Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/544 K.2024/442

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle: Müvekkili ile davalı arasında 11.06.2021 tarihinde cihaz satış sözleşmesi imzalandığını, işbu sözleşme kapsamındaki cihazların toplam bedeli olan 182.000,00TL müvekkili tarafından, davalı firmaya, sözleşme tarihinden önce, 09.06.2021 tarihinde banka yoluyla ödendiğini, davalı, 11.06.2021 tarihli cihaz satış sözleşmesi kapsamındaki ürünleri, 02.08.2021 tarihinde, müvekkilliğe teslim etmeyi taahhüt ettiğini, ancak teslim etmediğini, davalının, 28.09.2021 tarihinde, Antalya ....

Asliye Ticaret mahkemesi .. E. Sayılı dosyasıyla konkordato talep ettiğini, konkordato talebi, mahkemece reddedildiğini, davalı, konkordato talebiyle birlikte ödemelerini tatil ettiğini, 11.06.2021 tarihli cihaz satış sözleşmesi gereği, cihazları teslim etmeyerek,

müvekkili firmayı, zarara uğrattığını, 11.06.2021 tarihli cihaz satış sözleşmesine konu mallar, müvekkili firma tarafından, özel proje için sipariş edilmiş fakat davalı tarafından teslim edilmediğini, davalının, 11.06.2021 tarihli cihaz satış sözleşmesine konu cihaz bedellerini, güncel fiyatlar üzerinden, müvekkilinin uğramış olduğu zararlar ile birlikte, müvekkili firmaya tazminat olarak ödemesi gerektiğini, işbu davanın ikamesi için "dava şartı" olan Arabulucu Bürosuna müracaatta bulunulduğunu, tarafların uzlaşamaması üzerine "Anlaşamama" Tutanağı tutulduğunu, beyan ederek;

davanın kabulünü, 11.06.2021 tarihli cihaz satış sözleşmesine konu malların dava tarihi itibariyle tespitini, bilirkişi incelemesi sonucu tespit edilecek miktar üzerinden tamamlanmak kaydıyla şimdilik, 10.000,00TL üzerinden, 11.06.2021 tarihli cihaz satış sözleşmesine konu malların ve yine işbu sözleşme kapsamında satıcı sıfatıyla davalı taraf yükümlülüklerinin, dava tarihi itibariyle tespit edilmiş bedelinin, ticari temerrüt faizi ile birlikte, davalı taraftan alınarak müvekkili tarafa verilmesini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yüklenmesini, karar verilmesinin talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle: Müvekkilinin şikayete konu çekin düzenlendiği tarihten sonra ülke genelinde yaşanan olumsuz gelişmeler müvekkilinin elinde olmayan nedenlerle, yetkilisi olduğu şirketi de olumsuz olarak etkilediğini ve alacakların tahsili de sıkıntıya girdiğini, son dönemlerde tüm büyük şirketlerin yaşadığı ekonomik sıkıntılardan müvekkili şirketinde etkilendiğini, müvekkili yaşamış olduğu maddi sıkıntılar sebebi ile Antalya ....

Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyası ile konkordato talebinde bulunma zaruriyeti hasıl olduğunu, müvekkili şirket tarafından 28/09/2021 tarihinde Antalya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

E. Sayılı dosyası ile Konkordato(Adi Konkordatodan Kaynaklanan İİK 285 ila 308/h) davası açıldığını, 30.09.2021 tarihli tensip zaptının 5. Maddesinin b bendinde müvekkili ve müvekkili şirket aleyhine 7101 sayılı kanunla değişik İİK' nın 288/1 maddesine göre; “geçici mühlet kesin mühletin sonuçlarını doğuracağından”. İİK’ nın 294, 295, 296 ve 297.

Maddelerinin uygulanmasına, bu çerçevede mühlet içinde “6183 sayılı amme alacaklarının tahsili usulü hakkında kanuna göre yapılan takipler de dahil olmak üzere hangi nedene dayanırsa dayansın, her türlü ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz ve muhafaza işlemleri de dahil, tüm takip işlemlerinin yapılmasının ihtiyatı tedbir yolu ile durdurulmasına,” karar verildiğini, Antalya .....

