Bakırköy 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2022/206 K.2023/172

Mahkememizde görülmekte bulunan Kullanılmama Nedeniyle İptal davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile, davacının ... yılında ...'da kurulduğunu, tarım, yem ve hayvansal ürün alanlarında faaliyet gösterdiğini, 30 yılı aşkın üretim ve hizmet anlayışıyla belli bir bilinirliliğe sahip olan müvekkilinin "..." markası ile birçok haberde ve tanıtım fuarlarında yer almış ve reklam filmleri ile marka ve ürünlerini ülkemizde ve uluslararası platformda tanınır hale getirdiğini, TPMK nezdinde "..." esas unsurlu birçok marka tescilinin olduğunu, müvekkilinin bağlı şirketlerinden ...ve Dış Ticaret Anonim Şirketi adına gerçekleştirilen ... sayılı "..." başvurusunun davalı itirazı üzerine reddedildiğini,

davalıya ait davaya konu markalar arasında yer alan .... sayılı "... " markası dayanak gösterilerek gerçekleştirilen itiraz neticesinde, mahkeme kararı ile yayımına karar verilen ... sayılı "..."markasının tümü ile reddine karar verildiğini, ancak müvekkili ve müvekkiline bağlı şirketlerce "..." ibaresinin uzun yıllardır sektörde kullanıldığını, bu anlamda davalı kullanmadığı halde, müvekkilinin faaliyetlerini engellemek maksadıyla hareket ettiğini,

davalının söz konusu markaları kullanmamasına karşın marka hakkından doğan hakkına dayanarak müvekkili tarafından gerçekleştirilen başvurulara itiraz ettiğini ve bu durumu nihayetinde süreklilik haline geldiğini, davalının kötüniyetli olduğunu, açıklanan nedenlerle, davalı adına Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde kayıtlı ... sayılı "..." markasının ....sınıfta. "Canlı hayvanlar (kuluçkalık yumurtalar, döllenmiş yumurtalar dahil).

Tarım ürünleri işlenmemiş hububat (tahıl) yani buğday, arpa, çeltik, yulaf, mısır, darı, çavdar, taze mercimek, pancar. Malt (insan tüketimi için olmayan)." ve ....sınıfta Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için "Canlı hayvanlar (kuluçkalık yumurtalar, döllenmiş yumurtalar dahil). Malt (insan tüketimi için olmayan). Yumurtalar, yumurta tozları. Tarım ürünleri, bahçecilik ürünleri ve tohumlar.

Ormancılık ürünleri.Canlı ve kurutulmuş bitkiler ve otlar. Hayvan yemleri mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.", ... sayılı "... " markasının ....sınıfta; " Yumurtalar, yumurta tozları." ile ....sınıfta. "İşlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar. Ormancılık ürünleri.

Canlı hayvanlar (kuluçkalık yumurtalar, döllenmiş yumurtalar dahil). Canlı ve kurutulmuş bitkiler ve otlar. Hayvan yemleri. Malt (insan tüketimi için olmayan).", ... sayılı "..." markasının ....sınıfta. "Yumurtalar, yumurta tozları." ile ....sınıfta. "İşlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar. Ormancılık ürünleri. Canlı hayvanlar (kuluçkalık yumurtalar, döllenmiş yumurtalar dahil). Canlı ve kurutulmuş bitkiler ve otlar. Hayvan yemleri.

Malt (insan tüketimi için olmayan)." ... sayılı "... " markasının 29.sınıfta. "Yumurtalar, yumurta tozları." ile 31.sınıfta. "İşlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar. Ormancılık ürünleri. Canlı hayvanlar (kuluçkalık yumurtalar, döllenmiş yumurtalar dahil). Canlı ve kurutulmuş bitkiler ve otlar. Hayvan yemleri. Malt (insan tüketimi için olmayan)." .... sayılı "... " markasının 31.sınıfta. "İşlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar. Ormancılık ürünleri.

Malt (insan tüketimi için olmayan)." ile 35.sınıfta.

Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için"Yumurtalar, yumurta tozları, işlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar, ormancılık ürünleri, canlı hayvanlar, kuluçkalık yumurtalar, döllenmiş yumurtalar, canlı kurutulmuş bitkiler ve otlar, hayvan yemleri, malt (insan tüketimi için olmayan) bir araya getirilmesi hizmetleri (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir).", ... sayılı "... " markasının 1.sınıfta "Sanayide, bilim sahasında, fotoğrafçılıkta, tarım,

bahçecilik ve ormancılıkta kullanılan kimyasallar. gübreler ve topraklar." ile 35. sınıfta müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için "sanayide, bilim sahasında, fotoğrafçılıkta, tarım, bahçecilik ve ormancılıkta kullanılan kimyasallar. gübreler ve topraklar bir araya getirilmesi hizmetleri (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir)." mal ve himzetler yönünden kullanmama nedeniyle iptaline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile, ...

Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin, köklerinin, 1920 yılına dayanan, Fatsa'da zahire ticareti ile ticaret hayatına adım atan ve bugün Türkiye’nin saygın, büyük ve deneyimli firmalarından birisi olduğunu, 1974'ten beri kullana geldiği ticaret unvanının çekirdek kısmını oluşturan tanınmış ... markasının sahibi konumunda olduğunu, ... markasının tanınmış marka olduğunu, bu hususun TPE nezdinde 21/11/2011 tarih ve .... sayılı kararı ve mahkeme kararları ile hüküm altına alındığını, müvekkilinin ticaret hayatına başladığı günden bu yana "..." markasını kullandığını, ... un markasını ilk kez 26/01/1994 tarihinde ...

Sayı ile Kurum nezdinde tescil ettirdiğini, ... esas unsurlu pek çok markanın da sahibi olduğunu, davacı ile davalı arasında davacının kötü niyetinden kaynaklanan büyük bir ihtilaf olduğunu, 2000 yılında müvekkili firma ....

Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi şirketi kurucularından baba ...'in sağlığında aile içinde miras paylaşımı yapıldığını, paylaşımda kardeşlerden (işbu itiraz dışı) ... ve başvuru sahibi firma yetkilisi ve kardeşlerin en büyüğü ...'in, müvekkili şirkette bulunan hisselerinin tamamını hali hazırdaki müvekkili şirket ortaklarına devrederek müvekkili firmadan ayrıldığını, bu miras paylaşımı sonucunda şirketten ayrılan ortakların, hisselerinin karşılığını aldığını, marka hakları dahil olmak üzere, şirkete ait olan her türlü varlığın da müvekkili şirket bünyesinde kaldığını,

müvekkili şirket kurucusu baba ... aile içerisinde yapılan miras paylaşımında bu firmayı ve ... markasını hiçbir kimseye devretmediğini, ... markalarının yegâne ve gerçek hak sahibinin, 1974 yılından günümüze kadar tüzel kişiliği olan, müvekkili ...

Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi olduğunu, kardeşlerden ...’in kötü niyetli bir şekilde müvekkiline ait tanınmış ... markasının itibarından yaralanmak ve müvekkiline ait kazançtan haksız olarak yararlanmak istediğini, davacı tarafın müvekkiline ait bir takım tescilli ... markalarının hükümsüzlüğü için huzurdaki kullanmama nedeniyle iptal davasını açtığını, davanın davacı tarafından açılabilmesi için hukuki yararı bulunması gerektiğini, davalının ... markasını gıda sınıfında kullandığını, ... markası, kullanımın da ötesinde kullanım neticesinde tanınmış bir marka haline geldiğini,

dolayısıyla müvekkilinin ... markasının kullanılmadığı iddiasının yersiz olduğunu, müvekkiline ait ticaret defterlerinin de incelenmesini talep ettiklerini, tanınmış markaların koruma kapsamları da daha geniş tutulduğunu, bu nedenle hukuki mesnetten yoksun davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan davacı ve davalı adına kayıtlı marka tescil belgeleri celp olunmuştur.

Dosya, davalıya ait, ..,..,..,..,... tescil numaralı markaların, dava dilekçesinde spesifik olarak belirtilmiş emtialar yönünden kullanılmama nedeniyle iptal koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarında rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler 08/03/2023 tarihli ayrıntılı ve gerekçeli raporlarında.

"Davalı adına Türk Patent nezdinde .... no ile tecsilli markasının 20.02.2015 tarihinde, ... no ile tescilli markasının 25.05.2017tarihinde, ... tescil nolu markasının 04.07.2017 tarihinde , ... tescil nolu markasının 30.11.2016, ... tescil nolu şekil markasının 25.08.2017 tarihinde, ... tescil nolu markasının 27.07.2017 tarihinde tescil edilmiş olduğu, dava tarihi 13/09/2022 itibariyle tescil tarihlerinden itibaren 5 yıllık sürenin geçtiği, davalının adına tescilli markaları tescil kapsamları içinde kullanım mecburiyeti olduğu ve bunun da ispat yükünün davalıda olduğu,

ispat yükü altında olan davalı tarafça yukarıda belirtilen markalarının davacı tarafın talebi ile bağlı olarak tescil kapsamındaki aşağıda belirtilen mal ve hizmetleri ciddi biçimde kullanıldığının tespit edilemediği ve iptal koşullarının mevcut olduğu" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir.

Dava, davalı adına kayıtlı markaların kullanılmama nedeniyle kısmen iptali talebine yöneliktir. SMK'nun markanın kullanım külfetine ilişkin 9. Maddesi hem geçmişte tescil edilen markalar için hemde gelecekte tescil edilecek markalar için kullanma külfeti getirmiştir. Dolayısıyla davalıya ait markada kullanma külfeti altındadır. Markanın kullanımının SMK'nun 7. Maddesinin ikinci fırkasının a,b.c bentlerinde ön görülen modelde olmak üzere anılan maddenin 3. Fırkası ile 9. Maddenin 2. Ve 3. Fıkrasında açıklandığı şekilde gerçekleşmesi gerekmektedir.

İptali istenen markanın kullanımının söz konusu markanın tescil edildiği mal ve hizmetler için pazar yaratmak yahut mevcut pazarı korumak amacıyla temel işlemine uygun olarak anılan ürünlerin ve hizmetlerin menşeini garanti edecek şekilde gerçekleşmesi gerekmektedir.

Bu kullanımın markanın tüketiciye yahut son kullanıcıya ürün veya hizmetin menşeini bu ürün yada hizmetin diğer kaynaklardan gelenlerden ayırt etmesine izin verecek ve karıştırmaya mahal vermeyecek biçimde yalnızca ilgili teşebbüs nezdinde değil piyasaya ulaşacak ve belirli müşteri çevresi yaratacak şekilde ciddi olarak gerçekleşmelidir.

Doğal afetler, savaş, ağır bir ekonomik buhran, ambargo, ithalat kısıtlamaları gibi durumlar markanın kullanılmaması için haklı bir neden olabilir ancak somut olayda davalının böyle bir iddia ve beyanı bulunmamaktadır.

Olumsuz vakıaların ispatının davacıya düşmemesine ilişkin genel hukuk ilkesi uyarınca yargılama konusu markayı tescilli olduğu sınıflarda kullandığını ispat yükü davalıdadır. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2019/5260 Esas, 2020/3381 Karar, 01/07/2020 Tarih) Bir markayı kullanan ve ileride kullanmama sebebine dayalı iptal tehdidi ile karşılaşmak istemeyen basiretli tacir gibi hareket etmesi gerekli olan davalının kullanıma ilişkin kanıtları özenle saklaması gerekmektedir. Markanın iptal müeyyidesinden kurtulabilmesi için tescil edildiği her bir emtia için bağımsız olarak ayrı ayrı kullanılması gerekir. Buna göre bir markanın bir ürün için kullanımının diğer bir ürün için kullanım sayılmaz.

Kanun koyucu davayı açabilecek, yani davacı olabilecek kişiler için "ilgili kişiler" tanımını kullanmıştır. Hukuki yarar tespit edilirken "ilgili kişi" kavramına ticari rakiplerin de girdiğinin kabulü gerekir. Somut olayda davacının davaya konu aynı sınıflar bakımından ticari faaliyette bulunuyor olması, davacının hukuki yararının varlığını kabule yeterlidir.

"Tescil tarihinden itibaren doğan tekel hakkı, marka sahibine, markanın üçüncü kişiler tarafından markaya tecavüzü engelleme ve markanın kullanımını yasaklama imkanı sağlamaktadır. Fakat, marka sahipleri tarafından kullanılmayan, ancak diğer yandan marka hakkı sahiplerine tekel hakkı tanımaya devam eden ve üçüncü şahısların kullanımına kapatılan markaların ölçüsüz artışı, marka sicilini gereksiz yere şişirecektir.

Şüphesiz bu durum aynı veya benzer mal veya hizmetler için, aynı veya benzeri işaretleri tescil ettirmek isteyen diğer işletme sahipleri için ticari alanda özgürlüğü sınırlayıcı bir durum teşkil edecektir. Bu bağlamda markanın kullanılmaması nedeniyle iptal edilmesinde kamu yararı da vardır." (Tekinalp, Fikri Mülkiyet Hukuku, 2004, s.423)

Bu nedenle davalının hukuki yarar bulunmadığı yönündeki itirazlarının kabulü yoluna gidilmemiştir. Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında dosyada toplanan tüm deliller ve bilimsel gerekçeye sahip ayrıntılı bilirkişi raporları karşısında, davalının davaya konu markalarını raporlar ile tespit olunan sınıf ve emtialarda ciddi bir kullanımını ispat edemediği ve kısmi iptal koşullarının oluştuğu kanaatine ulaşılmıştır. Tüm bu nedenlerle davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