Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/1004 K.2026/272

Davacı tarafından mahkememize açılan dava dosyasının incelenmesi sonunda;

İSTEM

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından 2024 yılına ait fatura bedellerine ilişkin cari hesap alacağı nedeniyle davalı/borçlu şirket aleyhine Büyükçekmece İcra Dairesi ...../......

Esas sayılı dosyası üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı/borçlu şirket tarafından hukuka aykırı olarak icra takibine konu borca itiraz edilmiş ve itiraz işlemi sonucu takibin durdurulmuş olduğunu, müvekkili şirketin yapı malzemeleri satan bir firma olarak her satışını kendi cari hesabına kaydetmekte ve fatura etmekte olduğunu, davalı şirketle de yapı malzemelerine ilişkin ticari alışveriş yaptığını, müvekkili tarafından aralarındaki ticari ilişkiye istinaden tüm edimler yerine getirilmiş olmasına karşın davalı şirketin vadesi gelen borçlarını ifa etmediğini,

yapılan ticari alışveriş kaynaklı davalı şirketten 2024 yılına ait fatura alacakları bulunduğunu, müvekkili şirket ile davalı borçlu şirketin ticari defter ve kayıtları mali müşavir bilirkişi marifetiyle incelendiğinde, davacı müvekkil şirketin davalı şirketten alacaklı olduğunun açıkça ortaya çıkacağını, açıklanan nedenlerle davalı şirket tarafından Büyükçekmece İcra Dairesi ...../......

Esas sayılı icra dosyasına kötüniyetli olarak yapılan haksız itirazın iptali ile icra takibinin devamını, bu bedele takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasını, müddeabihin %20’sinden aşağı olmamak üzere davalı borçlu şirket aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilerek davacı müvekkil şirkete ödenmesini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı borçlu tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

YANIT

Davalı tarafa dava dilekçesi, ekleri ve tensip tutanağı usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı tarafça cevap dilekçesi ibraz edilmediği görülmüştür.

KANITLAR VE GEREKÇE

-Dava, davacı tarafından davalı aleyhine Büyükçekmece İcra Müdürlüğü'nün ...../..... esas sayılı takip dosyası ile fatura alacağına dayanılarak başlatılan ilamsız icra takibine, davalı takip borçlusu tarafından yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

-Mahkememizce icra dosyası, taraflara ait Ba-Bs formları, dosya arasına alınmış, ticari defterler incelenmiş ve diğer tüm deliller toplanmıştır.

-Büyükçekmece İcra Müdürlüğü'nün ...../...... esas sayılı takip dosyasının celp edilerek incelenmesinde; davacı takip alacaklısı tarafından davalı takip borçlusu aleyhine 93.260,40-TL asıl alacak, 40.413,10-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 133.673,50 TL alacak üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, takip dayanağının "fatura" olduğu, davalı borçlu tarafından takibe süresi içerisinde itiraz edilmesi nedeniyle takibin durduğu görülmüştür.

-2004 Sayılı İİK 67. maddesi gereğince itirazın iptali davalarının görülüp hükme bağlanabilmesi için geçerli bir icra takibi bulunması, süresinde borca itiraz edilmesi ve 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılması dava şartı niteliğindedir.

-İtirazın iptali davası icra takibine sıkı sıkıya bağlı, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir (YHGK. ..../...-..... Esas - ..../.... Karar sayılı ilamı).

-Somut olayda davacı tarafın iddiası "taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında satışı yapılan ürünlere ilişkin fatura düzenlendiği, 2024 yılına ait faturaların ödenmediği" hususuna dayanmaktadır.

-Davaya konu alacağın incelenmesinde; alacağın taraflar arasındaki satış sözleşmesi ilişkisine dayandığı anlaşılmaktadır.

