Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/1012 K.2025/1034

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan), Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

ASIL DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket ile davalı arasında eser sözleşmesi imzalandığını, sözleşme kapsamında pantolon parça boyama ve yıkama işinin yapılarak fatura ile birlikte teslimatın yapıldığını, davalı tarafından fatura bedellerinin ödenmemesi üzerine Bakırköy ....

Noterliğinin 14/03/2016 tarihli, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilerek cari hesap borcu olan 158.383,21 TL bedelin ödenmesinin ihtar edildiğini, ihtarnamenin davalı tarafından tebliğ alınmış olmasına rağmen bedelin ödenmediği gibi ürünlerin renk tutmadığından tamire tabi tutulup tekrar 80-90 derece ısıya marut bırakılarak boya ve kurutma işlemi neticesinde kumaş mukavemetimi kaybederek yırtılmalara sebep olunduğundan dolayı müvekkili hakkında reklamasyon faturası düzenlenerek ödemenin talep edildiğini, müvekkilinin fatura alacağının tahsili amacıyla İstanbul ...

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası üzerinden takibe geçildiğini, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğunu, davalının haksız itirazının iptali ile takibin devamını, alacağın % 20 si oranında icra inkar tazminatı ile yargılama masrafları ve vekalet ücretininde davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Dava konusu yapılan İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında yapılan itirazın kısmen kabulü ile dosya yetkisizlik kararı ile gönderilerek dosyanın Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosya numarası aldığını, davacı tarafın itirazı kapsamında Bakırköy ....

İcra Müdürlüğünün .... esas sayılı dosyası üzerinden yapılan itiraz kapsamında Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesinde açılması gerektiğini, huzurdaki dava konusu yapılan icra dosyasının mevcut olmadığını, bu nedenle davanın konusunun kalmadığını,

aynı zamanda davacının kısmi alacak talebinde bulunduğunu ancak davanın miktar itibariyle kesin alacak talebi olarak davanın devamı gerektiğini savunarak öncelikle dosyaya yetkisizlik kararı verilerek dosyanın yetkili bulunan Bakırköy Adliyesine gönderilmesini ve davanın esastan reddi ile % 20 oranında kötüniyet tazminatı ile yargılama masrafları ve vekalet ücretininde davacı tarafa yükletilmesini istemiştir.

BİRLEŞEN DAVA

DAVA

Birleşen Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas Sayılı Dosyasında Davacı Vekili Dava Dilekçesinde Özetle; Taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı 7.402,20-TL alacağımızın, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davalı aleyhine başlatılan Bakırköy ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı icra takibinin kesinleşme tarihi olması gereken tarihten (ödeme emrinin davalıya tebliğ edildiği tarihten itibaren 7 gün sonrasından) itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

CEVAP. Birleşen Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas Sayılı Dosyasında Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle.

Davalı şirkete ürünlerde ayıp bildirilmesini ve ürünlerinin incelemeleri için davet edildiklerini, olumlu bir yanıt alınamadığını, davacı firmaca boyama işlemi yapılmasından sonra boyama işleminin hatalı yapılmasını ve tekrarlanması nedeni ile ürünlerde aşırı yıpranmadan kaynaklanan lime lime yırtılmalar süreç içinde oluştuğunu, ürünlerde bariz şekilde yırtıklar olduğunu bu yırtıklarının tamir edilmesi ya da ürünlerin kullanılması imkansız hale geldiğini, Fire, tekstil sektöründe sadece dikim ve kesim aşamasında söz konusu olduğunu, davacının gerçekleştirdiği boya işlemi için fire söz konusu olmadığını,

davacının kendi yaptırdığı delil tespiti dosyasında bu hususun tespit edildiğini, boyama işlemi olması nedeni ile fire olarak mahsup edilmesinin mümkün olmadığını, ayıbın nedeninin davacının yanlış yıkama ve kimyasal işlemi sonucu kumaşdaki deformasyon olduğunun sübut olduğunu, kumaşın erimiş olmasının ise dikişin nasıl olduğu ile hiç bir ilgisi olmadığını, bu sebeplerle zamanaşımı nedeni ile davacının talebinin reddine karar verilmesini, ortada kesinleşmiş bir mahkeme ilamı olmadığı gibi bir mahkeme kararının yine aynı derecedeki diğer bir mahkemeye esas olamayacağından davacının davasının esastan reddini,

hiçbir şekilde kabulümüzde olmamakla birlikte bir an için aksi düşünülse dahi, likit olmayan ve yargılama gerektiren bir alacak için itiraz edilmiş olan icra takibinin kesinleşme tarihinin faiz başlangıç tarihi olarak kabul edilmesi mümkün olmamasından faiz başlangıç tarihine yönelik davacı talebinin reddini, Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin....

Esas sayılı dosyasının kesinleşmesinin bekletici mesele yapılmasını, mahkeme masrafları ile vekalet ücretini davacının ödemesine hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Asıl dava yönünden; taraflar arasında fason işçilik sözleşmesi ile davacının davalının siparişi üzerine bir kısım tekstil ürünlerinin boya ve yıkama işlerinin yapılması konusunda eser sözleşmesi yapıldığı, sözleşmeye göre malların davacıya teslim edildiği konusunda uyuşmazlık bulunmayıp, taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalıya teslim edilen ürünlerin taraflar arasındaki anlaşmaya ve belirtilen niteliklere uygun olup olmadığı, ürünlerin ayıplı olup olmadığı, ayıbın davacının boyama işleminden mi yoksa davalının boyama öncesi kumaşların dikim işleminden mi kaynaklandığı, ayıbın gizli-açık ayıp olup olmadığı,

ayıp ihbarının süresinde yapılıp yapılmadığı, buna göre davalının kestiği reklamasyon faturalarının haklı olup olmadığı, malın iadesi ve bedelin ödenmesi şartlarının oluşup oluşmadığı, ayıplı ifa bulunup da malın iadesi hakkaniyete uygun düşmeyecek ise tenzilat bedeli hususlarında olmuştur.

Dosya, İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 15/06/2017 tarih ... esas ... karar sayılı yetkisizlik ilamı üzerine mahkememizin ...esas sayılı sırasına kaydı yapılmış olup .Mahkememizden verilen 17/12/2020 tarih ve .... Esas .... sayılı kararı İstanbul ... Hukuk Mahkemesi'nin 23/10/2024 tarih ve ... Esas .... Karar sayılı ilamıyla..kaldırılmakla yukarıda belirtilen esas sayılı sırasına kayıt edilmiştir.

Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün .... esas sayılı takip dosyasının sureti celp edilmiş, incelenmesinde; davacı takip alacaklısı tarafından davalı takip borçlusuna karşı 158.383,21-TL'nin tahsili için ilamsız takip talebinde bulunulduğu süresinde itiraz üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.

Tarafların 2015 ve 2016 yıllarına ait BA-BS formları ilgili vergi dairelerinden celp edilmiştir.

Davacı tanığı ...'ın mahkememizce alınan beyanında; kendisinin davacı şirkette iki buçuk senedir işletme şefi olarak öncesinde de vardiya sorumlusu olarak çalıştıklarını, yaklaşık üç buçuk yıl önce davalı şirketten gelen ürünlerin boyama işlemlerini yapılması hususunda taraflar arasında ticari ilişki başladığını, şirket olarak öncelikle ürünlerden numune alıp, numuneler üzerinde boyama işlşemi yaptıklarını, bu ürünlere onay geldiği takdirde talep edilen miktara göre boyama işlemi yaptıklarını, davalının talebine göre önce kendileri için küçük kazanda deneme üretimi yaptıklarını,

sonrasında büyük kazanda imalatı yapıp davalıdan da onay aldıktan sonra geri kalan ürünlerin boyama işlemlerini tamamladıklarını, fakat davalının ayrıca file kırığı efekti istendiği için boya kuruduktan sonra buna ilişkin işleminde yapıldığını, boyama ve efekt işlemi peyderpey tamamlanınca ürünleri yaklaşık iki hafta içerisinde peyderpey davalıya göndererek tümünü teslim ettiklerini, davalı firmanın da imalatında işleri takip eden fason takip elemanı olduğunu, kendilerinin yukarıda belirtilen işleri yaparken o da takip ve kontrollerini yaptığını,

daha sonra o zamanki işletme şefinden öğrendiği kadarıyla davalı taraf ürünlerde yırtıklar olduğunu ürünler gittikten 2-3 hafta sonra davacı şirkete ilettiklerini, bunun üzerine neler yapıldığı konusunda bilgisinin olmadığını, fakat ürünlerin imalatı sırasında gerekli kontrollerin yapıldığını ve iddia edildiği gibi yırtık bulunmadığını kendisinin bilmediğini beyan etmiş, davacı vekilinin talebi üzerine sorulan soruya tanık.

3.500-3.600 civarında antrasit ve pembe renklerde pantolonlar üretildiğini, renklerin sayıları farklı olduğunu, tam hatırlamadığını beyan etmiş, beyanını imzası ile tasdik etmiştir.