Asliye Ticaret Mahkemesinin 28.12.2021 tarihli celsesinde "Mahkememizin 30/09/2021 tarihli kararı ile davacılar hakkında verilen 3 aylık geçici mühletın İİK'nın 287/4 maddesi uyarınca 2 ay süre ıle uzatılmasına" karar verildiğini, 25.02.2022 tarihli celsede her ne kadar ret kararı verilmiş ise de, tarafça istinaf başvurusu yapıldığını ve konkordato süreci sona ermediğini, talep edilen zarar belirsiz alacak davası olarak açılmasını kabul etmediğini,

davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için davanın açıldığı tarih itibariyle uyuşmazlığa konu alacağın miktar ve değerinin tam ve kesin olarak davacı tarafça belirlenememesi gerektiğini, bu sebeple belirsiz alacak davası olarak alacak isteminde bulunulması usul ve yasaya aykırı olduğunu, dolayısıyla işbu davanın değeri davacı tarafça 10.000,00TL belirlenmiş olup bu miktar üzerinden dava görülmesi gerektiğini, davacı, alacağını 10.000,00TL ile sınırlandırmış olup bakiye kısmından vazgeçmiş olduğunu,

yargılama içinde ıslah yolu ile dahi bedelin artırılması söz konusu olmayacağı gibi davacı tarafça ıslah yoluna gidildiğinde muvafakatin olmayacağını; ıslaha itiraz edileceğini şimdiden sayın mahkemeye sunduğunu, belirlenen bedeli kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacının dava dilekçesinde neye ilişkin talepte bulunduğu açık olmadığını, dava dilekçesinde talep edilen alacak kalemlerinin açık ve kesin olarak belirtilmesi gerektiğini, davacı, alacak kalemlerini açık ve kesin olarak belirtmeksizin "eksik harç, gerçek değerin tespitinden sonra tamamlanacaktır." şeklinde açılan davayı kabul etmediğini,

öncelikle mahkemece davacıya dava dilekçesi ile talep ettiği alacak kalemlerini açıklaması hangi alacak kalemi için ne kadar talep ettiğini bildirmesi için ihtarathlı tebligat çıkarılmasını talep ettiğini, davacı tarafından, alacak kalemlerinin bildirilmesi halinde beyan sunma hakkının saklı tuttuğunu, beyan ederek; davanın reddini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ettiği görüldü.

Mahkememiz dosyasına Makine Mühendisi bilirkişi ....'dan rapor aldırılmış, bilirkişi sunmuş olduğu 22/08/2023 tarihli raporunda özetle; "11.06.2021 tarihli taraflar arasında imzalanmış olan sözleşme hükümlerine göre yapılması gereken işler ve fiyatları 2.08.2023 tarihi itibari ile belirlendiğini, 02.08.2023 tarihi itibari ile toplam imalat bedeli 2.189.550,00TL (İki Milyon Yüz Seksen Dokuz Bin Beş Yüz Elli Türk Lirası) , bedellerin YI-ÜFE hesabına göre sözleşme tarihi olan 11.06.2021 tarihine göre 11.06.2021 tarihi itibari ile toplam imalat bedeli : 654.340,25TL (Altı Yüz Elli Dört Bin Üç Yüz Kırk Lira Yirmi Beş Kuruş) olarak hesaplandığını" belirtmiştir.

Mahkememiz dosyasına SMM bilirkişi ....'dan rapor aldırılmış, bilirkişi sunmuş olduğu 18/10/2023 tarihli raporunda özetle.

"Dava ve icra takip dosyası, dosyaya sunulan bilgi ve belgeler ile tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucu, açıklanan gerekçelerle yüce mahkemenin kabulü halinde, Tarafların ibraz olunan e-defter Beratlarının süresinde oluşturulduğu, açılış ve kapanış noter tasdiklerinin süresinde yaptırıldığı, her iki taraf ticari defterlerinin de sahibi lehinde delil vasfına haiz olduğunu, her iki taraf ticari defterlerine göre de 13.06.2022 dava tarihi itibariyle davacının 176.474,67TL davalıdan alacaklı olduğunu, davacının alacak iddiasının benimsenmesi durumunda.

Merkez bankası verilerinden, 13.06.2022 dava tarihi itibari ile avans faizi oranının %15,75 olduğu anlaşıldığından davacının belirlenen asıl alacağına takip tarihinden itibaren %15,75 ve değişen oranlarda kademeli olarak avans faizi yürütülebileceğini" belirtmiştir.

