde kendisi veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerden birinin kusuru bulunmadığını ispat ettiğinde sorumluluktan kurtulabilecektir.

Aksi takdirde gerçek işleten ile farazi işleten (hırsız ve gasp eden) müteselsilen sorumlu olacaktır. İşletenin kusurlu sayılmaması için, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin aracın gözetimi ve özen görevi yönünden gerekli tedbirleri almış olması gerekir.

Örneğin; işleten ve fiillerinden sorumlu olduğu kişiler tarafından aracın kapı ve camlarının kapatılmış olması, kontak anahtarının araç üzerinde veya kolayca elde edilebilecek bir yerde bırakılmaması, sürücü ve yardımcılarını seçmede, talimat vermede, denetlemede, her türlü özeni gösterdiği hususlarının ispat edilmesi gerekir. Aynı ilkeler Hukuk Genel Kurulunun 22.06.2011 tarihli ve 2011/17-398 E., 2011/434 K. sayılı kararında da benimsenmiştir.

-Somut olay itibariyle şirket çalışanı tarafından çalınma veya gasp edilme gibi bir durumun kabulü mümkün olmadığı gibi 2918 sayılı KTK md. 107 uyarınca işletenin sorumluluğunu kaldıran şartların gerçekleşmediği de açık olup davalı şirket vekilinin kazaya karışan aracın izinsiz kullanılması nedeniyle işleten sıfatıyla sorumluluklarının bulunmadığı yönündeki iddialarına iştirak edilmemiştir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun E:2017/(17)4-3195, K:2021/1317 sayılı kararında da benzer yönde açıklamalara yer verilmiştir.)

-Bu kapsamda davalı ....'in kaza anında sürücüsü olduğu aracın münhasıran alkol etkisiyle dava konusu kazaya tam kusuru ile sebebiyet verdiği, davacının bilirkişi raporuyla belirlenen değer kaybı bedelinin sürücü ve araç maliki sıfatıyla davalılarda talep edilebileceği kanaatine varıldığından, davanın davacının sunduğu değer arttırım dilekçesi doğrultusunda kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim .... · e-imzalıdır