Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/962 K.2025/823

DAVA. Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle: müvekkili şirketin Antalya Genel İcra Dairesi ..,..,... (Kapatılan ...

İcra Dairesi ...) esas sayılı dosyalar nedeniyle iflas tarihi itibariyle 44.762.946,72 TL alacağının bulunduğunu, Antalya Genel İcra Dairesi’nin ... esas sayılı dosyanın kambiyo takibine ilişkin bulunduğu, takibin itirazsız kesinleştiğini, ... esas sayılı dosyası kapsamında yapılan icra takibinde asıl alacağın bir kısmı ile faize itiraz edildiğini, Antalya ...

Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası üzerinden itirazın iptali davasının devam ettiğini, Antalya Genel İcra Dairesi’nin ... esas sayılı dosyası kapsamında başlatılan icra takibine sadece işlemiş faize itiraz edildiğini, asıl alacak yönünden takibin kesinleştiğini, işlemiş faize yapılan itiraz yönünden Antalya ...

Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası kapsamında itirazın iptali davasının devam ettiğini, Antalya Genel İcra Dairesinin ...esas sayılı dosyası kapsamında yapılan itirazın iptalinde yine sadece işlemiş faiz oranına itiraz edildiğini, Antalya ...

Asliye Ticaret Mahkemesinin .... esasına kayıtlı olarak itirazın iptali davası açıldığını, alacaklarının kaydının talep edildiğini, iflas idaresi tarafından alacak kayıt talebinin 28.343.941,28 TL’lik kısmına yönelik red kararının yerinde olmadığını belirterek davanın kabulü ile alacaklarının sıra cetveline kayıt ve kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP; Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle: Davacı tarafın iddia ettiği 28.343.942,18-TL değerinde bir alacağın bulunmaması nedeniyle alacak talebinin reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davanın İİK’nun 235 maddesi gereğince açılan kayıt kabul istemine ilişkin olduğu, davanın yasal süresinde açıldığı, uyuşmazlığın davacı alacağının müflis şirketin iflas masasına kaydının gerekip gerekmediği, kayıt yapılacak ise miktarının tespiti hususlarına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Müflis şirket ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılmak suretiyle taraflar arasında ticari ilişki bulunup bulunmadığı, Antalya Genel İcra Dairesi’nin .... takibe konu kambiyo senetlerinin müflis şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, kambiyo senetlerinin gerçek bir ticari ilişki kapsamında verilip verilmediği hususlarında inceleme yapılarak bilirkişi raporu tanzimi için SMM bilirkişi görevlendirilmesine karar verilmiş olup Bilirkişi SMMM ....'nun 19/03/2024 tarihli raporunda özetle.

Her iki tarafın ticari defterlerinin incelenmesi neticesinde taraflar arasındaki ilişkinin 2014 yılı ve öncesine dayanması, 2018 yılında protokol imzalanmış olması, protokole istinaden 2018 ve 2019 yılında ödemeler yapılmış olması ve sonuncusu iflas tarihinden 1 yıldan daha uzun süre önce davacı tarafından takipler başlatılması dikkate alındığında taraflar arasında gerçek bir ticari ilişkiden bahsedilmesinin takdirinin Mahkemede olmak üzere kabul edilebilir olduğunu, davacının, alacağına dayanak protokol kapsamında 2.126.027,01-USD alacaklı olduğunu, davalı tarafından protokol şartlarının tam olarak yerine getirilmediğini,

400.000-USD tutarında kısmi ödeme yapıldığını, davacının, iflas tarihi itibari ile 1.726.027,01 USD anapara ve 95.061,15 USD faiz olmak üzere toplam 1.821.088,16 USD alacaklı olduğunu, bu tutarın, 28.10.2021 iflas tarihli TCMB Efektif Satış Kuru olan 9,5126 ile Türk Lirasına çevrilmesi sonucunda davacının ana para ve faiz alacağının 17.323.283,23-TL olduğunu, bu tutara 3 icra dosyasındaki toplam 324,60-TL masraf tutarının ilave edilmesi ile alacak tutarının 17.323.607,83-TL olduğunu, davacının 44.762.946,72-TL olan alacak kaydı talebinin iflas idaresi tarafından 16.419.004,54-TL'lik kısmının kabul edildiğini,

buna göre eksik kaydedildiği değerlendirilen 904.603,29-TL'nin 4.sıraya kaydının yerinde olacağını bildirmiştir.

Davacı şirket defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapmak üzere davacı şirket yerleşim yeri adresine talimat yazılmasına karar verilmiş olup Bilirkişi SMMM ...'ın 16/02/2024 tarihli raporunda özetle; Dava tarihi olan 06.10.2023 itibariyle müflis ... İşletmeleri Anonim Şirketinin davacı ticari defterlerine göre 8.113.950,31-TL borçlu göründüğü bu borcun 4.904.114,64-TL'sinin kur farkından kaynaklandığını, davacı tarafından dava dilekçesinde talep edilen 44.762.946,72-TL alacaklı bulunduğunu iddia etmesine rağmen ticari defter kayıtlarında tespit edilen 8.113.950,31-TL ile hesaplanan 36.648.966,41-TL alacak farkının cari hesabın dövizli olarak takip edildiği ifade edilse de kanaatince dönem sonlarında kur farkı hesaplanmadığından kaynaklandığını bildirmiştir.

