Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/39 K.2024/530

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle. Davalı tarafından Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğü ...

Esas sayılı icra takibine 01.02.2022 tarihinde itiraz edilmiş, icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına ilişkin karar verildiğini, 01.02.2022 tarihli takibe itiraz haksız ve mesnetsiz olup borcun tahsilinin önlenmesi amacıyla gerçekleştirildiğini, bu sebeple işbu itiraza karşı süresi içerisinde itirazın iptali dava yoluna başvurma zorunluluğunun hasıl olduğunu, davacı müvekkil şirket davalı borçluya 29.03.2019 tarihinde ...BANK üzerinden 28.000,00TL yi proje geliştirmesi maksadıyla 'borç' olarak gönderdiğini, davalı aleyhine ilk olarak Büyükçekmece ....

Asliye Hukuk Mahkemesinde ...

Esas sayılı dosyası ile itirazın iptali davası ikame edildiğini ancak kararda görüleceği üzere mahkeme görevsizlik verdiğini, Akabinde dosya Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesine tevzi olmuş ancak bu süreçte arabuluculuk şartı yerine getirilemediğinden davanın usulden reddine karar verildiğini, bu bakımdan tekrar arabuluculuk şartı tamamlanarak işbu davayı açma gereği hasıl olduğunu, sonraki süreçlerde davalı borçlu tüm ihtarlara ve uyarılara rağmen borcunu ödemediğini, bunun üzerine davacının Büyükçekmece ...

İcra Müdürlüğü ...

Esas sayılı takibi başlattığını, ancak davalı borçlu söz konusu takibe herhangi bir borcu bulunmadığı gerekçesi ile 01.02.2022 tarihinde itiraz ettiğini, söz konusu itiraz haksız ve mesnetsiz olup borcun tahsilinin önlenmesi amacıyla kötü niyetli olarak gerçekleştirildiğini, bu sebeple davalı tarafından yapılan haksız itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesini ve alacağa faiz işletilmesini talep etme zorunluluğunun hasıl olduğunu, davalarının kabulünü, Bakırköy ....

İcra Müdürlüğü ... Esas dosyasındaki itirazın iptalini ve alacağa faiz işletilerek takibin devamını, asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini, her türlü yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı tarafın cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

Mahkememizce Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı takip dosyası incelenmiş, incelenmesinde alacaklısının ..., borçlusunun ... olduğu, 43.879,45TL üzerinden icra dairesinde ilamsız icra takibi açıldığı, davacının davasını açmasında hukuki yararının olduğu, ödeme emrinin borçluya usulüne uygun tebliğ edildiği ve borçlunun süresinde itiraz etmesi sonucu takibin durduğu anlaşılmıştır. Davacının itirazın iptali davasını 1 yıllık hak düşürücü sürede açtığı anlaşılmıştır.

Dava, İİK'nun 67. Maddesi gereğince itirazın iptali talebine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğünün .... esas sayılı dosyasına konu borç olarak gönderildiği iddia edilen havale sebebiyle davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı varsa ne kadar olduğu konularında olduğu anlaşılmıştır.

Göztepe Vergi Dairesi'nin cevabi yazısına göre; davalı ...'in işletme hesabına göre defter tuttuğu, faaliyetinin VUK'nun 5. maddesi kapsamında değerlendirilmesi

gerektiği belirtilmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin ... esas, 2022/119 karar sayılı ilamında; "Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde, bu kanundan doğan hukuk davalarının ticari dava sayıldığı, aynı Kanunun 5. maddesinin ikinci fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu Kanunun 4. maddesi hükmünce ticari sayılan davalara ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.

Türk Ticaret Kanununun 3. maddesinde, "Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir." düzenlemesi getirilmiştir.

TTK'nın 14. maddesine göre “Bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işleten kimseye tacir denir.” Aynı Kanunun 17. maddesi hükmünce de; “iktisadi faaliyeti nakdi sermayesinden ziyade bedeni çalışmasına dayanan ve kazancı ancak geçimini sağlamaya yetecek derecede az olan sanat ve ticaret sahipleri tacir değildir.” düzenlemesi yer almaktadır.

5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanununun 3’üncü maddesinde, Esnaf ve sanatkâr, ister gezici ister sabit bir mekânda bulunsun, Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunca belirlenen esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedenî çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usûlde vergilendirilenler ve işletme hesabı esasına göre deftere tâbi olanlar ile vergiden muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseler olarak ifade edilmiştir.

