Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/593 K.2024/333

K. YAZIM TARİHİ : 25/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarında özetle; müvekkili şirketin, uzun yıllardan beri iplik üretim sektöründe faaliyet gösteren bir firma olduğu, sipariş formları, cari hesap ve faturalarda da görüleceği üzere davalı şirkete birçok kez muhtelif tarihlerde iplik satışı yaptığı;

bu minvalde taraflar arasında ticari ilişkinin varlığında herhangi bir tereddüt bulunmadığını, müvekkili ile davalı şirket arasındaki ticari ilişkiden doğan alacak ve borçların, müvekkili şirket nezdinde davalı şirkete ilişkin biri USD diğeri TL cinsinden olmak üzere iki ayrı cari hesap ile tutulduğunu, müvekkili şirketin üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirerek,

satışa konu iplikleri davalıya teslim etmesine rağmen davalı tarafın cari hesap borcunu ödemediğini, cari hesap hareketleri incelendiğinde davalı şirketin müvekkiline 15.11.2021 tarihi itibariyle 2.251,68-TL, 03.06.2022 tarihi itibariyle 20.424,45-USD borcu olduğunun net olarak görüldüğü; nitekim cari hesap ekstrelerinde belirtilen faturaların da hem borcun varlığını hem de beyanlarındaki haklılıklarını gösterecek davalı tarafın cari hesapta belirtilen borçlarını ödememesi üzerine taraflarınca Bakırköy ......

Noterliği'nin 21 Aralık 2021 Tarih ve .......

Yevmiye Nolu ihtarnamesi ile bakiye borcun ödenmesi aksi halde yasal yollara başvurulacağı ifade edilmiş olup davalı borçlunun bu suretle temerrüde düşürüldüğü; ihtarnameyi 23.12.2021 tarihinde tebliğ alan davalı tarafın, ihtara cevap vermediği ve borcu ödemediğini beyanla davanın kabulünü, şimdilik 2.000,00 USD (27.06.2022 tarihli efektif satış kuru 1USD : 16.7010 TL : 33.402,00 TL) + 2.251,68 TL : 35.653,68 TL tutarında toplam alacağın davalıdan tahsili le davacı müvekkiline ödenmesini, Türk Lirası olan alacaklarına temerrüt tarihi olan 27.12.2021 tarihinden itibaren ticari avans faizi uygulanmasına,

USD cinsinden olan alacaklarına ise temerrüt tarihi olan 27.12.2021 tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanun'un 4/a maddesi gereğince devlet bankalarının o para birimi ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranlarının uygulanmasını, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin, 389,33 TL ihtarname masrafının ve arabuluculuk ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça müvekkili şirket aleyhine ikame edilen ve müvekkili yoluyla iletilen davadan henüz haberdar olunduğunu, dava dilekçesi ile müvekkili şirketten alacaklı olduğu iddia olunmuş ise de davacının alacak iddiası aşağıda belirtildiği üzere yapılan ödemelerde kur bilgilerinin hatalı alınmasından, yapılan ödemelerin davacı defterlerine kaydedilme- mesinden ve ihtirazı kayıtsız olarak teslim alınan TL çeklere ilişkin vade farkı uygulanmasından kaynaklandığını, davacı tarafa.

11.11.2021 tarihinde 400.000-TL, 15.11.2021 tarihinde 48.596,76-TL, 04.10.2021 tarihinde 1.637,00-TL, 03.06.2022 tarihinde 107.550-TL havale şeklinde ödemeler yapıldığını, 12.10.2021 tarihinde ...... numaralı ve 120.000-TL bedelli çekin, davacı tarafça ihtirazi kayıtsız olarak teslim alındığını,13.11.2021 tarihinde ....... nolu 350.000-TL bedelli çekin, davacı tarafça ihtirazi kayıtsız olarak teslim alındığını, 15.11.2021 tarihinde ...... nolu 350.000-TL bedelli çekin, davacı tarafça

ihtirazi kayıtsız olarak teslim alındığını, 03.12.2021 tarihli ve 920 bordro numaralı çek teslim makbuzu ile ispatlandığı