İflasın derdest davalara etkisi İcra ve İflas Kanunu'nun 194’üncü maddesinde düzenlenmiştir. Maddenin birinci fıkrasına göre:

“Acele haller müstesna olmak üzere müflisin davacı ve davalı olduğu hukuk davaları durur ve ancak alacaklıların ikinci toplanmasından on gün sonra devam olunabilir.”

Bu ilkeler ve yasal düzenlemelerin bir arada değerlendirilmesinden ortaya çıkan sonuç şudur: Derdest bir alacak (veya itirazın iptali) davası bulunan alacaklı davalının iflası üzerine (alacağını masaya yazdırmak zorunda olmaksızın) davasına devam edebilir ve dilerse alacağının masaya kaydı için de başvurabilir. Davacının masaya başvurması başlı başına davayı konusuz bırakmaz; bu ancak alacağın nizasız olarak masaya kaydıyla mümkündür.

Davacı davasına devam etmek istiyorsa mahkeme yargılamayı ikinci alacaklılar toplanmasından on gün sonrasına kadar ertelemelidir. Nitekim İcra ve İflas Kanunu'nun 224’üncü maddesinde birinci alacaklılar toplanmasının görevleri arasında “muallak davalar” hakkında acele karar verilmesi de sayılmıştır.

Esasen derdest davaların ikinci alacaklılar toplanmasından on gün sonrasına kadar duracağına dair yasal düzenleme ile (İİK.m.194/I) masa tarafından neticelendirilmesine lüzum görülmeyen iddiaların ve bu arada müflisin davacısı olduğu derdest davaların takibinin, ikinci alacaklılar toplanmasında hakkı isteyen alacaklıya devrolunmasına dair düzenleme (İİK.m.245) birlikte değerlendirildiğinde, anılan davaların olduğu gibi devam edeceğinin yani sıra cetveline itiraza dönüşmeyeceği hususunun yasa koyucu tarafından da benimsendiği anlaşılmaktadır.

Bu düzenlemenin maksadı şudur: İkinci alacaklılar toplanması derdest davanın haklı olduğunu ve daha fazla gidere sebebiyet verilmemesi için bunun cetvele kabulüne karar verebilir. Beklemenin amacı da bu iradenin ne şekilde oluştuğunun görülmesidir.

Alacaklı eğer alacağını masaya yazdırmak için iflas idaresine başvurmuşsa iflas idaresi bu alacak hakkında red kararı vermeyip, bunu masaya “nizalı alacak” olarak kaydetmelidir zira ortada zaten derdest bir dava bulunmaktadır ve müflisin yerine iflas idaresince takip edilecek bu dava sonucunda verilecek karar doğrudan masaya etki edecektir. Davanın kabulü halinde niza kaydı silinecek ve bu tutar masaya kabul edilmiş olacak, davanın reddi halinde ise alacak tamamıyla sıra cetvelinden çıkartılacaktır. Bu çerçevede varılan sonuç iflas tarihinde derdest bulunan ve konusu masayı ilgilendiren bir mal ya da hak olan davaların aynen (=tür değiştirmeksizin) devam edeceğidir.

Bu noktada derdest davanın sıra cetveline itiraz davasına dönüşeceği ve dönüşmeyeceği olasılıkları çerçevesinde yapılacak yargılama ve davanın sonunda verilecek hükmün niteliği ile bunun masaya ne şekilde kaydedileceği üzerinde de durulmalıdır.

Konusu para alacağı olan derdest davaların sıra cetveline itiraz davasına dönüşeceği kabul edildiğinde ortaya çıkan ilk sorun mahkemenin görevi noktasında olacaktır. Sıra cetveline itiraz davalarında görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi iken dava diğer mahkemelerde görülürken davalının iflası halinde söz gelimi sulh hukuk ya da tüketici mahkemesi görevsizlik kararı veremeyecektir.

Ortada derdest bir alacak davası varken borçlu iflas ettiğinde alacaklı masaya başvurmuş ve iflas idaresi alacağı nizalı yazmak yerine reddetmişse bu noktada alacaklı yeni bir sıra cetveline itiraz davası açmak durumunda değildir. Zira iflas idaresi yeni bir hasım olmayıp, iflas masasının yasal temsilcisi olması sıfatıyla davacının karşısında konumlanmıştır. Geniş haklar bahşeden bir alacak davası varken, aynı hukuki sebebe ve aynı konuya dayalı açılacak ve aslında daha az hak bahşeden sıra cetveline itiraz davası açılmasında hukuki yarar bulunmamaktadır (Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23.Hukuk Dairesi, 22/03/2023 tarih, 2023/604 Esas, 2023/546 Karar; Yargıtay 23.Hukuk Dairesi, 07/03/2019 tarih, 2016/3076 Esas, 2019/918 Karar)

Davacı tarafın, Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Esas ve ... Esas sayılı devam eden dava dosyaları mevcut iken aynı alacağın bu kez de sıra cetveline itiraz davasına konu edilemeyeceği, davacı tarafın bu talepleri yönünden hukuki yararının bulunmadığı anlaşılmakla açılan davanın reddine karar verilerek aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Katip ... · ¸e-imzalıdır