-Satış sözleşmesi Türk Borçlar Kanununun 207 vd. maddelerinde düzenlenmiştir. Anılan hükümlere göre satım, satıcının satılanın zilyetlik ve mülkiyetini alıcıya devretme, alıcının ise buna karşılık bir bedel ödeme borcunu üstlendiği sözleşme olarak tanımlanmıştır. Satış sözleşmesinin geçerli olabilmesi için icap ve kabul iradelerinin birleşmesi gerekli ve yeterlidir. Sözleşmenin yazılı yapılması geçerlilik için şart değildir. Yazılı yapılması ispat bakımından önem taşımaktadır.

Buna göre, sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça ve aksine bir adet bulunmadıkça, satıcı ve alıcı borçlarını aynı anda ifa etmekle yükümlüdürler. Karşılıklı edimlerin ifasında, satıcı malı teslim ettiğini önce kanıtlamalıdır. Bu ispatlandığında bedelin alıcı tarafından ödendiği ispatlanmalıdır. 6100 sayılı HMK'nın 190/1 maddesi gereğince ispat yükü, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.

Yine aynı Yasanın 200/1 maddesi gereğince eldeki davanın değer ve miktar itibariyle yazılı belgeyle ispat edilmesi gerekmektedir.

-Davacı tarafın dava dilekçesi ile ticari defterlere delil olarak dayandığı görülmektedir. -6102 sayılı Türk Ticaret Kanun'da ticari defterlerle ispata ilişkin hükümlere yer verilmemiştir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 222. maddesi "Ticari Defterlerin İbrazı ve Delil olması" başlığı altında ticari defterlerle ispata ilişkin hükümler getirmiştir.

-Hukuk Muhakemeleri Kanunu 222. Maddesinde; "(1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.

(3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

(Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz." hükümlerine yer verilmiştir.

-Yargıtay uygulamasına göre; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 222. maddesi gereğince; ticari davalarda, yani iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeleri ile ilgili olduğu davalarda, ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatı mümkündür. Ticari defterler kesin delillerdendir. Yasa'da delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatı gerektiği düzenlenmiş olduğundan, yasanın ticari defterleri kesin delildir (Yargıtay ..... Hukuk Dairesi'nin 26/09/2018 tarih ..../....E. ..../.....K. sayılı ilamı).

-Türk Ticaret Kanunu faturayı tanımlamış değildir. Ancak kanun faturanın düzenlenmesi hakkında bazı kurallara yer vermiştir. Fatura tanzim edilmesinin öncelikli koşulu, tacirin ticari işletmesi bağlamında mal satmış, üretmiş, bir iş görmüş veya bir menfaat sağlamış olmasıdır. Bu koşul, faturanın nitelik itibarıyla sözleşmenin ifa safhası ile ilgili bir belge olmasının da gereğidir.

Dolayısıyla taraflar arasında bir sözleşme olmadan gönderilen belge, faturanın şekil şartlarını taşısa bile, gerçek anlamda bir fatura olmayıp, öneri (teklif) niteliğinde bir yazıdır. Şüphesiz, taraflar arasındaki sözleşmenin hukuken geçerli olması gerekir. Bu anlamda batıl bir sözleşmeye dayanılarak gönderilen faturaya süresi içinde itiraz edilmemesi, fatura içeriğinin kabul edilmiş sayılması sonucunu doğurmaz.

Fatura içeriğinin kabul edilmiş sayılmasına ilişkin karinenin uygulanması temel borç ilişkisi doğuran bir sözleşmenin varlığı halinde söz konusu olabilir. Taraflar arasında sözleşmenin bulunup bulunmadığı hususu çekişmeli ise, ispat yükü kuralları çerçevesinde öncelikle sözleşmenin varlığı ispat edilmelidir (....., ....... Fatura İçeriğinin Kabul Edilmiş Sayılması, TBB Dergisi 2018 (138), s. 212 vd.).