Mahkememiz dosyasına SMM bilirkişi .... ve Makine Mühendisi ....'dan rapor aldırılmış, bilirkişi sunmuş olduğu 17/02/2024 tarihli raporunda özetle.

"Dava dosyası, dosyaya sunulan bilgi ve belgeler ile tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucu, açıklanan gerekçelerle yüce mahkemenin kabulü halinde, tarafların ibraz olunan e-defter Beratlarının süresinde oluşturulduğu, açılış ve kapanış noter tasdiklerinin süresinde yaptırıldığı, her iki taraf ticari defterlerinin de sahibi lehinde delil vasfına haiz olduğunu, her iki taraf ticari defterlerine göre de 13.06.2022 dava tarihi itibariyle davacının 176.474,67TL davalıdan alacaklı olduğunu, davacının alacak iddiasının benimsenmesi durumunda.

Merkez bankası verilerinden, 13.06.2022 dava tarihi itibari ile avans faizi oranının %15,75 olduğu anlaşıldığından davacının belirlenen asıl alacağına takip tarihinden itibaren %15,75 ve değişen oranlarda kademeli olarak avans faizi yürütülebileceği, mahkemece davacının 11.06.2021 sözleşme tarihindeki 176.474,67TL’ye ifa tarihi olan 02.08.2021 tarihine kadar olan 52 günlük 3095 sayılı yasasının 4/a maddesi bağlamında avans faizi yürütülebileceği benimsenirse 4.211,22TL avans faizi hesaplandığını,

mahkemece davacının 11.06.2021 sözleşme tarihindeki 176.474,67TL’ye ifa tarihi olan 02.08.2021 tarihinden 13.06.2022 dava tarihi kadar olan 352 günlük 3095 sayılı yasasının 4/a maddesi bağlamında avans faizi yürütülebileceği benimsenirse 24.717,33TL avans faizi hesaplandığını, ayrık olarak verilen 22.08.2023 tarihli teknik bilirkişi raporunda, taraflar arasındaki 11.06.2021 tarihli cihaz satış sözleşmesine konu 02.08.2023 tarihi itibari ile toplam 2.189.550,00TL olarak tespit edilen imalat bedeli esas alınarak söz konusu imalat bedeli 13.06.2022 dava tarihi itibari ile Yİ-ÜFE’ye göre 1.360.647,75TL olarak hesaplandığını" belirtmişlerdir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, taraflar arasında imzalanan cihaz satış sözleşmesi uyarınca davacı tarafından sözleşme bedeli davalı tarafa ödenmesine rağmen ürünlerin teslim edilip edilmediği, davacı tarafın ürünlerin güncel bedelini ve uğradığı zararları davalıdan talep edip edemeyeceği, mahkememizin yetkili olup olmadığı konularında anlaşamadıkları tespit edilmiştir.

Dava; ticari satımdan kaynaklanan tazminat davasıdır.

Taraflar arasında düzenlenen Cihaz Satış Sözleşmesi incelendiğinde 8. Son Hüküm kısmında; ihtilaf halinde Antalya Mahkemeleri'nin yetkili kılındığı anlaşılmıştır.

HMK'nun 17. maddesinde; "Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır" hükmüne yer verilmiştir.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2018/591 esas, 2019/6623 karar sayılı ilamındaki; "taraflarca aksi kararlaştırılmamışsa, dava, yalnızca yetki sözleşmesi ile belirlenen (yetkili) mahkemede açılır.

Bu durumda, yetki sözleşmesi, kanunen yetkili kılınan genel veya özel mahkemelerin yetkisini ortadan kaldırmaktadır." şeklindeki kararından yola çıkarak tarafların aralarında çıkacak olan uyuşmazlıklarda sözleşme ile yetkili olacak mahkemeyi kararlaştırdığı, yetkili olacak olan mahkemenin Antalya mahkemelerinin olduğunun anlaşıldığı, her iki tarafın tacir olması sebebiyle bu durumun yetki sözleşmesi olarak kabul edilmesi gerektiği, yetki sözleşmesinin kanunen yetkili kılınan genel veya özel mahkemelerin yetkisini ortadan kaldırdığı,

davalı vekilinin cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunmuş olduğu da göz önüne alınarak yetkili mahkemenin Antalya Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu kanaatine varılarak HMK.nun 17. Maddesi uyarınca mahkememizin yetkisizliğine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.