üzere her biri 28.500 USD bedelli toplam 85.500 USD bedelli çekin teslim edildiği ve tüm çeklerin ödendiğini, 03.12.2021 tarihli ve ...... bordro numaralı çek teslim makbuzu ile ispatlandığı üzere 20.000 USD çekin teslim edildiği ve tüm çeklerin ödendiğini, müvekkili şirkete ait ekstrede 03.12.2021 tarihinde çek çıkış olarak davacı

ekstresine ise 04.12.2021 tarihinde çek giriş olarak kaydedilmiş olan 20.000

USD çek ödeme dekontu davacı tarafın alacakları ödenmiş olduğu halde müvekkili şirket tarafından yapılan ödemelerin davacı defterlerine kaydedilmemiş olması,

faturalarda kur hesabının hatalı yapılması ve ihtirazi kayıtsız olarak kabul edilen TL

çeklere vade farkı uygulaması yapılarak gününde kur hesabına göre borç çıkarılması

sebebiyle haksız ve hukuka aykırı şekilde alacak iddiasında bulunulduğunu, taraflar arasındaki ticari ilişkinin süresi boyunca yapılan ödeme ve düzenlenen faturalarda fatura düzenlenme tarihi ya da TL ödemelerde ödeme gününden bir gün

açıklanan döviz satış kuru ödemeye esas alındığı halde davacı tarafça müvekkili şirkete

gönderilen ekstrelerde davacının taraflar arasındaki uygulama ve hukuka da aykırı olarak farklı kur hesaplarına göre alacak kaydı oluşturduğunun anlaşıldığını, işbu sebeplerle mahkemece yapılacak bilirkişi incelemesinde tüm faturaların ve ekstre kayıtların kur hesapları ve vade farkı uygulaması yönünden incelenmesi ve hesaplanmasının talep edildiğini davanın esasına ilişkin beyanları ile ödeme belgelerinin sunulduğu; itiraz niteliğindeki

ödeme belgelerinin ivedilikle bilirkişiye ulaştırılmasını talep etmiştir.

Tarafların ticaret sicili kayıtları vs deliller celp edilmiş, takip/ve dava konusu alacağın varlığı ve alacak miktarının tespiti hususunda tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.

Davacı tarafın defter ve belgelerinin incelenmesi için Kırıkhan Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesi'ne talimat yazılmış ve talimat yoluyla yapılan inceleme sonucu düzenlenen 02/01/2023 tarihli SMMM Bilirkişi ....... 'nun raporunda özetle; '' Davacının 2021 yılı içerisinde toplam 9 adet fatura ile 3.200.801,35 TL tutarında mal ve hizmet satışı yaptığı, bu satış karşılığı borçlu firmadan 2021 yılı çerisinde banka havalesi ve çek olarak 2.955.811,72 TL tahsilat yaptığı, 2021 yılından bakiye 244.989,63 TL kaldığı ve bunun 2022 yılına devrettiği, 2022 yılı yevmiye defteri açılış kaydından da alacaklı firmanın borçlu ...... Tekstil Ltd.Şti den 244.989,63-TL alacağının 31/08/2022 tarihi itibariyle devam ettiğinin görüldüğünü' belirtimiştir.

SMMM Bilirkişi ........ tarafından ticari defterler ve dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu düzenlenen ve itibara layık bulunan 05/01/2024 tarihli rapora göre; '' Davacı şirket ticari defter ve belgeleri içeriğinde yapılan incelemeler neticesinde tanzim olunan Talimat Bilirkişi Raporunda; davacı şirkete ait 2021 ve 2022 yılı ticari defterlerinin TTK ve HMK 222/2 hükümlerine uygun tutulduğunun anlaşıldığının belirtildiği;

davacının 2021 yılı içerisinde toplam 9 adet fatura ile 3.200.801,35 TL tutarında mal ve hizmet satışı yaptığı, bu satış karşılığında borçlu firmadan 2021 yılı içerisinde banka havalesi ve çek olarak 2.955.811,72 TL tahsilat yaptığı. 2021 yılından bakiye 244.989,63 TL kaldığı ve bunun 2022 yılına devrettiği, 2022 yılı yevmiye defteri açılış kaydından da alacaklı firmanın borçlu ......... Tekstil Ltd.

Şti.'nden 244.989,63 TL alacağının 31.08.2022 tarihi itbarıyla devam ettiğinin görüldüğü, mahkeme ara kararı kapsamında bu defa davalı şirket ticari defter ve belgelerinin incelenmesine karar verildiği, ancak mahkeme duruşma salonunda yapılan incelemeye davalı şirketin katılmadığı, yerinde inceleme talebinin de bulunmadığı; davalı vekili tarafından sunulu 18.07.2023 havale tarihli dilekçesinde; “...Davacı tarafça müvekkil şirket aleyhine ikame edilen ve müvekkil şirkete e-tebligat yoluyla iletilen davadan henüz haberdar olunduğu; ;

sonuç itibarıyla dava konusu uyuşmazlık kapsamında davalı şirket tarafından 2021-2022 yılı Ticari Defterleri sunulmamış olup, anılan ticari defterlerin TTK ve HMK 222/2 hükümlerine uygun tutulup tutulmadıkları hakkında tespit yapılamadığı, huzurdaki raporda yapılan inceleme, tespit ve değerlendirmelerin davalı şirket vekili tarafından 18.07.2023 h.

Tarihli dilekçesi ekinde yer alan belgeler ile tüm dosya kapsamında yer alan sair belgeler üzerinden tanzim olunduğu; hukuki yorum ve nihai takdir mahkemeye ait bulunduğu, taraflar arasında iplik alım satımına ilişkin ticari ilişki bulunduğunun açıkça anlaşıldığı; bu çerçevede davacı şirket tarafından davalı şirket adına düzenlenen faturaların düzenlendikleri tarih itibarıyla Döviz Satış Kuru baz alınarak yabancı para karşılığı gösterilmek suretiyle Türk Lirası olarak düzenlendiği ve gerek davacı şirket ticari defterlerinde ve gerekse davalı şirket ticari defterlerinde hem TL hem de USD olmak üzere ayrı ayrı takip edildiği,

bu kapsamda öncelikle davacı şirket tarafından davalı şirket adına Türk Lirası olarak düzenlenen toplam 172.485,45 TL bedele esas 4 adet fatura karşılığında davalı şirket tarafından yapılan ödemeler sonrası (TL) bazında takip edilen cari hesapta davalı borç tutarının 2.251,68 TL olduğu; davalı şirket tarafından dava dosyasına sunulu belgelerin tetkikinde de adına düzenlenen toplam 172.485,45 TL bedele esas 172.485,45 TL bedele esas 4 adet faturanın davacı adına alacak, yapılan ödemelerin borç kaydedilmesi ardından davacı alacak tutarının 2.251,68 TL olduğu;

neticeten huzurdaki dava ile talep edilen 2.251,68 TL bedele esas yapılan inceleme neticesinde tarafların mutabık olduğu, başka bir deyişle davacı kayıtlarına göre davalı borç tutarı 2.251,68 TL iken davalı kayıtlarına göre de davacı alacak tutarının 2.251,68 TL olarak yer aldığı;

bu bağlamda davacının işbu tutara esas davasının kabulü halinde davalıdan 2.251,68 TL talep edebileceği, taraflar arasında Türk Lirası / USD karşılıkları gösterilmek suretiyle USD bazlı hesap ekstrelerinin tetkikinde davacı şirket tarafından dava dosyasına sunulu 120.01.01298 alt hesap kodunda 27.06.2022 dava tarihi itibarıyla davacı borç tutarının 20.424,45 USD olduğu, davalı şirket tarafından sunulu 320.01.244 alt hesap kodunda 27.06.2022 dava tarihi itibarıyla davacı alacak tutarının 8,37 USD olarak yer aldığı, taraflar arası işbu cari hesap farkının rapor içerisinde tablolar marifetiyle tek tek incelenmek suretiyle değerlendirildiği;

bu kapsamda öncelikle davacı şirket tarafından davalı şirket adına faturaların düzenlendikleri tarih itibarıyla USD Döviz Satış Kuru gösterilmek suretiyle düzenlenen toplam 243.365,83 USD bedele esas 9 adet faturanın davalı şirket ticari defterlerinde de kayıtlı olduğu, işbu faturalar bakımından taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı, taraflar arası uyuşmazlığın temel sebebinin toplam bedeli 243.365,83 USD olan 9 adet fatura karşılığında davacı şirket hesap ekstresinde yapılan tahsilat tutarı 222.941,38 TL olarak yer alırken, davalı şirket hesap ekstresinde ise 243.357,46 USD olarak kayıtlı olmasından kaynaklandığı,