Davacı tanığı ....'in mahkememizce alınan beyanında; kendisinin 2011 yılından beri makinede boyacı olarak çalıştığını, kendisinin şirketteki çalışma sistemine göre öncelikle bir kazan deneme üretimi yaptıklarını, daha sonra sipariş veren şirket onay verirse devam ettiklerini, dava konusu olayda da davalı şirketin deneme kazanına onay vermesi üzerine kendilerinin kalan ürünlerin de antik boyama işlemini yaptıklarını, tamamladıklarını, ürünleri parti parti ürettikçe peyderpey davalıya teslim ettikleri, teslimatın 10-15 gün sürdüğünü, kendisinin ürünlerin ayıplı olup olmadığıyla ilgili herhangi bir bilgi gelmediğini,

ürünlerin üretilirken boyama işlemi sonrasında bazı numuneler amirlerine götürülüp kontrol ettirildiğini, amirlerinden edindikleri bilgiye göre numune ürünlerin davalı temsilcilerine de kontrol ettirildiğini bilmediğini, ürünlerin boyama işlemi sırasında kendisinin, yırtılma veya başka bir hatalı işleme rastlamadığını beyan etmiş, beyanını imzası ile tasdik etmiştir.

Davalı tanığı ...'ün mahkememizce alınan beyanında; kendisinin 7 yıldır davalı şirket çalışanı olduğunu, şu anda planlama sorumlusu olduğunu, uyuşmazlık döneminde üretim takip elemanı olduğunu, yaklaşık 3-4 yıl önce başka fason firmalarda diktirdikleri ürünleri davacıya boyatma işlemi yapmak istediklerini, toplamda 3100 civarında pantolon boyatma işlemi yapıldığını, işin ne kadar sürdüğünü tam olarak hatırlamadığını, bu ürünleri kendilerinin daha önce aynı kumaşlarla aynı dikim kalitesi aynı tekniklerle ürettiklerini, boyama sonrası herhangi bir problem yaşamadıklarını, boyama işini davacı ve başka firmalara yaptırdıklarını,

dava konusu ürünler boyanıp davalıya teslim edildikten sonra bizzat kendisinin de ürünleri incelediğini, bilirkişi aracılığıyla firmada inceleme yaptırdığını, ürünlerin mukavemetini incelediklerini, bilirkişi aracılığıyla firmanın inceleme yaptırdığını, ürünlerin mukavemetini kaybettiğini, herhangi bir yerinden çekildiğinde yırtıldığını tespit ettiğini, ürünlerin kendilerine yırtık olarak teslim edilmediğini fakat kumaş hasar gördüğünden ve zayıfladığından çekildiğinde yırtıldığını, ..... markası bu ürünü kabul etmesi mümkün olmadığını, ürünlerin tesliminden ne kadar süre sonra kontrol ve bilirkişi incelemesi yaptırdığını hatırlamadığını,

fakat genelde şirketin kalite kontrol elemanlarını ürünler teslim edildikten sonra bu kontrol işlemlerini yaptıklarını ve bir sorun olursa hemen aynı gün içinde üretim yapan şirkete bildirdiklerini, ama somut olarak hatırladıklarını beyan etmiş, davacı vekilinin talebi üzerine sorulan soruya tanık beyanında;

pantolonların sayılarını tam hatırlamadığını, fakat 3100'ün toplam boyanan pantolon olduğunu hatırlamadığını, ürünlerin bir kısmında yukarıda belirtitği yırtıkların oluştuğunu, yaklaşık 100 tanesinde de boya lekelerinin olduğunu, kendilerinin davacıdan antik boyama talebinde bulunduğunu, onlarında antik boyama yaptıklarını beyan etmiş, davacı vekili duruşma saloınuna getirdiği pembe renkli ve gri renkjli iki adet üst tarafnıda yırtık olan pantolonu tanığa gösterdi.

Defolu olan pantolonların bu pantolon olup olmadığını sordu tanık beyanında; şirkette yapılan bilirkişi incelemesi sırasında davacı tarafça bir kısım ürünler numune olarak alındığını, kendisinin ürünleri net olarak hatırlamadığını, fakat davacı vekili sunduğu göre ürünlerin bunlar olabileceğini, bunun yanında davacı vekili sadece iki adet ürün sunmuşsa da ayıplı olan ürünlerde sadece gösterilen ürünlerdeki bölgelerde yırtıklar oluşmadığını, diğer bölgeler de çekildiğinde yırtıklar oluştuğunu beyan etmiş, beyanını imzası ile tasdik etmiştir.

Davalı tanığı ....'in mahkememizce alınan beyanında; kendisinin, davalı şirkette üretim müdürü olarak çalıştığını, uyuşmazlık döneminde kumaş satın alma sorumlusu olduğunu, kendisinin dikilmiş 3500 civarında pantolon ürünlerini davalıya boyama ve boyama sonrası yıkama, file işlemleri ve kimyasal pigment atımı gibi işlemleri davacıya yaptırmak üzere anlaştıklarını, ürünleri davacıya teslim ettiklerini, süreç içerisinde olmadığı için ne kadar süre içerisinde ürünlerin teslim edildiğini bilmediğini, ürünlerin teslim alındıktan sonra ürünlerin yapılan kontrollerinde mukavemetlerinin zayıfladığını, ürünlerin hepsinde dikiş yerlerinden,

ayrıca bazı ürünlerde dikiş olmayan bölgelerde de yırtıklar oluştuğu tespit edildiğini, bu konuda kumaşı kendisinin tedarik ettiği için üretim biriminin kendisine fikir sorduğunu, kendisinin söz konusu kumaşın daha önce de üretilen bir kumaş olduğunu, daha önce bir problem yaşanmadığını ilettiğini, ürünlerde ayıpların tespitinin ne zaman yapıldığını ve davacıya bildirilip bildirilmediğini, bu konudaki süreci bilmediğini, davalı şirketin, ürünler üzerindeki ayrıca bilirkişi incelemesi yaptırdığını, incelemeler sırasında kendisinin de bulunduğunu, ilk bilirkişi raporunda boya kaynaklı,

sonraki bilirkişi raprunda hem dikim hem boya kaynaklı ayıplar oluştuğu sonucuna varıldığını, ikinci bilrikişi raporundan sonra benden fikir sorulduğunda ben dikimle ilgili aynı ürünlerin daha önce de üretildiğini ve bu ürünlerde herhangi bir sorun yaşanmadığını bildirdiğini beyan etmiş, davacı vekilinin talebi üzerine sorulan soruya tanık; dava konusu ürünlerde kullanılan daha önce üretimini yaptıkları aynı dikim işlemine tabi tutulan kumaşlarda defalarca antik boyama yapıldığını, dolayısıyla kendilerinin bu ürünlerde antik boyama yapıalcağını bildiklerini, kumaşı da buna göre seçtiklerini beyan etmiş, beyanını imzası ile tasdik etmiştir.

Davacı tanığı ... mahkememizce alınan beyanında; kendisinin davacı şirkette sevkiyat bölümünde şoför olarak çalıştığını, davalı tarafın kendi şirketlerinde boyama için pantolon gönderdiklerini, 4.000-5.000 civarı adet olduğunu, bu ürünleri davalının deposundan kendisinin teslim alıp getirdiğini, ürünleri peyderpey 2-3 haftada alıp davacı şirkete getirdiğini, şirkette ürünlerin boyaması yapılırken öncelikle bir numune kazan çalışması yapılacağını, yapılan boyalar ilgili şirket çağrılıp onayı alındıktan sonra kalan ürünlerin boyaması yapılacağını, bunda da bu şekilde çalışma yapıldığını bildiğini,

ürünlerin nasıl peyderpey alındıysa bitirilip teslim edilmesinin de peyderpey yapıldığını, ürünlerin teslimini kendisinin yaptığını, ürünlerin 40'ar 50'şer tane adetin olduğu bir şahsın tek başına kaldırabileceği poşetler içinde teslim ettiklerini, teslimat yapılırken her seferinde götürdükleri ürünlerden her poşetten birer tane numune alınıp kontrol yapılacak kişiye götürüp kontrolü yapıldıktan sonra ürünleri indirip teslim aldıklarını, teslim alınırken de herhangi bir itiraz ve sorunla da karşılaşmadıklarını, kendi bilgisinin bu kadar olduğunu beyan etmiş, davalı vekilinin talebi üzerine sorulan soruya tanık;

davalı ürünlerinin boyaması yapılırken fason takipçisi olarak bildiği ... isimli şahsın şirketlerine gelip kontrol işlerini de yaptığını beyan etmiş, beyanını imzası ile tasdik etmiştir.