-Faturanın delil olması ile ticari defterlerin delil olması birbirinden farklıdır. 6102 sayılı TTK'nın 21/2. maddeye göre faturaya itiraz edilmemiş ise içeriği kesinleşir ise de akdî ilişkinin yazılı delillerle ispatı gerekir. Fatura ticari defterlere kayıt edilmiş ise artık faturanın delil olmasıyla ilgili bu maddeye değil ticari defterlerin delil olmasıyla ilgili TTK'nın 222. maddeye bakmak gerekir.

Bu nedenle ticari defterlere kaydedilmiş fatura akdi ilişkinin varlığını da kanıtlar. Faturayı teslim aldıktan sonra süresi içinde itiraz ve iade etmeyerek ticari defterlerine kaydeden kimse, bu faturanın mal veya hizmet aldığı için geçerli bir sözleşme ilişkisine göre düzenlendiğini kabul etmiş sayılır ve fatura nedeniyle mal veya hizmet almadığını, bu faturadan dolayı borçlu olmadığını yazılı veya kesin delillerle ispatlaması gerekir.

-Bir faturayı alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır (6102 Sayılı TTK 21/2). -Tarafların BA ve BS kayıtlarında dava konusu faturaların kayıtlı olması halinde tarafların ticari defterlerinin incelenmesine gerek yoktur. Zira münazaalı hususlar bizatihi tarafların kayıtları ile ispatlanmış kabul olunur (Yargıtay ..... Hukuk Dairesi'nin 19/11/2015 tarih ..../.... Esas ..../...... Karar sayılı ilamı).

-Mahkememiz dosyası tarafların ticari defter ve belgelerinin incelenmesi amacıyla SMMM bilirkişiye tevdi edilmiş, düzenlenen 18/01/2026 tarihli raporda özetle; davacı şirketin 2023 yılı yevmiye, kebir ve envanter defterlerine ilişkin açılış tasdiklerinin ve yevmiye kapanış tasdikinin TTK hükümlerine uygun şekilde yapıldığı; davacının 2024 yılı itibarıyla e-Defter mükellefi olduğu; dava konusu dönemlere ilişkin e-Defter beratlarının süresinde alındığı.

2025 yılı envanter defterinin fiziki ortamda tutulduğu ve tasdikli olduğu, davalı şirket tarafından incelemeye esas ticari defter ve muhasebe belgesi ibraz edilmediği, davalı tarafın defter ve belgeleri dosyaya ibraz edilmediğinden, taraf defterlerinin karşılıklı olarak birbirini doğrulayıp doğrulamadığı yönünde birebir mutabakat incelemesi yapılamadığı, davacı şirket kayıtlarına göre, dava konusu 7 adet e-Arşiv fatura karşılığında KDV dâhil 93.260,40 TL tutarında alacak oluştuğu, davacı şirket defter ve kayıtlarında, dava konusu alacağı kapatacak nitelikte ödeme/mahsup/iade kaydı tespit edilmediği,

dosyaya sunulan fatura örneklerinde “tahsil edilmiştir/ödendi” ibaresi veya ödemeyi gösterir bir açıklama bulunmadığından, fatura içeriği itibarıyla açık fatura niteliğinde oldukları ... Ltd. Şti. için sunulan tablonun 2024 yılının tamamını, .. ... Ltd.

Şti. için sunulan tabloların ise Ocak/2024 ve Mayıs/2024 dönemlerini kapsadığı; dönem kapsamları farklı olduğundan BA/BS verileri üzerinden dava konusu 7 fatura için “birebir” karşılıklı mutabakat tespitinin kesin olarak yapılamadığı, dosyaya sunulan karşılaştırmalı alış-satış analizleri incelendiğinde; ... ... Ltd. Şti.’ne ilişkin verilerin yalnızca Ocak/2024 ve Mayıs/2024 dönemlerine, ... Ltd.