sonuç olarak davacı ticari defterlerinde ( 243.365,83 USD fatura - 222.941.38 USD tahsilat-) 20.424,45 USD; davalı şirket hesap ekstresinde ise (243.365,83 USD Fatura - 243.357,46 tediye-) 8,37 USD olarak yer aldığı, 7. Madde de açıklandığı ve nihayetinde görüleceği üzere tahsilat - tediye kayıtlarında ( 243.357,46 USD - 222.941,38 USD-) 20.416,08 USD tutarında fark olduğu,

bu farkın sebebinin de davalı tarafından davacı yana verilen çeklerin verildiği tarihlerdeki USD Döviz Kuru hesaplanmak suretiyle davacı alacak tutarından mahsup edilmesi karşısında davacı ticari defterlerinde çeklerin ödendikleri tarihler itibarıyla USD Döviz Kuru hesaplanmak suretiyle kayıtlarına alınmasından kaynaklandığı, ancak davacı ticari defterlerinde bir kısım kur karşılığı hesaplamaların kayıtlarına hatalı kur üzerinden yansıtıldığının anlaşıldığı; gerekli düzeltmelerin tarafımca yapılmak suretiyle tahsilat/tediye tutarlarının revize edildiği,

bu bağlamda davalı tarafından davacı adına yapılan ödemelerin USD karşılığının 223.576,58 USD olduğu, yapılan tüm inceleme, tespit ve değerlendirmeler neticesinde detayı tablolar marifetiyle arz edilen ve son olarak özet tabloda yer alan hesaplamalar çerçevesinde davacının davasının kabulü halinde, mahkemece davalı tarafından davacıya verilen çeklerin fiili ödeme İade tarihleri itibarıyla USD karşılıklarının hesaplanması gerektiğini benimsenmesi halinde davalıdan 19.789,25 USD talep edebileceği,

(huzurdaki davada talebi şimdilik 2.000,00 USD) ancak mahkemece çeklerin davacı yana verildiği tarih itibarıyla USD karşılıklarının hesaplanması gerektiğinin benimsenmesi halinde ise 8,37 USD üzere talepte bulunabileceği, taraflar arası Türk Lirası bazındaki ticari ilişkiye esas olarak bir diğer dava konusu talebe esas 2.251,68 TL tutarı talep edebileceği'' hususu belirtilmiştir.

Dosya ve Tüm Deliller Birlikte Değerlendirildiğinde; Davacı tarafça davalıya iplik satışı yapıldığı ve davalı ile olan ticari ilişkisinin USD ve TL cinsinden iki ayrı hesapta tutulduğunu, davalının 2.251,68 TL ve 20.424,45 USD borcu olduğunu beyanla 2000 USD ve 2.251,68 TL'nin tahsili için dava açılmıştır. Davalı tarafça davacıya çek verildiği ve çeklerin itirazsız kabul edildiği gerekçesi ile kur farkından kaynaklı faturanın kabul edilmediği ve davanın reddi talep edilmiştir.

Tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede davacı tarafından düzenlenen tüm faturaların davalı defterlerinde de kayıtlı olduğu, taraflar arasındaki ihtilafın temel olarak davalı tarafından davacıya verilen çeklerin hangi tarihteki kur üzerinden hesaplanacağı hususunda olduğunun tespit edildiği, davalı defterlerinde çeklerden verildiği tarihteki döviz kuru hesaplanmak üzere davacı alacak tutarından mahsup yapıldığı, davacı kayıtlarında ise çeklerin ödendikleri tarih itibariyle döviz kuru hesaplanmak suretiyle mahsup yapıldığı tespit edildiği,

çekle yapılan ödemelerde kur yada vade farkı istenemeyeceğinden davalı kayıtlarında olduğu gibi çeklerin verildiği tarihlerdeki kur farkı gözetilerek yapılan ödemenin tespiti gerektiği kabul edilmiş ve tarafların ticari defterlerinde TL cinsinde hesapta 2.251,68 TL yönünden mutabık oldukları ve çeklerin verildiği tarihlerdeki kur esas alınması halinde 8,37 USD borç tespiti nedeniyle bilirkişi raporuna itibarla bu miktarlar yönünden davanın kabulüne karar verilmiş, çekten dolayı kur ve vade farkı istenemeyeceğinden fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ....... e-imzalıdır Hakim ..... · e-imzalıdır