Davacı vekili ıslah dilekçesi ile dava dilekçesinde belirtilen 20.000,00-TL olan itirazın iptali davasını 37.532,28-TL artırarak alacak davası olarak ve tamamen ıslah ettiklerini beyanla dava tarihi itibari ile alacaklı oldukları 57.532,28-TL'nin davalıdan tahsiline, dava tarihi itibari ile alacağımıza avans faizi işletilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizden verilen 17/12/2020 tarih ve .... Esas .... sayılı kararı İstanbul ... Hukuk Mahkemesi'nin 23/10/2024 tarih ve .... Esas ... Karar sayılı ilamıyla..''..........Bakırköy ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İŞ sayılı ve Bakırköy ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ...

D.İŞ sayılı dosyalarına sunulan bilirkişi raporlarıyla dosyaya sunulan bilirkişi raporlarının çelişkili olduğu bu çelişkiler giderilmeden hüküm tesis edilmesi doğru olmadığı gibi ayıp iddiasında bulunulan tüm ürünler tek tek incelenmesi gerekirken hükme esas alınan bilirkişi raporunda rast gele seçilen numuneler üzerinde inceleme yapılıp geneli hakkında sonuca varılması da doğru olmamıştır.

Mahkemece dosya yeni bir bilirkişiye tevdi edilerek ,tespit dosyası ve dosyaya sunulan bilirkişi raporlarındaki çelişkiler giderilerek ve ayıp iddiasında bulunulan tüm ürünler tek tek incelenerek rapor düzenlenmesi istenmeli ve sonucuna göre karar verilmesi ''gerekçesi ile kaldırılmakla yukarıda belirtilen esas sayılı sırasına kayıt edilmiştir.

Bakırköy ... ATM'nin ... esas ... karar sayılı dosyasının dosyamızla birleştirilmesine karar verildiği anlaşılmıştır. Birleşen dava yönünden; taraflar arasında pantalon, parça boyama ve yıkama iişine ilişkin eser sözleşmesi uyarınca davacının baksırköy .... atm ... esas sayılı dosyasında alınan raporlara dayanılarak açılan ek dava niteliğinde alacak istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce alınan 30/04/2025 tarihli Bilirkişi Raporunda özetle. İnceleme ve Değerlendirme Taraflar arasında imzalanan sözleşmeler. Taraflar arasında imzalanan 01.01.2016 ve 28.01.2016 tarihli sözleşmeler kapsamında pantolon parça boyama siparişleri alınmıştır. Toplam 4 sayfadan oluşan sözleşmelerin 2 sayfasında tarih bulunmamaktadır. Tespitler.

1638 R ve 1639 R kodlu .... marka ibareli siparişlerin kumaş kompozisyonlarının 9697 pamuk 943 elastan 2 iplik örme kumaş oldukları pembe ve lacivert renge boyandıkları görülmüştür. 01605 kodlu (mevcut bilirkişi raporlarında ... kodu yazılmışsa da inceleme esnasında ürün etiketlerinde bu koda rastlanılmamıştır.) ... marka ibareli siparişlerin kumaş kompozisyonlarının %98 pamuk %2 elastan dan ibaret gabardin dokuma kumaş olduğu ve yeşil renge boyandıkları görülmüştür.

Etiketinde kod yazmayan .... marka ibareli antrasit renkli ürünlerin kumaş kompozisyonlarının %58 pamuk %40 Iyocell %2 polyamid den ibaret dokuma kumaş olduğu görülmüştür. Dava konusu tüm ürünlerin Antik boyamaya tabi tutulduğu, pembe lacivert renkli örme kumaştan mamul pantolon cinsi ürünlerin ilaveten file işlemi ve pigment işlemine tabi tutulduğu tespit edilmiştir.

Pamuk kumaş parça boyama işlemi normal boyamada reaktif boya prosesinde 60 derecede rengin koyuluğuna bağlı olarak 2.5 - 3 saat sürmektedir. Antik boyamada ise 90 derecede 4 - 4,5 saat sürmektedir (mordanlama işleminden dolayı). Mordanlama; boya pigmentlerinin liflere daha iyi sabitlenmesi amacıyla ürünlerin bazı kimyasal fiksatifler kullanılarak önişleme tabi tutulması işlemidir.

Görülebileceği gibi antik boya işlemi hem daha yüksek bir sıcaklıkta hem de daha uzun bir sürede kimyasallara maruziyet gerçekleşmektedir. Dava konusu örme kumaşların renk tutmamasından dolayı bazen renk sökerek tekrar boyama işlemi bazen de ilave boya verilerek boyama işlemi gerçekleştirilerek istenen renk tonuna ulaşılmaya çalışılır. Burada sözü geçen her bir işlem ; ürünlerin ya ısıl ya kimyasal ilaveli ve ekstra sürede maruz kalmaları demektir.

Bu işlemlerin aynı zamanda ürünü aşındırıcı, mukavemet azaltıcı olumsuz etkileri de mevcuttur. Kullanılan kimyasallardan bir tanesi de enzim dir. Enzimler selulozik elyaflardan mamul kumaşların tüy giderme antipilling ve yüzey düzgünleştirme işlemlerinde kullanılan ancak miktarı doğru ayarlanmadığı taktirde kumaş dayanımını olumsuz yönde etkileyen maddelerdir.

Fileleme işlemi; boyanan parça ürünlere file efekti verebilmek ürünlerin bir file içine sıkıştırılmasıyla yapılan işlemdir. Ortalama 30 dakika sürmektedir. Pigment işlemi ise; ürünlerde file kırığı efekti elde etmek için, pantolonların tek tek Blon mankenlere geçirilerek şişirilmesi ve içine binder (bağlayıcı) ilave edilmiş boyanın pompalı pistole ile (bazı işletmelerde robotlar aracılığı ile boya püskürtülmektedir) ürün üzerine spreylenmesi işlemidir.

Pantolonlara ...... kumaş efekti verilmesi amacıyla yapılan bu işlemde şişirme işleminin fazla gerginlik yaratması ve ürünün özellikle dikiş ayağı kısımlarına zarar verdiği düşünülmektedir. Bu işlem sonrasında ürünlerin kurutma derecesinin de bir miktar artırılarak (70 - 80 lerden 80 - 90 derecelere) çıkması gerekmektedir. Piyasada bu proseslerin her biri kumaşlara renk ve efekt kazandırıp satış özelliklerini artırsa da mümkün olan en az sayıda uygulanmaları gerekmektedir.

Örgü kumaşlarla üretim yapılırken konfeksiyon atölyelerinde dikiş aşamasındayken özel plastik makine ayakları kullanılması, özellikle kat sayısının fazla olduğu bölgelerde makinede farklı ayar ve aparatlar uygulanması gerekmektedir.

Aski halde bu bölgelerde elyaf kopma / zedelenmeleri meydana gelecek kumaş bütünlüğü bozularak ilave boya/baskı /terbiye proseslerinin de getirdiği aşınmalarla açılma ve yırtılmalar yaşanmasına yol açacaktır. ... kodlu ... marka ibareli yeşil renkli pamuklu gabardin kumaştan mamul pantolonlar antik parça boya işlemine tabi tutulmuştur.

Ürünler tek tek incelendiğinde çeşitli yerlerde irili ufaklı boya lekeleri, abrajlar ve kırıklar tespit edilmiş ; davacı firmanın boyama işlemi hatası olduğu kanaati oluşmuştur. ... marka ibareli antrasit renkli piyasada .... olarak bilinen kumaştan mamul pantolonlar da antik parça boya işlemine tabi tutulmuştur.

Ürünler tek tek incelendiğinde boya lekeleri görülmüş ayrıca, fermuar oksitlenmesi sonucu itli yerlerinde ve özellikle fermuar çevresinde lekelenmeler olduğu, tespit edilmiştir. Bu hataya davacı firmanın boyama esnasında zip tabir edilen fermuar koruyucu ajanı eklememesinin ya da çok az kullanmasının neden olabileceği düşünülmektedir.

Davalı firma teslim aldığı ürünlerin hatalı olduğunu farkettiklerinde Davacı firmaya bildirmelerine rağmen kimsenin ilgilenmediğini, kontrol için gelinmediğini beyan etmiştir. Boya lekeleri ve yırtılmalardan dolayı 26.02.2016 tarihinde ilk reklamasyon faturasını vergi hariç 4.680,00 TL olarak kesmiş ; üzerine “reklamasyon faturasıdır” ibaresi yazmıştır.

18.03.2016 tarihinde de ikinci reklamasyon faturasını vergi hariç 144.072,75 TL olarak kesmiş; üzerine “ürünlerde renk tutmadığından tamire tabi tutulup boyama şartlarından dolayı yırtılan hatalı ürünler karşılığında kesildiği” yazılı olarak belirtilmiştir.

Dava konusunun Taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı alacak davası olduğu görülerek: Davacı ve davalı şirket arasında pantolon parça boyama ve yıkama işi için sözleşme kurulmuş ve ürünler davalıya teslim edilerek fatura edilmiştir. Davacı tarafından davalıya 14.03.2016 tarihinde Bakırköy ... Noterliği, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi düzenlenerek cari hesaba ait 158.383,21-TL alacağının ödenmesi talep edilmiştir.

