Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/1003 K.2024/178

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davacı tarafından .... plakalı araç ile proje bazlı olarak davalıya (davacının 2018’de başladığı ..... Personel taşıma işi ile başladığı işe pandemide son verildiğini, daha sonra 2022 Nisan ayında .... Firması personel taşıma işi projesinde 4 ay çalışıldığını ve yine davacının işine son verildiğini, son olarak da 2022 Ağustos ve Eylül ayında 12 gün olmak üzere 42 gün kadar ....

Firması personel taşıma işinde davalı ile çalışıldığını) taşeron personel taşıma hizmeti verildiğini, taraflar arasında proje bazlı verilen bu hizmetler için yazılı bir sözleşme bulunmadığını, tamamen sözlü mutabakatlarla yürütüldüğünü, 31.07.2022 tarihinde davalının hiçbir gerekçe göstermeksizin ve öncesinde bildirmeksizin davacının işine son verdiğini, bu konuda yapılan görüşmelerde davalının başka bir personel servis taşıma işi olan ....

Elektriğin personelini taşıma hizmetinin davacıdan istendiğini ve bunu davacının kabul etmesi halinde ... firmasının gece vardiyasında çalışan personelini taşıma işinin de davacıya verileceğinin sözünün verildiğini, bunun üzerine 01.08.2022 tarihinde ... firmasının personelini taşıma işine başlanmış ise de söz verildiği gibi ... firmasının gece vardiyasında çalışan personeli taşıma işinin sürekli olarak davacıya verilmediğini, ...’nun taşıma işinin sürekli olarak davacıya verilmemesi nedeniyle davacının vermiş olduğu hizmete karşılık davalı tarafından yapılan ödemenin aracın şoför, bakım onarım,

yakıt vs. masraflarını dahi karşılamadığından davacının zarara uğradığını, son 1 aylık süreçte davacının aracının günlük 250 km yol yaptığını ve masrafların cepten karşılandığını, 33.000,00-TL tutarındaki hak edişin davacıya ödenmediğini, bu durumlar karşısında 05.09.2022 tarihli ‘iş bırakma formunu’ doldurmak suretiyle işin bırakılacağının davacı tarafından 05.09.2022 tarihinde davalıya yazılı olarak bildirildiğini, bu süreçte davalı mağdur olmasın diye davacının hizmet vermeye devam ettiğini ancak 12.09.2022 tarihinde davacının aracının arıza yapması üzerine davalı yanca davacı aracı yerine başka araç ikamesi sağlandığını,

bu nedenle davalının zararının söz konusu olmadığını, davalının, davacı işi bırakmasına rağmen ....Elektrik firmasının taşıma işini devam ettirmesini istediğini aksi taktirde davacının içerideki alacağını ödemeyeceklerini ifade ettiklerini, davacının bu hususu kabul etmeyeceğini beyan etmesi üzerine davalının alacağı ödememekte ısrar ettiğini ve haksız olarak davacının bir aylık alacağına isabet eden 33.000,00-TL tutarında ‘cezai şart bedeli’ açıklamalı davacıya fatura kesildiğini, davacının faturaya itiraz ettiğini ve davalının tekrar tekrar fatura düzenleyerek davacıya gönderdiğini,

yaklaşık 4 kez karşılıklı ihtarnameler gönderildiğini ve bunun sonucunda işbu davanın açılması zarureti doğurduğunu belirterek netice ve talep olarak; davalı tarafından düzenlenerek davacıya gönderilen 27.09.2022 tarihli ve .... belge numaralı 33.000,00-TL tutarlı faturanın borçlusu olmadığının tespitini, faturanın icra takibine konulmasını önlemek amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesini, vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Davalının cezai şart faturasına istinaden icra takibinde bulunmamasının nedeninin taraflar arasındaki muavin kaydında yer aldığı üzere tacirler arası borç ve alacakların mahsup yoluna gidildiğinde davalının davacıdan herhangi bir alacağının kalmaması olduğunu, davacının iddiasının aksine taraflar arası düzenlenmiş bir sözleşme bulunduğunu ve davalı tarafından düzenlenen cezai şart faturasının da sözleşmeye dayandığını, servis taşımacılığı yapan davalının işi kendi özmalı araçlarla gerçekleştirdiği gibi aynı zamanda tedarikçilerden hizmet aldığını,