Ayrıca TTK’nın 1463. maddesinde de, önce 17. maddeye gönderme yapılarak, Bakanlar Kurulunun bu konuda kararname çıkarması halinde onlarda gösterilen miktardan aşağı gayrisafi geliri bulunan sanat ve ticaret erbabından başka hiç kimse kanunun 17. maddesinde tarif edilen esnaftan sayılamaz denmek suretiyle tacir veya esnafın hangi kriterlere göre saptanacağı açık bir biçimde gösterilmiştir.

19.02.1986 tarih ve 19024 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 25.01.1986 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ile TTK'nın 1463. maddesine göre esnaf ve küçük sanatkar ile tacir ve sanayicinin ayrımına dair esaslar tespit edilmiştir. Buna göre.

1- Koordinasyon kurulunca tespit ve yayınlanacak esnaf ve küçük sanatkar kollarına dahil olup da gelir vergisinden muaf olanlar ile kazançları götürü usûlde vergilendirilenler ve işletme hesabına göre, defter tutanlardan iktisadi faaliyetleri nakdi sermayesinden ziyade, bedeni çalışmalarına dayanan ve kazançları ancak geçimlerini sağlamaya yetecek derecede az olan ve Vergi Usûl Kanununun 177. maddesinin birinci fıkrasının 1 ve 3 nolu bentlerinde yer alan limitlerin yarısını, iki numaralı bendinde yazılı nakdi limitin tamamını aşmayanların esnaf ve küçük sanatkar,

2- Vergi Usûl Kanununa istinaden birinci sınıf tacir sayılan ve bilanço esasına göre defter tutanlar ile işletme hesabına göre defter tutan ve birinci madde de belirtilenlerin dışında kalanların tacir ve sanayici sayılmaları kararlaştırılmıştır.

Vergi Usûl Kanununun 177. maddesinde “Birinci Sınıf Tüccarlar” sayılmış olup bu maddedeki birinci sınıf tacirlerle ilgili şartları taşımayanlar ise ikinci sınıf tacir sayılırlar. İkinci sınıf tacirler ise ticari işletme hesabına göre defter tutarlar.

Bir hukukî işlemin veya fiilin TTK'nın kapsamında kaldığının kabul edilmesi için kanunun amacı içerisinde yukarıda tanımları verilen bu kanunda düzenlenen hususlar ile bir ticari işletmeyi ilgilendiren bir hukukî işlemin veya fiilin olması gerekir.

Somut olayda, her ne kadar davacı tarafça cari hesap ve fatura alacağına dayalı olarak ilamsız takip başlatılmış olup, Başkent Vergi Dairesi Müdürlüğünün 27/11/2020 tarihli cevabi yazısından, davalının işletme hesabına göre defter tuttuğu bildirilmiş olup, mahkemelerce usulüne uygun şekilde oda ve sicil kaydı ilişkin yeterli araştırmanının yapılmadığı,

vergi müdürlüğünce müzekkere ekinde gönderilen vergi beyannamelerine göre davalıların birinci sınıf tüccar olmasını gerektirecek tutarda alım ve satımının bulunmadığı tespit edilmiş olup, bu haliyle davalıların tacir olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı ve esnaf olarak kabulü gerektiği, taraflar arasındaki uyuşmazlığın da mutlak ticari dava niteliğinde bulunmadığı anlaşılmakla, takibinin cari hesap ekstresine dayalı ilamsız takip olmasına göre uyuşmazlığın, asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir." denmektedir.

Mevcut olayımızda; Vergi Dairesi yanıtına göre davalının işletme hesabına göre defter tuttuğunun belirtildiği, davalının vergi beyannamelerine göre tacir vasfında olmadığı, davacının davasına konu alacağının tarafların ticari işletmesi ile ilgili olmadığı ve uyuşmazlığın da TTK'nın 4/2. maddesinin “a-f” bentlerindeki hususlara ilişkin olmadığı anlaşılmış olup, 6102 sayılı TTK’nın 6335 sayılı Kanunla değişik 5/3. maddesinde ise asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu düzenlemesine istinaden görevli mahkemenin Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu sonuç ve kanaatine varılarak, mahkememizin görevsizliğine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.