Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/224 K.2024/252

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekilinin Bakırköy nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine vermiş olduğu 08/03/2024 harçlandırma tarihli dava dilekçesinde; müvekkilinin araba alım satım işi ile uğraştığını, Osmaniye İlinde kendisi ile aynı işi yapan arkadaşı .... adına ... Bankasına ait bulunan .... seri numaralı, bedel kısmı boş bırakılmış olan imzalı çeki aldığını, müvekkilinin çeki hırsızlık yöntemiyle zayi olduğunu, dava konusu çekin takas merkezi aracılığıyla bankaya ibraz edildiği, bahse konu çek üzerine ödeme yasağı konularak çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER ve GEREKÇE:

Dava, kıymetli evrak iptali istemine ilişkindir.

Kıymetli evrak ile tacirlere ait diğer defter ve belgelerin iptali konusunda Türk Ticaret Kanununda çeşitli düzenlemeler öngörülmüştür.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin istikrar kazanmış kararlarında belirtildiği üzere; henüz keşide edilmemiş, çek vasfında olmayan tamamen boş çek yapraklarının tedavüle konmuş sayılmayacağından hesap sahibi tarafından zayi nedeni ile iptal davası açılamaz. Ele geçirilenlerce imzalanıp doldurulması sonrasında çeke dayalı hak iddia edene karşı menfi tespit davası açılabilir. Boş çek yapraklarına dayanarak iptal isteminde bulunmakta hukuki yarar bulunmamaktadır.

TTK'nın 818. maddesi yollaması ile aynı yasanın 680. madde uyarınca bir çekin kısmen doldurulmuş veya sadece imzalanmış olması hâlinde tedavüle çıkarılması mümkün ve geçerli olup böyle bir çek için TTK'nun 757, 758, 759 ve devamı maddeleri uyarınca iptalini istemek hakkı sadece hamile aittir.

Böyle bir iddiaya sahip keşideci yani imzasını içeren fakat kaybettiği çekin bedelinin kendisinden istenmesi hâlinde aynı kanunun 792 inci maddesi uyarınca borçlu olmadığının tespiti yönünde dava açmak hakkına sahiptir. Çek iptali davası ile amaçlanan hamilin belgesi olarak borçludan çek bedel tahsil hakkı sağlamaktır. Keşidecinin böyle bir alacağı da söz konusu değildir.

Çek keşidecisi bu hâli ile ancak rızası dışında elinden çıktığını söylediği çek bedeli kendisinden talep edildiğinde veya çekin kimde olduğunu öğrendiğinde TTK'nun 790-792 inci maddeleri uyarınca çeki elinde bulunduran kişiyi hasım gösterip davasını açmak ve mahkemeden o aşamadan sonra tedbirleri istemek hakkına sahiptir.

Dosya ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; her ne kadar davacı vekili tarafından dava konusu çekin çalınma suretiyle elinden alındığı iddia edilerek hasımsız olarak huzurda görülen çek iptali davası açılmış ise de TTK'nın amir hükümleri uyarınca kıymetli evrak iptali davasının açılabilmesi için poliçeyi ele geçiren kimsenin bilinmemesi şarttır. Davacı tarafından dava dilekçesinde söz konusu çekin dava dışı bir kişi tarafından doldurularak takas merkezi aracılığıyla bankaya ibraz edildiği bildirilmiş olup çekin bankaya ibraz edilmesi durumunda çekin hamili hasım gösterilerek istirdat davası açılması gerektiğinden şartları oluşmayan çek iptali davasının reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM/Yukarıda açıklandığı üzere;

1-AÇILAN DAVANIN REDDİNE,

2-Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

Katip ... · e-imzalı Hakim ... · e-imzalı