bu uğurda davacı ile tedarikçi sözleşmesi imzalandığını, işbu sözleşme uyarınca davacının en az 30 gün içerisinde yazılı olarak haber vermeksizin işi bırakmaması gerektiğini ancak somut olayda davacının bu yükümlülüğe aykırı davrandığını, davacının işi bırakmak için form doldurduğunu, ardından ihbar süresi sonuna kadar devam etmesi gerektiğini, iş bırakma formunda da yazılı olduğu üzere 07.10.2022 tarihine kadar çalışması gerekirken 13.09.2022 tarihinde aracının arıza yaptığını iddia ettiğini, bunun üzerine davalının kendi aracını davacıya teslim ettiğini, davacının bu aracı alıp işi yaparken sadece 1gün sonrasında davalının aracını ....

Elektronik önüne çekip anahtarı söz konusu firmanın güvenliğine bırakarak artık servis yapmayacağını ilettiğini, davalının davacıdan 30 günlük cezai şart bedeli talep etme hakkı doğduğunu, davalının cezai şart faturasının davacıya e-arşiv olarak gönderildikten sonra faturanın itiraza uğradığını ve taraflar arasında çeşitli ihtarnameler keşide edildiğini, son olarak davalının ihtarının tebliği üzerine yasal süresi içerisinde itirazda bulunulmadığından fatura alacağının içeriğinin davacı tarafından kabul edilmiş sayıldığını beyan ederek sonuç olarak,

davanın reddi ile davalı lehine tazminata hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir. Taraflar arasında düzenlenen tedarikçi sözleşmesi kapsamında davalı tarafça düzenlenen cezai şart faturasının yerinde olup olmadığı, tarafların alacak ve borç durumlarının tespiti yönünden uyuşmazlık olduğu tespit edilmiştir.

Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda. Davacının, işletme esasına göre defterlerini tutması ve bu defter türünde tahsilat ve ödemelerin kaydedilmemesi sebebiyle borç alacak durumunun tespiti yapılamamıştır. Diğer ..., davalı tarafından davacıya düzenlenen 27.09.2022 tarih .... no.lu 33.000,00.TL tutarındaki ihtilafa konu ceza-i şart faturası, davacının yasal defterlerinde kayıtlı değildir.

Davalı yasal defterlerine göre ise; davacıya herhangi bir borç ya da alacak bulunmamaktadır. Davalı tarafından davacıya düzenlenen 27.09.2022 tarih ... no.lu 33.000,00.TL tutarındaki ihtilafa konu ceza-i şart faturası, davalının kendi yasal defterlerine kaydedilmiştir. İhtilafa konu 27.09.2022 tarih ... no.lu 33.000,00.TL tutarındaki ceza-i şart faturasına, davacı tarafından, Bakırköy ....

Noterliğince düzenlenmiş 05.10.2022 Tarih, ... yevmiye no.lu, 28.10.2022 Tarih, ... yevmiye no.lu ve 09.11.2022 Tarih, .... yevmiye no.lu ihtarnameleri ile yasal süre içerisinde itiraz edilmiş ve kabul edilmemiştir.

Öte ..., söz konusu faturayla alakalı olarak, davalı tarafından davacıya düzenlenmiş 11.11.2022 tarihli Bakırköy ....Noterliğinin .... no.lu yevmiye no.lu ihtarnamesine ise, davacının herhangi bir cevabı olmamakla beraber, 08.11.2022 tarihinde iş bu davayı ikame ettiği anlaşılmıştır.

Davacı tedarikçi ile davalı ana firma arasında 30.01.2020 tarihinde 5 maddeden oluşan 4 sayfalık bir “Tedarikçi Sözleşmesi” imzaladıklarının tespit edildiği, davacı tedarikçinin taraflar arasında imzalanan “Tedarikçi Sözleşmesinin” 4-Sözleşmenin Feshi maddesinde yer alan koşulları yerine getirmeden sözleşmeyi tek taraflı ve zamanından önce fesih ettiğinin tespit edildiği, davalı ana firmanın davacı tedarikçi firmasına sözleşmenin tek taraflı ve zamanından önce feshedilmesi nedeniyle tedarikçisine “Tedarikçi Sözleşmesinin” 3- Tarafların Hak Ve Yükümlülükleri Başlığı altında yer alan 3.14 maddesi maddesine istinaden cezai şart uyguladığı,

