Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/570 K.2023/871

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket otomobil kiralama işi yaptığını, Müvekkil, 28.06.2017 tarihinde araç kiralama şirketinden araç kiraladığını, müvekkilin 1.600-TL ödeme yaptığını, davalı ... tarafından uygulamada yerleşik hale gelmiş olarak, teminat olması açısından boş bir senet imzalatıldığını, söz konusu senedin imzalanmasının amacı müvekkil tarafından kiralanan aracın davalıya teslim edilmesinin ardından geçen bir aylık sürede gelebilecek trafik cezalarının tebliğ edilmesi ihtimaline karşı teminat almak olduğunu, davalının senedi icraya takibine koyduğunu, müvekkilin davalıya borcu olmadığını belirterek.

İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında başlatılan takibin durdurularak müvekkilin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkilden araç kiraladığını, kiralanan aracın müvekkile hasarlı olarak teslim edildiğini, davacı müvekkilin hasarını bono düzenleyerek müvekkile teslim ettiğini, bononun vade tarihi gelmesine rağmen davacının borcunu ödemediğini, bu nedenle müvekkil tarafından davacıya borcun ödenmesi için takip başlatıldığını, ayrıca davanın görevsiz mahkemede açıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; icra takibine dayanak bonoya yönelik bedelsizlik ve teminat senedi olduğu iddiası ile İİK'nın 72. maddesine dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.

Huzurdaki dosyanın incelenmesinde; tarafların örtüşen beyanları kapsamında yanlar arasında araç kiralama sözleşme ilişkisinin mevcut olduğu ihtilafsız olup anılı sözleşme ilişkisi kapsamında bedelsizlik ve teminat senedi olduğu iddia edilen bono yönünden menfi tespit isteminin ileri sürüldüğü tespit edilmiştir.

Bu noktada icra takibine dayanak dava konusu bononun bedelsiz olup olmadığı, davacının icra takibine konu bono nedeni ile borçlu olup olmadığı noktasında uyuşmazlığın mevcut olduğu anlaşılmıştır.

Davacı icra takibine konu senedin oto kiralama sözleşmesinin eki niteliğinde olduğunu, oto kiralama sözleşmesinin son bölümünün boş olarak imzalatıldığını ve bu bölümün daha sonra doldurulmak suretiyle senede dönüştürüldüğünü, aracın kiralama bedelinin ödendiğini ileri sürerek takip konusu senet nedeniyle borçlu olmadığının tespitini istemiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 114/1-c ve 115. maddeleri gereğince görev hususu; kamu düzenine ilişkin dava şartlarından olmakla, mahkememizce davanın her aşamasında resen nazara alınması gerektiğinden dava dosyası öncelikle görev noktasında incelenmiştir. Nitekim HMK'nın 4/1-a maddesine göre.

"Kiralanan taşınmazların, 09/06/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda..." Sulh Hukuk Mahkemeleri görevlidir.

Mülga 1086 sayılı HMUK'dan farklı olarak bu düzenlemede miktar ayırımı yapılmaksızın tahliye, alacak, tazminat, kiracılık sıfatının tespiti gibi tüm kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıkların çözüm yeri olarak Sulh Hukuk Mahkemesi olarak gösterilmiştir.

Somut uyuşmazlık araç kiralama sözleşme ilişkisi içerisinde olan yanlar arasında düzenlenen bono nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkin olup ihtilafın kira sözleşmesine dayalı olduğu, bu hâli ile işbu dava kapsamında Sulh Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğu sonucuna ulaşılmakla (aynı yönde İBAM 36. HD. 2023/1964 Esas, 2023/1903) HMK'nın 114/1-c ve HMK'nın 115/2 maddesi uyarınca davanın usulden reddine dâir aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

(Emsal karar: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin 2021/658 esas, 2022/2216 karar sayılı kararı.)