Şti.’ne ilişkin verilerin ise 2024 yılının tamamına ilişkin olduğu; bu nedenle dönem kapsamı farklılığından ötürü BA/BS verileri üzerinden dava konusu faturalara ilişkin kesin “birebir” kayıt-mutabakat tespiti yapılamadığı, davacı/alacaklı takip öncesinde işlemiş faiz talebinde bulunduğu ancak temerrüde düşürüldüğüne ilişkin herhangi bir ihtarnameye rastlanılamadığı görülmüş olup bu hususun Mahkemenin takdirinde olduğu,

davacı lehine hüküm vermesi ihtimali ile talep edilen 93.260,40 TL için ödeme emrinde talep edilen tarihlerden takip tarihi 07.04.2025’e kadar 40.685,22 TL temerrüt faizi hesaplandığı görüş ve kanaatinin bildirildiği görülmüştür.

-Ticari defterlerin incelendiği bilirkişi raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, mahkememizce alınan rapor dosya kapsamına uygun, denetime elverişli ve kanaat verici bulunmuştur.

-Mahkememizce davalı tarafa ticari defterlerini ibraz etmek üzere usulüne uygun bildirim yapılmasına rağmen davalı tarafın ticari defter ve belgelerini incelemeye esas olmak üzere mahkemeye ibraz etmediği görülmüştür.

-Somut olay değerlendirildiğinde; davacı tarafın incelenen ticari defterlerinde alacak kalemlerinin bu defterlerde kaydedilmiş olması tek başına alacağın varlığına veya fatura içeriği mal ve hizmetlerin teslimi konusuna delil oluşturmamaktadır.

-Ancak Mahkememizce 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 83. Maddesi ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu 222/3 gereğince, ticari defterlerin incelenmesine karar verilmiş ise de usulüne uygun ihtarata rağmen davalı tarafça ticari defterlerin ibraz edilmediği görülmektedir.

-Taraflar arasında ticari ilişkinin mevcut olduğu, davacı tarafın ticari defterlerinin kayıtları usulüne uygun olduğundan davacı lehine delil vasfı taşıdığı, davacı tarafından dava ve takip konusu edilen alacağının 93.260,00-TL'lik kısmının davacı tarafın ticari defterlerinde yer aldığı anlaşılmaktadır.

-Buna göre davacı ile davalı arasındaki ticari ilişkinin varlığı, davacı tarafın davalı ile aralarındaki ticari ilişkiden kaynaklı edimlerini yerine getirdiği, davalıya yansıtılan fatura ve cari hesap bedellerinin 93.260,00-TL'lik kısmının usulüne uygun olduğu hususlarının; davacı tarafın ticari defterler kayıtları ve davalı tarafın defterlerini ibrazdan kaçınması ile davacı tarafından ispat edildiğinin kabulü gerekmiştir.

-Davalı tarafın takip konusu alacağın yukarıda belirtilen miktarını ödediğini yazılı belge ile ispat edemediği kanaatine varıldığından davanın kabulü ile takibe yapılan itirazın iptaline karar vermek gerekmiştir.

-Her ne kadar davacı taraf takip talebinde asıl alacakla birlikte işlemiş faiz talebinde bulunmuşsa da davalı borçlunun icra takibinden önce temerrüde düşürülmemiş olduğu anlaşıldığından, takip talebindeki işlemiş faize ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiştir.

-Davacı vekili, itirazın iptali talebi ile birlikte icra inkar tazminatı talebinde bulunmuştur. Borçlu aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için likit ve belirlenebilir bir alacağın mevcut olması gerekmektedir. Likit bir alacaktan söz edilebilmesi için, ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması, böylece borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeyle, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir.

-Buna göre davalı borçlu tarafından fatura ve ticari defter kayıtları ile sabit olan alacağın tereddütsüz bir şekilde likit ve belirlenebilir olması nedeni ile davalı borçlu aleyhine kabul edilen alacak miktarı üzerinden %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ....... · e-imzalıdır Hakim ......... · e-imzalıdır