Davacı dilekçesinde “davalı tarafından, eser sözleşmesine konu ürünlerde renk tutmadığı iddia edilerek, ürünler tekrar tamire tutulmuş ve yüksek ısıya maruz bırakılmıştır.” beyan etmiştir. Davalı, 18.03.2016 tarihinde “ürünlerde renk tutmadığından tamire tabi tutulup tekrar tekrar 80 - 90 derece ısıya maruz bırakılarak boya ve kurutma işlemi neticesinde kumaş mukavemetini kaybederek yırtılmalara sebep olmuştur.

Bundan dolayı reklamasyon faturası düzenlenmiştir.” açıklaması ile ... seri ve sıra numaralı 170.005,84 TL'lik reklamasyon faturası kesmiş, işbu faturaya davacı tarafınca itiraz edilmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık nedeniyle sözleşmeye konu pantolonlar üzerinde hem davacı hem de davalı tarafça delil tespiti yaptırılmıştır. (Bakırköy .... Sulh Hukuk Mahkemesi.... D.İş ve Bakırköy.... Sulh Hukuk Mahkemesi ... D.İş) 3.3) Dosyada mübrez Bilirkişi Raporlarından.

Davalı firmanın tespit talebi ile aldırılan 13.05.2016 tarihli bilirkişi raporu sonuç bölümünde. Tespiti yapılan 2378 adet .... ibareli - yırtılma kusurlu ürünlerin Durumları itibariyle ihracat yapılamayacağı, ürünlerin her yerinde el kuvveti ile basitçe çekildiğinde bile irili ufaklı yırtılmalar olduğu, .... firmasından alınan patlatma mukavemet testi sonuçlarının düşük olmasından dolayı saptanan hataların tamamen ...

Boya şirketinin yapmış olduğu kusurlu fason parça boyama ve yıkama işçilik işleminden kaynaklandığının tespit edildiği, tamirinin mümkün olmadığı, 196 adet boya lekeli ürünün de tamiri imkansız olduğu, bu kusurlardan da davacı firmanın sorumlu olduğu ayıplı 2574 adet ürünün toplam maliyetinin (13,74 EUR birim maliyetle.

1 EUR = 3,35 TL alınarak) 118.478,65 TL olacağı, Davacı firmanın tespit talebi ile aldırılan 20.06.2016 tarihli bilirkişi raporu sonuç bölümünde: 01638R Pembe ve 01639R Lacivert renklerde 2.378 adet pantolonun yırtık olduğu, bu ayıbın da muayene sonucu ortaya çıkacağı, bu ürünlerde prosesin doğal yürütümü sonucu kaçınılmaz olarak ortaya çıkan kayıp olmadığı için somut olayda firenin sözkonusu olmadığı, Ayıp konusunda davacı ve davalı firmaların %50-%50 olmak üzere eşit oranda kusurlu davrandığı,

ürünlerin tamirinin mümkün olmayacağı ancak hurda olarak 2 TL/ kilo fiyatla satılabileceği, toplam piyasa değerinin 143.869 + KDV olacağı, 01605 ve 01313-5 yeşil renkte 117 adet pantolonun boya lekeli olduğu, ayıbın muayene sonucu ortaya çıkabileceği, fire nin sözkonusu olmadığı, hatanın davacının kusuru olduğu, tamirinin mümkün olduğu, toplam piyasa değerinin 5.542,40 TL + KDV olacağı, Keşif sırasında görülen Antrasit renkli 79 adet pantolonun muhtelif problemler içerdiği, ayıbın muayene ile ortaya çıkacağı, firenin sözkonusu olamayacağı, davacının kusurlu olduğu, boya lekelerinin tamirinin mümkün olmadığı,

toplam piyasa değerinin 3.750,00 TL + KDV olacağı, 18.02.2020 tarihli Bakırköy ..... ATM ... numaralı dosyaya sunulu bilirkişi heyet raporunun sonuç, bölümünde.

Davacı ticari defterlerine göre; takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 158.383,21 TL alacaklı olduğu, Davalı ticari defterleri göre; takip tarihi itibariyle davalının davacıdan 17.145,03 TL alacaklı olduğu, taraf ticari defterleri arasındaki farkın davalının davacıya kesmiş olduğu 170.005,84 TL tutarındaki 18.03.2016 tarihli .... nolu ve 5.522,40 TL tutarındaki 26.02.2016 tarihli ... nolu reklamasyon faturalarından kaynaklandığı, 1.311 adet pembe renkli 01638R order nolu .... marka pantolon ve 1.073 adet lacivert renkli 01639R örder nolu ... marka pantolonun kolayca yırtıldığından ayıplı olduğu,

yırtılmanın davacının hatalı antipilling işlemi ve boya tamiri esnasında pantolon kumaşının mukavemetinin azalması sonucu oluştuğundan davacının %70 oranında asli kusurlu olduğu, davalının pantolonlardaki yırtılma nedeniyle oluşan zararını davacının kusuru oranında davacıdan talep edebileceği, davalının pantolonlardaki yırtılma nedeniyle davacıdan talep edebileceği zararın 100.850,93 TL olarak hesaplandığı,.

Leke ayıplı 57 adet 01605 order nolu ve leke ayıplı 60 adet 01313-5 order nolu toplam 117 adet yeşil renk .... marka pantolonların üretilen ürünlere göre tekstilde kabul edilen fire oranlarının altında kaldığından, davalının davacıdan leke ayıbı nedeniyle zarar talebinde bulunamayacağı, Davacı ticari defterlerine göre takip tarihi itibariyle davalıdan 158.383,21 TL alacaklı durumda olduğu,

1.311 adet pembe renkli 01638R order nolu ..... marka pantolon ve 1.073 adet lacivert renkli 01639R order nolu ..... marka pantolonlarda yırtılma ayıbı nedeniyle oluşan davalı zararından davalının davacıdan talep edebileceği 100.850,93 TL zararın 158.383,21 TL davacı alacağından mahsubu sonrası davacının davalıdan 158.383,21 - 100.850,93 = 57.532,28 TL alacaklı olduğu, 18.02.2020 tarihli Bakırköy .... ATM .... numaralı dosyanın 09.06.2020 tarihli ek rapor sonuç kısmında.

Davacı ticari defterlerine göre; takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 158.383,21 TL alacaklı olduğu,.

Tekstilde kabul edilebilir %5 fire dahilindeki Davalı ticari defterleri göre; takip tarihi itibariyle davalının davacıdan 17.145,03 TL alacaklı olduğu, Taraf ticari defterleri arasındaki farkın davalının davacıya kesmiş olduğu 170.005,84 TL tutarındaki 18.03.2016 tarihli .... nolu ve 5.522,40 TL tutarındaki 26.02.2016 tarihli ... nolu reklamasyon faturalarından kaynaklandığı, 1.311 adet pembe renkli 01638R order nolu ..... marka pantolon ve 1.073 adet lacivert renkli 01639R order nolu ..... marka pantolonun kolayca yırtıldığından ayıplı olduğu,

yırtılmanın davacının hatalı antipilling işlemi ve boya tamiri esnasında pantolon kumaşının mukavemetinin azalması sonucu oluştuğundan davacının 9670 oranında asli kusurlu olduğu, davalının pantolonlardaki yırtılma nedeniyle oluşan zararını davacının kusuru oranında davalıdan talep edebileceği, inler çıkartıldığında ve davalının kusur oranı da dikkate alındığında, 01638R ve 01639R order nolu pantolonların ayıbı nedeniyle davalının davacıdan 93.448,73 TL zarar talep edebileceği,

Leke ayıplı 57 adet 01605 order nolu ve leke ayıplı 60 adet 01313-5 örder nolu toplam 117 adet yeşil renk ...... marka pantolonların üretilen ürünlere göre tekstilde kabul edilen fire oranlarının altında kaldığından, davalının davacıdan leke ayıbı nedeniyle zarar talebinde bulunamayacağı, Davacı ticari defterlerine göre takip tarihi itibariyle davalıdan 158.383,21 TL alacaklı durumda olduğu, 01638R ve 01639R order nolu pantolonların ayıbı nedeniyle davalının 93.448,73 TL zararının 158.383,21 TL davacı alacağından mahsubu sonrası davacının davalıdan 158.383,21 - 93.448,73 = 64.934,48 TL alacaklı olduğu, kanaati bildirilmiştir.

Tüm bilirkişi raporları detaylı olarak incelendiğinde : 13.05.2016 tarihli bilirkişi raporunda ürünlerdeki hataların sorumluluğunun davacı .... Boyahanesinde olduğu kanaati bildirilmiş, incelendiği beyan edilen sözkonusu laboratuvar test sonuç belgesinin dosya kapsamında yer almadığı görülmüştür.

20.07.2016 tarihli raporda 2378 adetlik yırtılma ayıplı ürünlerde 9650-0450 oranında davacı ve davalı firmanın eşit oranda sorumlu oldukları, 196 adetlik boya lekeli ürünlerde davacı ..... Boyahanesinin sorumlu olduğu, bu dosyada fire den bahsedilemeyeceği kanaati bildirilmiştir.

18.02.2020 tarihli bilirkişi heyet raporunda yırtılma ayıplı ürünlerde davacının %70, davalının %30 oranında kusurlu olduğu boya lekeli ürünlerde davacının kusurlu olduğu, ayıplı ürünlerden ortalama %5 üzerinden fire hesabı yapılabileceği kanaati bildirilmiştir. Yapılan hesaplamalarda cari hesap alacağı tutarında KDV dahil iken davalı firmanın zararı hesaplanırken KDV eklenmediği tespit edilmiştir.

Tekstil imalathanelerinde; ürünlerin hammadde halinden nihai ürün oluşumuna kadar geçen süreçlerin her birinde yapılan işlemin olağan akışının doğası gereği muhtelif oranlarda kayıplar oluşmakta ve kabul görmüş bu oranlar üzerinden kaybedilen miktar için FİRE hesaplamaları yapılagelmektedir.

Dosyaya sunulu tüm belgeler incelenip keşif sonucunda elde edilen bilgiler de değerlendirildiğinde dava konusu ayıplı ürünlerde fire hesabı yapılamayacağı, ürünlerde hatalı üretimin sözkonusu olduğu, boyahanede yapılan işlemlerin kendi doğal sürecinden kaynaklanan kayıplar olmadığı için bu ürünlerde firenin söz konusu olamayacağı kanaati hasıl olmuştur.

Yerinde İnceleme ve Teknik Değerlendirme Sayın Mahkemece tarafıma verilen görev çerçevesinde; tüm ürünleri ayrıntılı inceleyebilmek için 17.03.2025 ve 21.04.2025 tarihlerinde olmak üzere 2 ayrı gün gidilerek, davalı yanın ... Mah., .... Cd.,...

Sk., No:10/1 Bağcılar/İSTANBUL adresindeki keşif mahallinde dava konusu pantolon cinsi giyim eşyaları tek tek detaylı kontrol edilerek üzerinde gerekli teknik incelemeler ve değerlendirmeler yapılmış ayrıntılı fotoğraflanarak belgelendirilmiştir. Dava konusu pantolonların hali hazırdaki durumu itibarı ile çuvallanmış halde istiflendikleri, havadar ve iyi şartlarda depo edildikleri görülmüştür.

Söz konusu pantolonların lacivert, pembe, antrasit ve yeşil olmak üzere 4 renkten oluştuğu görülmüş, çuvallar açılarak ürünlerin her biri tek tek masa üzerinde yeterli ışık altında detaylı olarak teknik incelemeleri yapılmıştır.

Dava konusu ürünler üzerinde yapılan detaylı teknik incelemede Çocuk ve yetişkin giyimi çeşitlerinden oluşan muhtelif renk - model ve bedenlerde olmak üzere pantolon cinsi eşyadan oluşan emtianın yırtık, açılma, abraj, boya lekesi, fermuar oksitlenmesi, boya kırığı gibi ayıplar barındırdığı tespit edilmiştir. Bu hatalar hemen ilk etapta kolay bir muayeneyle anlaşılabileceğinden açık ayıp olarak değerlendirilmiştir.

Depodaki tüm ürünlerin her birinde, en az bir hata olmak üzere bazı pantolonlarda birkaç hata birden görülmüştür. Örme kumaştan mamul pembe ve lacivert pantolonlarda arka cep punteriz dikiş kısımlarında ilk bakışta cep kumaşının beden kumaşına birleştiği noktalarda ayrılmalar olduğu gözlenmiştir.

Örme kumaştan mamul 01638R model Pembe ve 01639R model lacivert pantolonlarda özellikle arka cep punteriz dikişlerinin olduğu kısımlar olmak üzere, yan dikiş - ön ve arka ağ dikişinden el ile hafif bir çekmeyle dahi yırtılmalar olduğu görülmüştür. Bazı pantolonlarda giysinin dikişe yakın olmayan orta bölümlerinde de el ile çekmeyle açılmalar oluşmuştur.

Bu ürünlerde bulunan hataların tamirinin mümkün olamayacağı, halihazırdaki ayıplı durumuyla adet olarak değil ancak kg fiyatından satışının gerçekleşebileceği ve 25,00 TL + KDV olabileceği kanaatine varılmıştır.

Üzerinde ürün kodu bulunamayan Antrasit renkli 79 adet pantolonda göz muayenesiyle kolayca görülebilecek ön - arka ve çeşitli bölgelerinde boya lekeleri, çizgiler şeklinde “boya kırığı” tabir edilen hatalar ve fermuarın metalinin proses anında bozunarak kumaşı lekelediği hatalar mevcuttur. Bu ürünlerin tamiri mümkün gözükmekle birlikte; maliyet artışı — kırıkların düzelmemesi riski mukavemet düşmesi riski sorunlarını da beraberinde getireceği göz önünde bulundurulmalıdır.

Halihazırdaki durumları itibarıyla satılırsa 1 adedinin piyasa değerinin 100,00 TL + KDV olabileceği kanaati oluşmuştur. 01605 model yeşil 117 adet pantolonda da göz muayenesiyle kolayca görülebilecek boya lekeleri mevcuttur. Bu hataların tamiri mümkün gözükmekle birlikte; maliyet artışı mukavemet düşmesi riski sorunlarını da beraberinde getirecektir. Halihazırdaki durumları itibarıyla satılırsa 1 adedinin piyasa değerinin 30,00 TL + KDV olabileceği kanaati oluşmuştur.

Genel teamül olarak tekstil piyasasında boyahanelerin imzalanan sözleşme şartlarına uygun üretim yapma sorumluluğundan dolayı ürünlerin rengini tuşesini ve diğer özelliklerini ilk teslimde tutturması gerekmektedir. Dava konusu ürünlerde olduğu gibi onaylanmayan siparişler tekrar aynı proseslerden geçecek hatta ilave boya söküm işlemlerine tabi tutulabilmektedirler.

Somut olayda olduğu gibi, ilk boyamada istenilen özellikleri tutturulamayan ürünlere, antik boya, file ve pigment atımı işlemi gibi mukavemeti negatif yönde etkileyen ısıl ve kimyasal proseslerin tekraren yapılması riskli uygulamalardır. Ürünün dikişi ve aksesuarlarını aşındırarak, kumaşının da patlatma mukavemetini düşürüp kolayca yırtılmasına sebep olmaktadır.

Taraflar arasında akdedilen sözleşme metinlerine göre Davacı firmanın ürünlere yaptığı işlemlerin Antik boya, file işlemi ve pigment atımı işlemi olduğu anlaşılmaktadır.

Rengi tutmadığı belirtilen örgü kumaştan mamul 01638R ve 01639R modeli ürünlerin tekrar işletmeye alınarak aşındırıcı ve mukavemet düşürücü fiziksel ve ısıl işlemlere maruz kalması kumaşın ilaveten çok zorlanmasına neden olmuştu Fason sözleşmelerinde sipariş verilen ürünün belirlenen tüm özelliklerinin sağlanması yüklenici firmanın, somut olayda davacı boyahanenin sorumluluğundadır.

Üzerinde anlaşmaya varılan renk tonu tutmadığı için ürünler renk söküm işlemine girmiş ve tekrar aynı boyama prosedürlerine maruz kalarak, mukavemet değerleri negatif yönde etkilenerek patlama mukavemetleri düşmüştür. Dikiş yanlarının ve özellikle arka cep punteriz dikişlerinin oldukça kolay bir şekilde yırtılmasından dolayı bu bölgelerde dikiş makinesi baskı ayağının kumaş mukavemetini düşürecek seviyede olduğu, dolayısıyla Davalı .......

Tekstil firmasının da ürünlerin mukavemetlerinin düşerek yırtılmasında kusuru olduğu kanaati hasıl olmuştur. Davalı firmanın Davacı .....

Boyahanesi'ne teslim etmiş olduğu pantolon cinsi ürünlerin pamuk -clastanlı hassas örme kumaştan mamul oldukları, bu kumaşların henüz konfeksiyon dikim aşamasındayken dikim iplik ve işlem ayarlarının özellikle punteriz dikiş gibi ürün mukavemetini etkileyecek hassas dikişlerin daha özenli olması gerektiği düşünüldüğünden söz konusu ayıplı ürünlerde dikiş kaynaklı mukavemet azalması sebebiyle davalı firmanın *630 kusurlu olacağı, davacı firmanın ise akdedilen sözleşme şartlarına uygun iretme sorumluluğunu yerine getiremeyip,

tutturulamayan renk tonundan dolayı söz konusu örme kumaştan mamul pantolonları boya söküm işlemine tabi tutup ve de tekraren aynı işlemlerden geçirmek zorunda kalması, dolayısıyla zaten hassas durumda olan ürünlerin patlama mukavemetinin tamamen düşmesine sebep olmasından dolayı %70 kusurlu olacağı kanaatine varılmıştır. Dava konusu ürünlerin halihazırdaki durumları itibariyle piyasa rayiç değerleri.

01638 R ve 01639 R Modele ait örme kumaştan mamul ...... marka ibareli pantolonların özellikle arka cep punteriz dikişlerinde olmak üzere bacak boyu yan dikişleri boyunca ve ağ dikişleri boyunca herhangi bir teste tabi tutulmaya gerek kalmadan sadece el kuvvetiyle çekildiğinde bile kolayca patlayarak yırtıldığı, hatta diz altı dikiş olmayan beden bölümlerinde bile el ile basitçe çekildiğinde kolayca yırtıldığı, AÇIK AYIP olarak değerlendirileceği tespit edilmiştir.

Bu hataların tamirinin mümkün olmadığı, ürün halinde değil hurda kumaş halinde satışının mümkün olabileceği , KG fiyatının 25,00 TL + KDV, ürünlerin piyasaya satış rayiç bedelinin toplamda 830 kg x 25,00 TL = 20.750,00 + KDV olabileceği değerlendirilmiştir.

01605 model yeşil renkli 117 adet dokuma kumaştan mamul ...... marka ibareli pantolon cinsi ürünlerin çeşitli bölgelerinde irili ufaklı boya lekeleri ve abrajlar görülerek, hataların kolayca görülebileceğinden dolayı açık ayıp oldukları tespit edilmiştir. Söz konusu boya lekelerinin %100 davacı .....

Boyahanesi'nin kusuru olduğu, tamirinin mümkün olduğu ancak boya söküm işlemi yapılacağından mukavemet düşmesi sorunu ile karşılaşılabileceği, halihazırdaki durumları itibarıyla piyasada satış değerinin adet başına 30,00 TL + KDV olabileceği, ürünlerin piyasaya satış rayiç bedelinin toplamda 117 adet x 30,00TL = 3.510,00 TL + KDV olabileceği değerlendirilmektedir. ...... marka ibareli antrasit renkli dokuma kumaştan mamul pantolon cinsi ürünlerde fermuar oksitlenmesi lekeleri, kırıklar ve boya lekeleri lerek, bu hataların açık ayıp oldukları tespit edilmiştir.

Bu hataların %100 davacı ..... Boyahanesinin kusuru olduğu tamirinin mümkün olduğu, ancak kırıkların düzelmeme ihtimalinin olduğu ve yine boya söküm işleminden dolayı mukavemet kaybı problemi yaşanabileceği kanaati oluşmuştur. Halihazırdaki durumları itibarıyla piyasada değerinin adet başına 100,00 TL + KDV olabileceği, ürünlerin piyasaya satış rayiç bedelinin toplamda 79 adet x 100,00 TL = 7.900,00 TL + KDV olabileceği kanaati oluşmuştur.

Ayıp ihbarı süreleri ile ilgili olarak Dosyaya sunulu belgelerde: davacı firmanın davalı yana kesmiş olduğu 05.02.2016 tarihli .... nolu satış faturasının 03.02.2016 — 04.02.2016 — 04.02.2016 ve 05.02.2016 tarihli irsaliyeler ile giden 1638R model pembe renkli pantolonlara ait olduğu, 18.03.2016 tarihinde davacı yana kesilen reklamasyon faturasına bu ürünlerde mukavemet kaybı ve yırtılmalar olduğu ibaresiyle not düşüldüğü, 09.01.2016 tarihli irsaliye ile boya leke hataları barındıran 1605 model pantolonların sevk edildiği,

boya lekeli bu ürünler için 26.02.2016 tarihinde kesilen reklamasyon faturası üzerine “reklamasyon faturasıdır” ibaresiyle not düşüldüğü görülerek, ayıp ihbar süresi hususunda: Davalının 22.02.2021 tarihli cevap dilekçesinde ayıp ihbar süresi ile ilgili olarak; beyan etmiş olduğu “ürünlerde ayıp olduğu davalı şirkete bildirilmiş, incelemeleri için davet edilmiş fakat olumlu yanıt alınamamıştır” beyanıyla davacı yana telefonla ürünlerin hatalı olduğunun bildirilmesi durumunun “süresinde ihbar” değerlendirilmesi hususu sayın mahkemenin takdirindedir.

Davalı firmaı - 18.03.2016 tarihinde kesmiş olduğu 072871 nolu reklamasyon faturasındaki 01638R ve 01639R order nolu örme kumaştan mamul ...... marka ibareli ürünlere ait birim fiyatların piyasa rayicinde olduğu, Pantolonlardaki yırtılma ayıbından dolayı oluşan davalı zararının : (1.311 x 59,7069) + (1.073 x 61,3206) = 144.072,75 TL + %18 KDV = 170.005,84 TL olacağı, Davacının kusuru oranıyla hesaplayacak olursak.

170.005,84 TL x 0,70 = 119.004,09 TL bedeli davacı yandan talep edebileceği hesaplanmıştır. -26.02.2016 tarihinde kesmiş olduğu ... nolu reklamasyon faturasındaki 01605 modelde 117 adet yeşil dokuma kumaştan mamul ...... marka ibareli ürünlere ait fiyatların piyasa rayicinde olduğu, Pantolonlardaki boya lekelerinden dolayı oluşan davalı zararının.

117et x 40,00 TL — 4.680,00 TL + %18 KDV = 5.522,40 TL olacağı, -Her ne kadar davalı firmaca reklamasyon yansıtılmasa da keşif esnasında incelenen muhtelif ayıplı ...... marka ibareli ürünler için de hesaplama yapılarak takdiri sayın mahkemeye ait olmak üzere, dokuma kumaştan mamul ...... marka ibareli 79 adet antrasit renkli ürünlerde dolayı oluşan davalı zararının da; (ürün maliyet tablosu dosyaya sunulu olmadığından , birim adet fiyatı KDV dahil ortalama 50 TL alınmıştır) 79 adet x 50,00TL — 3.160,00 TL olacağı hesaplanarak 18.02.2020 tarihli bilirkişi heyet raporunda taraf defter kontrolleri sonucu beyan edildiği üzere.

Davacı ticari defterlerine göre; takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 158.383,21 TL alacaklı olduğu, Davalı ticari defterleri göre; takip tarihi itibariyle davalının davacıdan 17.145,03 TL alacaklı olduğu, Taraf ticari defterleri arasındaki farkın davalının davacıya kesmiş olduğu 170.005,84 TL tutarındaki 18.03.2016 tarihli 072871 nolu ve 5.522,40 TL tutarındaki 26.02.2016 tarihli .... nolu reklamasyon faturalarından kaynaklandığı ” bilgilerinin doğru olacağı baz alınarak hesaplama yapıldığında.

Boya lekeli yeşil renkli 117 adet ayıplı ürünlerden dolayı davalının 5.522,40 TL alacaklı olduğu, Muhtelif hatalı antrasit renkli 79 adet ayıplı ürünlerden dolayı davalının 3.160,00 TL alacaklı olduğu, ancak bu ürünler reklamasyona tabii tutulan emtia arasında olmadığından toplam zarar hesabına katılabilmesi hususunun sayın mahkemenin takdirinde olacağı, dava konusu ayıplı ürünlerden dolayı davacının toplam alacağının; borçlar ve zarar hesabı alanında bir uzmanın onayına ihtiyaç olmakla birlikte Bilirkişi heyet raporunda beyan edildiği üzere Davacının Davalıdan 158.383.21 TL alacaklı olduğu,

Davalının da Davacıdan 17.145,03 TL lik alacağı dikkate alındığında ve 01638R ve 01639R kodlu ürünlerin boyahanede bozulmasından dolayı oluşan 119.004,09 TL ile 01605 kodlu ürünlerin boyahanede bozulmasından dolayı oluşan 5.522,40 TL “lik zararlar da hesaba katıldığında, Davacının. 158.383,21 - 17.145,03 - 119,004,09 - 5.522,40 — 16.711,69 TL Davalıdan alacaklı olacağı kanaati oluşmuştur.

Sonuç: Nihai Takdiri ve Hukuki değerlendirmesi Sayın Mahkemenize ait olmak üzere dosya mevcudu belge, bilgi, iddia, savunma, vakıa ve sunulan belgeler, tüm bilirkişi raporları, takip dosyaları, belirtilen adreste 2 ayrı günde yapılan yerinde inceleme, tespit ve değerlendirmeler neticesinde, raporumuz içerisinde açıklanan nedenlerle.

Mahkemenin tarafıma tevdi ettiği görev kapsamında değerlendirildiğinde, dava konusunun, davacının davalı ile olan sözleşmeye bağlı ticari ilişki dolayısıyla oluşan faturaya bağlı cari hesap alacağının tahsili amacıyla yürüttüğü takibe yapılan itirazın iptali talebinden ibaret olduğu Tarafların aralarında 4 adet sözleşme akdettiği, Dava konusu pantolonların Davacı firmanın yapmış olduğu parça boyama işleminin ardından davalı firmaya teslim edilen ürünlerin iki firma arasında imzalanan sözleşmeye uygun olmadığı, ürünlerin basit el muayenesiyle dahi yırtılarak,

ya da gözle görülebilen lekeler barındırmaları dolayısıyla , AÇIK AYIPLI oldukları, Davalının davacıya kesmiş olduğu 18.03.2016 tarihli ... nolu 170.005,84 TL tutarındaki ve 26.02.2016 tarihli .... nolu 5.522,40 TL tutarındaki reklamasyon faturalarının takip tarihi itibarı ile piyasa rayicinde oldukları ve ürünler ayıplı oldukları için haklı oldukları, Davalı yan tarafından 03 - 04 - 05.02.2016 tarihlerinde sevkedilen yırtılma Ayıplı ürünlerle ilgili olarak.

18.03.2016 tarihinde davacı yana kesilen reklamasyon faturasına bu ürünlerde mukavemet kaybı ve yırtılmalar olduğu ibaresiyle not düşüldüğü 09.01.2016 tarihli irsaliye ile boya leke hataları barındıran 1605 model pantolonların sevk edildiği, bu ürünler için 26.02.2016 tarihinde kesilen reklamasyon faturası üzerine “reklamasyon faturasıdır” lerek, Davalının 22.02.2021 tarihli cevap dilekçesinde ayıp ihbar süresi ile ilgili olarak;

beyan etmiş olduğu “ürünlerde ayıp olduğu davalı şirkete bildirilmiş, incelemeleri davet edilmiş fakat olumlu yanıt alınamamıştır” beyanıyla davacı yana telefonla ürünlerin hatalı olduğunun bildirilmesi durumunun “süresinde ihbar” değerlendirilmesi hususu sayın mahkemenin takdirinde olduğu,

davalının 18.03.2016 tarihinde kesmiş olduğu .... nolu reklamasyon faturasındaki 01638R ve 01639R order nolu örme kumaştan mamul ..... marka ibareli ayıplı ürünlerde dikiş kaynaklı mukavemet azalması sebebiyle davalı firmanın %30 kusurlu olacağı, davacı firmanın ise akdedilen sözleşme Şartlarına uygun ürün üretme sorumluluğunu yerine getiremeyip, tutturulamayan renk tonundan dolayı söz konusu örme kumaştan mamul pantolonları boya söküm işlemine tabi tutup ve de tekraren aynı işlemlerden geçirmek zorunda kalması,

dolayısıyla zaten hassas durumda olan ürünlerin patlama mukavemetinin tamamen düşmesine sebep olmasından dolayı %70 kusurlu olacağı, 01605 model yeşil renkli 117 adet dokuma kumaştan mamul ...... marka ibareli ve ...... marka ibareli antrasit rengi pantolon cinsi ürünlerin ayıbının %100 davacının boyama işleminden kaynaklandığı, dava konusu ayıplı ürünlerde FİRE hesabı yapılamayacağı, ürünlerde hatalı üretimin sözkonusu olduğu,

boyahanede yapılan işlemlerin kendi doğal sürecinden kaynaklanan kayıplar olmadığı için bu ürünlerde FİRE nin söz konusu olamayacağı, 18.02.2020 tarihli bilirkişi heyet raporunda taraf defter kontrolleri sonucu beyan edildiği üzere.

“Davacı ticari defterlerine göre; takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 158.383,21 TL alacaklı olduğu, davalı ticari defterleri göre; takip tarihi itibariyle davalının davacıdan 17.145,03 TL alacaklı olduğu, taraf ticari defterleri arasındaki farkın davalının davacıya kesmiş olduğu 170.005,84 TL tutarındaki 18.03.2016 tarihli ... nolu ve 5.522,40 TL tutarındaki 26.02.2016 tarihli ... nolu reklamasyon faturalarından kaynaklandığı ” bilgilerinin doğru olduğu baz alınarak hesaplama yapıldığında.

Davacının Davalıdan 158.383,21 TL alacaklı olduğu, Davalının da Davacıdan 17.145,03 TL lik alacağı dikkate alındığında ve 01638R ve 01639R kodlu ürünlerin boyahanede bozulmasından dolayı oluşan 119.004,09 TL ile 01605 kodlu ürünlerin boyahanede bozulmasından dolayı oluşan 5.522,40 TL “lik zararlar da hesaba katıldığında, Davacının.

158.383,21 - 17.145,03 - 119.004,09 - 5.522,40 = 16.711,69 TL Davalıdan alacaklı olacağı, muhtelif hatalı antrasit renkli 79 adet ayıplı ürünlerden dolayı davalının 3.160,00 TL alacaklı olduğu, ancak bu ürünler reklamasyona tabii tutulan emtia arasında olmadığından toplam zarar hesabına katılabilmesi hususunun sayın mahkemenin takdirinde olacağı, sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Mahkememizce alınan 15/09/2025 tarihli Bilirkişi Ek Raporunda özetle;

Dava konusunun, davacının davalı ile olan sözleşmeye bağlı ticari ilişki dolayısıyla oluşan faturaya bağlı cari hesap alacağının tahsili amacıyla yürüttüğü takibe yapılan itirazın iptali talebinden ibaret olduğu, tarafların aralarında 4 adet sözleşme akdettiği, dava konusu pantolonların davacı firmanın yapmış olduğu parça boyama işleminin ardından davalı firmaya teslim edilen ürünlerin iki firma arasında imzalanan sözleşmeye uygun olmadığı, ürünlerin basit el muayenesiyle dahi yırtılarak,

ya da gözle görülebilen lekeler barındırmaları dolayısıyla, açık ayıplı oldukları, davalının davacıya kesmiş olduğu 18.03.2016 tarihli ... nolu 170.005,84 TL tutarındaki ve 26.02.2016 tarihli ... nolu 5.522,40 TL tutarındaki reklamasyon faturalarının takip tarihi itibarı ile piyasa rayicinde oldukları için haklı oldukları, davalı yan tarafından 03 - 04 - 05.02.2016 tarihlerinde sevkedilen yırtılma Ayıplı ürünlerle ilgili olarak.

18.03.2016 tarihinde davacı yana kesilen reklamasyon faturasına bu ürünlerde mukavemet kaybı ve yırtılmalar olduğu ibaresiyle not düşüldüğü 09.01.2016 tarihli irsaliye ile boya leke hataları barındıran 1605 model pantolonların sevk edildiği, bu ürünler için 26.02.2016 tarihinde kesilen reklamasyon faturası üzerine “reklamasyon faturasıdır” ibaresiyle not düşüldüğü görülerek, Davalının 22.02.2021 tarihli cevap dilekçesinde ayıp ihbar süresi ile ilgili olarak;

beyan etmiş olduğu “ürünlerde ayıp olduğu davalı şirkete bildirilmiş, incelemeleri için davet edilmiş fakat olumlu yanıt alınamamıştır” beyanıyla davacı yana telefonla ürünlerin hatalı olduğunun bildirilmesi durumunun “süresinde ihbar” değerlendirilmesi hususu ın mahkemenin takdirinde olduğu,

avalının 18.03.2016 tarihinde kesmiş olduğu .... nolu reklamasyon faturasındaki 01638Rd ve 01639R order nolu örme kumaştan mamul ..... marka ibareli ayıplı ürünlerde dikiş kaynaklı mukavemet azalması sebebiyle davalı firmanın %30 kusurlu olacağı, davacı sözleşme şartlarına uygun ürün üretme sorumluluğunu yerine firmanın ise akdedilen getiremeyip, tutturulamayan renk tonundan dolayı söz konusu örme kumaştan mamul pantolonları boya söküm işlemine tabi tutup ve de tekraren aynı işlemlerden geçirmek zorunda kalması,

dolayısıyla zaten hassas durumda olan ürünlerin patlama mukavemetinin tamamen düşmesine sebep olmasından dolayı %70 kusurlu olacağı, 01605 model yeşil renkli 117 adet dokuma kumaştan mamul ...... marka ibareli ve ...... marka ibareli antrasit rengi pantolon cinsi ürünlerin ayıbının %100 davacının boyama işleminden kaynaklandığı, dava konusu ayıplı ürünlerde FİRE hesabı yapılamayacağı, ürünlerde hatalı üretimin sözkonusu olduğu,

boyahanede yapılan işlemlerin kendi doğal sürecinden kaynaklanan kayıplar olmadığı için bu ürünlerde FİRE nin söz konusu olamayacağı, 18.02.2020 tarihli bilirkişi heyet raporunda taraf defter kontrolleri sonucu beyan edildiği üzere.

