Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/641 K.2024/352

K. YAZIM TARİHİ : 02/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarında özetle; müvekkilinin madencilik sektöründe faaliyet gösteren bir firma olup merkezinin İstanbul'da yer aldığını, müvekkili şirkete ait pay defteri, 17.06.2023 tarihinde; müvekkili şirketin yetkilisi ...... ' nın ortaklığının bulunduğu "...... İnşaat Elekt. Mak. Müş. Ve Taah. San. Ve Tic. A.Ş."'ye ait, şoför .......'ın sevk ve idaresinde bulunan, ......

Plakalı araçta yaşanan hırsızlık olayı nedeniyle çalınarak zayi olduğunu, ilgili pay defteri mali müşavir ..... tarafından incelenmek üzere istenmiş olup; mali müşavire götürülmek üzere Şoför ......'a teslim edildiğini, ...... 'ın kullanımında olan ve şirkete ait ticari belge olması itibari ile aracın torpitosunda muhafaza edilen pay defteri araç içerisinde bulunan muhtelif eşyalarla birlikte 17.06.2023 tarihinde yaşanan oto hırsızlığı olayında çalındığını, meydana gelen hırsızlık olayına ilişkin .....

Polis Merkezi Amirliği'nce tutanak hazırlandığını beyanla müvekkili şirkete ait pay defterinin zayi olduğuna dair belgenin verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava, TTK'nun 82/7. Md gereğince uyarınca açılan zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.

TTK'nın 82/1. maddesi gereğince, "Tacir, ticari defterlerini, envanterleri, finansal tablo, bilanço ve faaliyet raporlarını, aldığı mektupları (bir ticari işe ait yazışmaları), gönderdiği mektup suretlerini, kayıtlara esas olan belgeleri, sınıflandırılmış şekilde saklamakla yükümlüdür."

Saklama süresi on yıl olup sürenin başlangıcı da kanunda belirtilmiştir (TTK m.82/5-6). Defter ve belgelerin saklanması yükümü, gerçek kişi tacirlerde ticaretin terk edilmesinden sonra sürdüğü gibi, tacirin ölümü halinde mirasçılar bakımından da devam eder. Mirasın resmi tasfiyesi veya tüzel kişiliğin sona ermesi durumlarında, defter ve belgeler Sulh Hukuk Mahkemesince saklanır (TTK m.82/8).

Saklanması gereken defter ve belgeler, saklama süresi içinde, yangın, deprem, su baskını gibi bir afet veya hırsızlıktan dolayı zayi olursa, tacirin (ölmüşse mirasçılarının), durumu öğrendikten itibaren on beş gün içerisinde işletmenin olduğu yerdeki mahkemeye başvurarak zayi belgesi alması gerekir. Kanun’da “isteyebilirler” denmiş ise de bu bir zorunluluk niteliğindedir. Zayi belgesi için açılan dava, çekişmesiz yargı işidir (TTK m.82/7).

"...Somut olayda davacı tarafından dava konusu belgelerin bağ evinde çıkan yangında zayi olduğunu ileri sürdüğü, Davacı ticari defter ve kayıtlarını koruyup gözetme yükümlülüğüne aykırı hareket etmiş, kısacası basiretli bir tacir gibi davrandığını kanıtlayacak delil göstermemiştir. Tacirin yukarıda bahsedilen kanun maddesinden yararlanabilmesi için ticari defter ve belgelerinin korunabilmesi amacıyla gerekli dikkati ve ihtimamı göstermiş olması gerekmektedir..." T.C. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ...... Hukuk Dairesi, ..... Esas, ...... Karar.

Dosya tüm deliller ile birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafça şirket pay defterinin mali müşavire verilmek üzere şoföre verildiği ve şoförün aracında hırsızlık olduğu gerekçesi ile zayi belgesi talep edilmiş ise de; davacının söz konusu defteri özenle saklama yükümlülüğünün bulunması, defterin çalınabileceği ön görülerek aynı gün içerisinde götürüleceği yere tesliminin sağlanması gerekirken araç içerisinde bırakılarak çalınmasına sebebiyet verilmesi özen yükümlülüğünün ihlali olarak değerlendiril- diğinden açılan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ..... · e-imzalıdır Hakim ...... · e-imzalıdır