Tedarikçi Sözleşmesinin geneli ve taraflar arasındaki sorunlar incelendiğinde öncelikle davalı ana firmanın uygulamak istediği ceza şartının doğru olmadığı kanaatine varıldığı, davalı ana firmanın davacı tedarikçi firmasına sözleşmenin tek taraflı ve zamanından önce fesih edilmesi nedeniyle tedarikçisine “Tedarikçi Sözleşmesinin” 4- Sözleşmenin Feshi maddesinde yer alan koşulları yerine getirmeden sözleşmeyi fesih ettiği (işi bıraktığı) için cezai şart uygulayabileceği,

davalı ana firmanın davacı tedarikçi firmasına sözleşmenin tek taraflı ve zamanından önce fesih edilmesi nedeniyle tedarikçisine “Tedarikçi Sözleşmesinin” 4- Sözleşmenin Feshi maddesinde yer alan koşulları kısmen yerine getirdiği/kısmen yerine getirmediği için cezai şart tutarının 30 günlük ihbar süresi ücretinden (somut olayda davacı tedarikçinin son ay düzenlediği fatura tutarı 31.685 TL + KDV) daha düşük bir ceza uygulanabileceği oluştuğu belirtilmiştir.

Rapora ilişkin itirazlar üzerine taşıma hukuku bilirkişisi eklenerek yeniden rapor alınmıştır.

Alınan raporda; taraflar arasında süre gelen 31.01.2020 tarihli sözleşmenin, davacı ... iddiasının aksine 2022 yılındaki taşımalar için de geçerli ve uygulanabilir çerçeve tedarikçi sözleşmesi olarak değerlendirildiği, UKOME Tip Sözleşmesinde belirtilen 15 gün ihbar önelinin asgari ihbar süresi olduğu, taraflarca 30 gün kararlaştırılmasının sözleşme serbestisi kapsamında olduğu, sözleşmede belirtilen “iş bırakma formunun” taraflar arasında ihtilafsız olduğu, davacının kendi doldurduğu forma göre hali hazırda 07.10.2022 tarihine kadar önelin devam etmesine karşın davalının sözleşmeyi 13.09.2022 itibarı ile sonlandırdığı,

davacı yanca iş bırakma formunda taahhüt edilen iş bitim tarihine uyulmaması ve 24 gün erken sözleşme feshi sebebi ile davalı ... uğradığı zararı tazmin etmesi gerektiği, sözleşmede 30 gün ihbar önel bedelinin ödenmesinden söz edilmekle birlikte, “ihbar süresi ücreti” kavramının ne için ifade edildiğinin anlaşılmadığı,

sözleşmede belirtilen “rekabet yasağı ve haksız rekabet” için öngörülen cezai şartın ihbar öneli ücreti olarak yorumlanamayacağı, ihbar süresinden kalan kullanılmayan sürenin yol açtığı zarar için tazminatın ödenmesinin somut olaya uygun olacağı, ancak davalının düzenlediği 27.09.2022 tarihli .... numaralı faturanın “33.000 TL cezai şart bedeli” şeklinde tanzim edildiği, bu nedenle söz konusu faturadan davalının alacaklı olması ve takas mahsup hakkını kullanmasının somut olaya uygun olmadığı tespit edilmiştir.

Sözleşmenin "Tarafların Hak ve Yükümlülükleri" başlığı altında yer alan 3.14 maddesi genel olarak davalının hizmet verdiği müşterileri ile çalışmasının sona ermesi durumunda uygulanacak yaptırımlar, sır saklama ve haksız rekabetin önlenmesine yönelik hükümleri kapsamakta ve sabit (33.000,00 TL) tutarında cezai şarttan bahsetmektedir.

Tarafların dava dosyasına sunduğu bilge, belge ve faturalar incelendiğinde davalı ana firmanın davacı tedarikçisine Tedarikçi Sözleşmesinin 3.14 maddesinden bahsedilen cezayı uyguladığı görülmektedir.

Tedarikçi Sözleşmesinin geneli ve taraflar arasındaki sorunlar incelendiğinde öncelikle davalı ana firmanın uygulamak istediği ceza şartının doğru olmadığı, sözleşmede belirtilen “rekabet yasağı ve haksız rekabet” için öngörülen cezai şartın ihbar öneli ücreti olarak yorumlanamayacağı anlaşılmakla söz konusu fatura nedeniyle davacının borçlu olmadığı kanaatine varılmıştır ve davanın kabulüne dair aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip .... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır