Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/895 K.2024/1114

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ... mah. .... Sk.

No:41 1-2-3-4-5-6-7-8 nolu bağımsız bölümler adresinde bulunan taşınmazı işyeri olarak kullanmak amacıyla dava dışı ....' den kiralayarak 2 yıllık kira sözleşmesi imzaladıklarını, kira sözleşmesi imzalanırken davalı taraftan emlakçılık hizmeti alındığını, müvekkili tarafından bu hizmetin karşılığı olarak davalı tarafa 153.400,00 TL' nin 28/12/2022 tarihinde banka aracılığıyla ödendiğini, kiralanan taşınmazın tam ve eksiksiz şekilde müvekkili şirketin kullanımına teslim ve tahsis edilmediğini,

müvekkili şirketin kiralanan taşınmaza yerleşmek istediğinde Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı .... sayılı soruşturma dosyası ile geçici tedbir kararı kapsamında kolluk kuvvetleri tarafından taşınmazın kullanımının engellendiğini, taşınmazın anahtarlarına el konulduğunu, taşınmazın mühürlendiğini, müvekkili şirketin kiralanan taşınmazı hiç kullanamadığını ve mağdur olduğunu, mağduriyetini dava dışı kiraya verene ve davalı şirkete bildirmişse de mağduriyetinin giderilmesi için herhangi bir işlem yapılmadığını, müvekkili şirketin davalıya ödemiş olduğu emlak hizmet bedelinin iadesi amacıyla davalı aleyhine Büyükçekmece ....

İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile icra takibine başladığını, davalı tarafça icra takibine itiraz edilerek takibin durmasına sebep olduğunu, bu nedenlerle; davalının icra dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini, davalı aleyhine %20' den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı ... üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirket, davacı şirket ile dava dışı ... arasında kira sözleşmesinin kurulması öncesinde ve sırasında, aracılık kapsamında emek ve zaman harcayarak sözleşmenin kurulmasına katkı sağladığını, kiraya veren ile davacı arasında kira sözleşmesinin kurulma imkanını hazırladığını, kurulmasına aracılık ederek sözleşmeyi düzenlemiş ve tarafların kira sözleşmesini imzalanması ile de komisyon ücretine hak kazandığın, kira sözleşmenin imzalanması ile de davacı şirkete anahtar teslimi yapıldığını,

28/12/2022 tarihinde kira sözleşmesi imzalandıktan sonra müvekkil şirketin emlakçılık hizmetini kusursuz tamamlamasına rağmen Kiraya Veren mal sahibi ile anlaşmazlık yaşanması nedeni ile kiralama işleminden vazgeçilmesi/ sözleşmeden dönülmesi /cayma halinde müvekkilin hizmetinin karşılığının korunması söz konusu olduğunu, ilgili yönetmelik uyarınca da müvekkil şirketin bir sorumluluğu bulunmadığını belirterek davanın reddine kararı verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, İİK'nun 67. Maddesine göre simsarlık sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı tarafından davalı aleyhine 153.400,00-TL cari hesap alacağının tahsili amacıyla ilamsız takip başlatıldığı, süresinde borç ve ferilerine itiraz edilmesi sonucu takibin durduğu itiraz ve davanın süresinde olduğu anlaşılmıştır.

Simsarlık sözleşmesinin geçerliliği bir şekle bağlı değildir; ne var ki TBK. 520/3. madde taşınmazlar konusundaki simsarlık sözleşmesi için geçerlilik şekli düzenlemiştir. Buna göre, "taşınmazlar konusundaki simsarlık sözleşmesi, yazılı şekilde yapılmadıkça geçerli olmaz". Simsarlık faaliyeti sonucu kurulacak sözleşme (asıl sözleşme), herhangi bir nitelikte sözleşme olabilir.

Simsarlık sözleşmesi, vekalet sözleşmesinin konusu belirli (akit yapma hususunda aracılık faaliyetinde bulunma) ve simsarın her zaman ücrete hak kazandığı özel bir çeşididir. Bu sebeple TBK. m. 520/2'ye göre "simsarlık sözleşmesine, kural olarak vekalete ilişkin hükümler uygulanır" denilmiştir. Simsarın ücrete hak kazanma zamanı ve giderlere ilişkin alacağı TBK. m. 521 'e göre "Simsar, ancak yaptığı faaliyet sonucunda sözleşme kurulursa ücrete hak kazanır" (521/1).

"Simsarın faaliyeti sonucunda kurulan sözleşme geciktirici koşula bağlanmışsa ücret, koşulun gerçekleşmesi halinde ödenir" (521/2). Böylece simsar, sözleşme konusu hizmetin bir akdin kurulmasıyla sonuçlanması durumunda ücrete hak kazanmaktadır.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre. Dava konusu olayda taraflar arasında yazılı bir simsarlık sözleşmesi bulunmamaktadır ancak sözleşmenin varlığı davalı tarafın da kabulündedir. Davalı taraf tarafların kira sözleşmesi yapmasına aracılık etmiş ve buna ilişkin taşınmazın anahtarlarını da davacı tarafa teslim etmiştir. Davacı tarafın iddiası taşınmazın mühürlenmesi nedeniyle taşınmazın kullanılamadığı bu sebeple davalının ücrete hak kazanamadığına ilişkindir.

Mahkememizce yapılan araştırma sonucunda taşınmazda herhangi bir mühürleme işleminin bulunmadığı anlaşılmıştır. TBK. m. 521 'e göre "Simsar, ancak yaptığı faaliyet sonucunda sözleşme kurulursa ücrete hak kazanır" şeklindeki madde düzenlemesi gereği davalı taraf simsarlık sözleşmesi gereği üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmiş ve sözleşme kurulmuştur.

Taşınmazın fiili olarak kullanılamamış olması simsarın işini gereği gibi yapmamasından kaynaklanan simsara yüklenmesi gereken bir sorumluluk olmayacağı değerlendirilerek davalı simsarın ücrete hak kazandığının kabulü gerekmektedir. Davacının iddiasını destekler nitelikte başkaca herhangi bir delille desteklenmediği anlaşıldığından mahkememizce davacının iddiasının ispatı için yeterli görülmemiştir.

HMK’nın ispat yükünü düzenleyen 190. maddesine göre ispat yükü; kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi gereğince de, "Kural olarak, herkes iddiasını ispat etmekle yükümlüdür." düzenlemeleri mevcuttur. Buna göre; alacak iddiasının davacı tarafça ispatı gerekmekle bu husus ispatlanamadığından, davanın reddine dair aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

Ayrıca, davacı tarafın kötüniyetli olduğu ispatlanamadığından kötüniyet tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.