“Davacı ticari defterlerine göre; takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 158.383,21 TL alacaklı olduğu, davalı ticari defterleri göre; takip tarihi itibariyle davalının davacıdan 17.145,03 TL alacaklı olduğu, taraf ticari defterleri arasındaki farkın davalının davacıya kesmiş olduğu 170.005,84 TL tutarındaki 18.03.2016 tarihli .... nolu ve 5.522,40 TL tutarındaki 26.02.2016 tarihli ... nolu reklamasyon faturalarından kaynaklandığı ” bilgilerinin doğru olduğu baz alınarak hesaplama yapıldığında Davacının Davalıdan 158.383,21 TL alacaklı olduğu,

Davalının da Davacıdan 17.145,03 TL lik alacağı dikkate alındığında ve 01638R ve 01639R kodlu ürünlerin boyahanede bozulmasından dolayı oluşan 119.004,09 TL ile 01605 kodlu ürünlerin boyahanede bozulmasından dolayı oluşan 5.522,40 TL “lik zararlar da hesaba katıldığında, Davacının.

158.383,21 - 17.145,03 - 119.004,09 - 5.522,40 — 16.711,69 TL Davalıdan alacaklı olacağı, muhtelif hatalı antrasit renkli 79 adet ayıplı ürünlerden dolayı davalının 3.160,00 TL alacaklı olduğu, ancak bu ürünler reklamasyona tabii tutulan emtia arasında olmadığından toplam zarar hesabına katılabilmesi hususunun sayın mahkemenin takdirinde olacağı “” kanatine varılmıştır.

Dava konusu dosyaya mübrez belge ve bilgiler tekraren titizlikle incelenmiş ve değerlendirilmiş olup kanaatimi değiştirecek yeni bir bilgi/belge sunulmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır. şeklinde rapor düzenlemişlerdir.

TÜM DOSYA KAPSAMI HEP BİRLİKTE DEĞERLENDİRİLMESİNDE

Tüm dosya kapsamı İstanbul .... Hukuk Mahkemesi'nin 23/10/2024 tarih ve .... Esas ...

Karar sayılı kaldırma ilamı toplanan deliller tanık anlatımları ve hükme esas alınan bilirkişi raporu hep birlikte değerlendirilmesinde tarafların aralarında 4 adet sözleşme akdettiği, dava konusu pantolonların davacı firmanın yapmış olduğu parça boyama işleminin ardından davalı firmaya teslim edilen ürünlerin iki firma arasında imzalanan sözleşmeye uygun olmadığı, ürünlerin basit el muayenesiyle dahi yırtılarak,

ya da gözle görülebilen lekeler barındırmaları dolayısıyla, açık ayıplı oldukları, davalının davacıya kesmiş olduğu 18.03.2016 tarihli ... nolu 170.005,84 TL tutarındaki ve 26.02.2016 tarihli ... nolu 5.522,40 TL tutarındaki reklamasyon faturalarının takip tarihi itibarı ile piyasa rayicinde oldukları için haklı oldukları, davalı yan tarafından 03 - 04 - 05.02.2016 tarihlerinde sevkedilen yırtılma Ayıplı ürünlerle ilgili olarak.

18.03.2016 tarihinde davacı yana kesilen reklamasyon faturasına bu ürünlerde mukavemet kaybı ve yırtılmalar olduğu ibaresiyle not düşüldüğü 09.01.2016 tarihli irsaliye ile boya leke hataları barındıran 1605 model pantolonların sevk edildiği, bu ürünler için 26.02.2016 tarihinde kesilen reklamasyon faturası üzerine “reklamasyon faturasıdır” ibaresiyle not düşüldüğü görülerek, Davalının 22.02.2021 tarihli cevap dilekçesinde ayıp ihbar süresi ile ilgili olarak;

beyan etmiş olduğu “ürünlerde ayıp olduğu davalı şirkete bildirilmiş, incelemeleri için davet edilmiş fakat olumlu yanıt alınamamıştır” beyanıyla davacı yana telefonla ürünlerin hatalı olduğunun bildirilmesi durumunun “süresinde ihbar” değerlendirilmesi hususu ın mahkemenin takdirinde olduğu,

avalının 18.03.2016 tarihinde kesmiş olduğu .... nolu reklamasyon faturasındaki 01638Rd ve 01639R order nolu örme kumaştan mamul ..... marka ibareli ayıplı ürünlerde dikiş kaynaklı mukavemet azalması sebebiyle davalı firmanın %30 kusurlu olacağı, davacı sözleşme şartlarına uygun ürün üretme sorumluluğunu yerine firmanın ise akdedilen getiremeyip, tutturulamayan renk tonundan dolayı söz konusu örme kumaştan mamul pantolonları boya söküm işlemine tabi tutup ve de tekraren aynı işlemlerden geçirmek zorunda kalması,

dolayısıyla zaten hassas durumda olan ürünlerin patlama mukavemetinin tamamen düşmesine sebep olmasından dolayı %70 kusurlu olacağı, 01605 model yeşil renkli 117 adet dokuma kumaştan mamul ...... marka ibareli ve ...... marka ibareli antrasit rengi pantolon cinsi ürünlerin ayıbının %100 davacının boyama işleminden kaynaklandığı, dava konusu ayıplı ürünlerde FİRE hesabı yapılamayacağı, ürünlerde hatalı üretimin sözkonusu olduğu,

boyahanede yapılan işlemlerin kendi doğal sürecinden kaynaklanan kayıplar olmadığı için bu ürünlerde FİRE nin söz konusu olamayacağı, 18.02.2020 tarihli bilirkişi heyet raporunda taraf defter kontrolleri sonucu beyan edildiği üzere.

“Davacı ticari defterlerine göre; takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 158.383,21 TL alacaklı olduğu, davalı ticari defterleri göre; takip tarihi itibariyle davalının davacıdan 17.145,03 TL alacaklı olduğu, taraf ticari defterleri arasındaki farkın davalının davacıya kesmiş olduğu 170.005,84 TL tutarındaki 18.03.2016 tarihli .... nolu ve 5.522,40 TL tutarındaki 26.02.2016 tarihli ... nolu reklamasyon faturalarından kaynaklandığı ” bilgilerinin doğru olduğu baz alınarak hesaplama yapıldığında Davacının Davalıdan 158.383,21 TL alacaklı olduğu,

Davalının da Davacıdan 17.145,03 TL lik alacağı dikkate alındığında ve 01638R ve 01639R kodlu ürünlerin boyahanede bozulmasından dolayı oluşan 119.004,09 TL ile 01605 kodlu ürünlerin boyahanede bozulmasından dolayı oluşan 5.522,40 TL “lik zararlar da hesaba katıldığında, Davacının.

158.383,21 - 17.145,03 - 119.004,09 - 5.522,40 — 16.711,69 TL Davalıdan alacaklı olacağı, muhtelif hatalı antrasit renkli 79 adet ayıplı ürünlerden dolayı davalının 3.160,00 TL alacaklı olduğu, ancak bu ürünler reklamasyona tabii tutulan emtia arasında olmadığı tespit edilmiş olup hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre davacının davalıdan takip tarihi itibariyle davalıdan 16.711,69 TL alacağını talep edebileceği davacının fazlaya ilişkin taleplerinin yerinde olmadığı anlaşılmakla anlaşılmakla açılan asıl davanın kısmen kabul kısmen reddi İle.

16.711,69 TL alacağın dava tarihi olan 20/12/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,birleşen Bakırköy ... Atm'nin ... Esas Sayılı Dosyası Yönünden ;açılan davanın reddine; karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

ASIL DAVA YÖNÜNDEN

AÇILAN DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile; 16.711,69 TL alacağın dava tarihi olan 20/12/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

1-Alınması gereken 1.141,57-TL harçtan, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 341,55-TL + 650,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 991,55 TL'den mahsubu ile eksik kalan 150,02-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

2-Dava ilk açılış harç gideri olan 375,05 TL + 650,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.025,05 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3-Davacı tarafça sarf edilen yargılama gideri olarak 12.424,10-TL'nin kabul oranı dikkate alınarak hesaplanan 3.607,95-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

4-Davalı tarafça sarf edilen yargılama giderlerinin kendi üzerine bırakılmasına,

5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir olunan 16.711,69-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir olunan 40.820,59-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının olması halinde karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine iadesine,

BİRLEŞEN BAKIRKÖY ... ATM'NİN .... ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN

AÇILAN DAVANIN REDDİNE

1-Alınması gereken 615,40-TL harçtan peşin alınan 126,42-TL'nin mahsubu ile eksik kalan 488,98-TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

2-Davacı tarafça sarf edilen yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

3-Davalı taraf yargılamada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince 7.402,20-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

4-Taraflarca dosyaya yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının olması halinde karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine iadesine,

5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

Dair, davacı vekilinin e-duruşma ortamında yüzüne karşı, davalı vekilinin yüzüne karşı yapılan yargılama neticesinde kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 06/11/2025

Katip ... · ¸e-imzalıdır · Hakim ... · ¸e-imzalıdır