Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/136 K.2024/480

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının ... nolu sözleşme ile idarelerinin abonesi olup borçtan abone sıfatıyla sorumlu olduğunu, yapılan yasal takibe karşı süresi içinde borçlu olmadığını iddia ederek borca itiraz edip icra takibini durdurduğunu, Davalının ... Mah. .... Sok.

N:1 Zeytinburmu-İstanbul olarak sorumlu olduğunu, yapılan inceleme sonucunda söz konusu adresin iş yeri olarak işletildiğinin tespit edildiğini, sözleşmeden kaynaklı tahakkuk ettirilen borç davalıya yapılan tüm ihtarlara rağmen ödenmediğini, Müvekkilininde alacağının tahsili amacıyla Bakırköy Adliyesi ....

MTS Takip Nolu dosyası ile borçlu aleyhinde ilamsız icra yoluyla takip başlattığını, kendisi hakkında başlatılan bu yasal takibe, sözleşmenin takip tarihi itibariyle 5.378,69 TL toplam borcu bulunmasına ve aboneliğine ilişkin bu sözleşmenin sahibi olmasına rağmen, itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiğini, Bakırköy Adliyesi ...

MTS Takip Nolu icra dosyasına yapılan itirazın iptaline ve takibin devamına, %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkumiyetine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Yapılan usulüne uygun tebligata rağmen davalı tarafından davaya cevap verilmemiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Huzurda görülen dava itirazın iptali davası olup, müddeabihi takip konusu yapılmış ve borçlunun itiraz etmiş olduğu alacak olan normal bir eda davasıdır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlendikten sonra anılan kanunun 5. maddesinde ticaret mahkemelerinin kuruluşu ve hangi mahkemelerin ticaret mahkemesi sıfatıyla bakacağı belirlendikten sonra asliye ticaret mahkemesi ile asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.Ticari davaları, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayıl TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira.

Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

HMK'nın 2. maddesine göre;

"(1) Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.

(2) Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir."

Dosya ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafından fatura alacağının tahsili için açılan icra takibine yapılan itirazın iptali için huzurda görülen dava açılmıştır. Huzurda görülen davanın mutlak ticari davalardan olmaması nedeni ile davalının tacir olup olmadığı mahkememizce araştırılmıştır.

Mahkememizce davalının tacir olup olmadığının araştırılması için ilgili kurumlara müzekkereler yazılmış olup davalının İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'nde gerçek kişi tacir kaydının olmadığı. İstanbul Esnaf ve Sanatkarları Odaları Birliği'nde esnaf kaydının bulunmadığı. İstanbul Vergi Dairesi'nden gelen yazı cevabında ise davalının 2015 yılında mükellefiyet kaydının başladığı, 28/07/2017 tarihinde de mükellefiyet kaydının sona erdiği bildirilmiştir.

Dosya kapsamında takibe dayanak yapılan faturaların 2013 ve 2014 yıllarına ait olduğu anlaşılmakta olup faturaların tahakkuk ettirildiği tarih ile huzurda görülen davanın açıldığı tarih itibariyle davalının mükellefiyet kaydı bulunmamaktadır. Davanın nispi ticari olarak kabulü için uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması ve her iki tarafın da tacir olması gerekmektedir.

Davalının tacir sıfatını haiz olmaması nedeni ile huzurda görülen davanın nispi ticari dava olarak da kabulü mümkün olmadığından uyuşmazlığın çözümünde ticaret mahkemelerinin görevli olmadığı açıktır. Dosya kapsamında faturaya konu yerin iş yeri olması nedeni ile davalının tüketici sıfatını haiz olmadığı.

HMK'nın 2. maddesi uyarınca uyuşmazlığın çözümünde Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğu kanaati ile (aynı yönde kararlar için bknz: İstanbul BAM 37. Hukuk Dairesi'nin E. 2023/2333, K. 2024/540. İstanbul BAM 37. Hukuk Dairesi'nin E. 2023/2021/2015, K. 2024/2022/1065.

İstanbul BAM 37. Hukuk Dairesi'nin E. 2023/1787, K. 2024/135) kamu düzeninden sayılan mahkemenin görevli olmasının HMK'nın 114/1-c maddesinde dava şartı olarak düzenlenmesi, taraflarca ileri sürülmese bile yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetilmesi gerektiği dikkate alınarak göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... · E-imzalı Hakim ... · E-imzalı