Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/729 K.2024/138

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, makineye ilişkin servis hizmeti verilmemesi nedeniyle, üreticiden malın misli ile değiştirilmesi talebine ilişkindir.

Davacı, dava dilekçesi ile özetle.

2015 yılında davalı şirketin üreticisi olduğu baskı makinesini dava dışı şirketten satın aldığını, 2014 yılına ait satış sözleşmesi ile makine için 2 yıl ücretsiz, 10 yıl ise ücretli olmak üzere yedek parka garantisi ve teknik servis hizmeti verileceğinin taahhüt edildiğini, makinenin tekrar arızalanması üzerine makinenin satışını yapan bayi ile iletişime geçildiğini fakat bayinin iflas süreceinde olması ve bayilik ilişkisinin sona ermiş olması nedeniyle teknik servis hizmeti alma taleplerinin davalıya yöneltildiğini, davalının bu hizmeti vermeyi reddettiğini, makineye ilişkin bilirkişi tespiti yapıldığını,

makinedeki arızanın ve arızanın yetkili servis aracılığı ile tamir edilebileceği hususunun tespit edildiğini, davalı markasına güvenilerek piyasa fiyatının çok üstünde bir fiyatla alınan makineye ilişkin teknik servis hizmetinin verilmediğini, bu kapsamda makinenin misli ile değiştirilmesi ile mümkün değilse makinenin davalıya iadesi ile makine bedelinin kendilerine ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı cevap dilekçesi ile özetle; davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, davalı şubenin tüzel kişiliğinin bulunmadığını, Türkiye’deki varlıklarının şirket ürünlerinin tanıtımı ile sınırlı olduğunu, husumet ehliyetlerinin bulunmadığını, zamanaşımı defilerinin bulunduğunu, davacı ile aralarında sözleşmesel ilişki bulunmadığını, makine satış işleminin dava dışı bayi tarafından verildiğini, teknik servis hizmetlerinin de satışı yapan bayiler tarafından verildiğini, davacının ayıba ilişkin haklarını dava dışı satıcıya yöneltmesi gerektiğini, davacının ayıp bildiriminde bulunmadığını,

ayıba ilişkin seçenek haklarından hangisi kullanmak istediğini bildirmediğini, ortada bir ayıbın mevcut olmadığını, davacının terditli şekilde talepte bulunamayacağını, ayıp nedeniyle taleplerin satıcıya yöneltilmesi gerektiğini zaten makinenin sel sonucunda arızalandığını ve makinenin ayıplı olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağı yönündeki itirazın incelenmesinde, davacı talebinin dava konusu makinenin misli ile değiştirilmesine ilişkin olduğu, makinenin fatura bedelinin belirli olduğu, bu halde davacının davasının kısmi dava olarak kabul edilmesi gerektiği, zira Yargıtayın güncel uygulamaları çerçevesinde belirsiz alacak davası açılmasında hukuki yarar olmasa bile davanın kısmi dava olarak kabul edilerek yargılamaya devam edilmesi gerektiği yönünde olması nedeniyle, davanın kısmi dava olarak kabul edilmesine karar verilmiştir.

Davalının taraf ehliyetinin bulunmadığı yönündeki itirazının incelenmesinde; davalının, dava konusu makinenin üreticisi yabancı tacirin Türkiye’de yetkili şubesi olması ile TTK.nın 103.maddesinin Türkiye’de merkezi bulunmayan şubelerin yabancı işletme ad ve hesabına yaptığı işlemlerde acentelik hükümlerinin uygulanacağı yönündeki atıf ile TTK.105. maddesi çerçevesinde davalının taraf ehliyetinin bulunduğu değerlendirildiğinden bu yöndeki itiraz reddedilmiştir.

Davalının peşin harcın tamamlatılması gerektiği yönündeki itirazının incelenmesinde, davacının dava değerini 400.000,00 TL olarak belirttiği, bu miktarın makine bedelini karşılar nitelikte olduğu, peşin harcın da usulüne uygun bir şekilde eksiksiz yatırıldığı anlaşıldığından itirazın reddine karar verilmiştir.

Uyuşmazlık, ... marka makineye ilişkin teknik servis hizmeti ve yedek parça hizmeti verilmemesi nedeniyle makinenin kullanılamayacak hale geldiği iddiasıyla davalı üreticiden makinenin misli ile değiştirilmesinin talep edilip edilemeyeceği, davalının zamanaşımı defi ile husumet itirazının yerinde olup olmadığı hususlarına ilişkindir.

Somut olayda; davacı, dava dışı İlhan şirketinden dava konusu ... marka baskı makinesini 2014 yılında satın aldığını, satıcının 2 yıl ücretsiz, 10 yıl ise yedek parça ve ücretli teknik servis hizmeti vermeyi taahhüt ettiğini, sel olayı sonrasında makinenin arızalandığını ve çalışmadığını, satıcının iflas etmesi nedeniyle makineye yedek parça sağlanmadığını, davalı üretici firmanın makine için teknik servis hizmeti vermeyi reddettiğini iddia ederek, makinenin misli ile değiştirilmesini veya makinenin iade alınarak bedelinin iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı beyanlarından anlaşıldığı üzere, ilgili makinede ayıp söz konusu değildir. Makine sel felaketi sonucunda hasar görmüş, çalışmaz hale gelmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı üreticinin, makineye ilişkin teknik servis hizmeti verme yükümlülüğü altında olup olmadığı, bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde ise malın misli ile değişiminin talep edilip edilemeyeceğine ilişkindir.

Davacının sunduğu 2 yıl garanti ve 10 yıl yedek parça ve servis hizmeti verileceğine ilişkin taahhütnamenin, dava dışı satıcı şirket ile arasında imzalandığı anlaşılmakla, sözleşmelerin nispiliği ilkesi uyarınca davalı şirketin söz konusu taahhüdü yerine getirmekle sorumlu tutulması mümkün değildir.

Taraflar arasında yazılı bir sözleşme veya garanti belgesi mevcut olmamakla birlikte, dava konusu makinenin üreticisi davalıdır. Davalı üreticinin makinenin kullanım ömrü boyunca makineye ilişkin yedek parça ve teknik servis hizmeti vermekle yükümlü olduğu değerlendirilebilir, zira davacı tarafça belirtildiği üzere söz konusu makine, üretici şirket markasına ve ileride verilecek olan hizmetlerine duyulan güven sonucu davalıdan satın alınmıştır. Bu kapsamda TBK.

112.maddesi "Borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse borçlu, kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, alacaklının bundan doğan zararını gidermekle yükümlüdür." düzenlemesi çerçevesinde, davalının ürettiği makineye ilişkin servis ve yedek parça hizmeti verme borcunu yerine getirmediği değerlendirilse bile davacı ancak bu borcun yerine getirilmemesinden doğan zararının tazminini talep edebilecektir.

TBK.nın 227.maddesinde düzenlenen ve makinenin ayıplı olması halinde satıcıya karşı yöneltilebilecek seçimlik haklardan olan makinenin misli ile değiştirilmesi hakkının yerine getirilmesi için davalıdan talepte bulunması mümkün değildir.

Dava konusu makinenin ayıplı olmadığı, sel nedeniyle arızalandığı açık olmakla, bu halde ayıplı olmayan makine yönünden misli ile değişim yönündeki seçimlik hakkın satıcıya yöneltilmesi gerektiğinden, davalı üreticiye yöneltilmesi mümkün olmadığından davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır