Bakırköy 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/653 K.2025/373

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... Gayrimenkul San. Ve Tic. A.Ş'nin İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğü' ne kayıtlı tek ortaklı bir anonim şirket olduğunu, müvekkili şirketin faaliyet adresinin .... Mah. .... Cad. ....

B04 Blok No:10 Aj/1b08 Esenler /İSTANBUL adresi olduğunu, şirkete ait evrakların ve defterlerin bu adreste bulunduğunu, şirketin bulunduğu ofisin zemin -1.kat , -2.kat şeklinde olduğunu, evrak ve defterlerin de -2.katta yer aldığını, 15 Eylül tarihinde ilgili adresin olduğu muhitin yoğun yağış aldığını, 18.09.2024 tarihinde şirketin evraklarının durduğu kata inildiğinde şirkete ait defter ve çeşitli evrakların sular içerisinde kaldığını ve ilgili katı su bastığını, bu hususta dinlenilmesine karar verildiği takdirde tanıkların da beyanda bulunabileceğini, bu nedenlerle davanın kabulüne karar verilerek,

... yevmiye numaralı 29.01.2021 tarihli yönetim kurulu karar defterine yönelik zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLER VE GEREKÇE

Dava; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 82. maddesinin 7. fıkrası kapsamında zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla, tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibrazı hususunda zorunluluk getirilmiştir.

Bu madde hükmüne göre tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve belgeler, yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle kanuni saklama süresi içerisinde zayi olursa, tacir 30 günlük süre içerisinde bu hususta mahkemeye başvurarak kendisine belge verilmesini talep edebilir. Maddede yer alan “gibi” sözcüğü açıklanan olayların sınırlı sayılı olmadığını göstermektedir. Tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerektiği gibi, olayın şüpheden uzak bir şekilde meydana geldiğine mahkemenin kesin kanaat getirmesi de gerekmektedir.

Tanık ... Mahkememizin 29/04/2025 tarihli duruşmasındaki beyanında özetle; "Ben davacı firmada depo sorumlusu olarak çalışmaktaydım, işyerinin bulunduğu tekstilkentte sürekli su basması olayları yaşanmaktadır, zayi olan evraklar işyerinin bodrum katında en alt rafta bulunuyordu, kolilerin içindeydi, olay hatırladığım kadarıyla 2024 yılının eylül ayında gerçekleşmişti, su basması neticesinde evrakların zayi olduğunu gördüm, içerisinde karar defteri olduğundan da bahsediliyordu, ... aradık ve suyu çekmelerini sağladık, Benim olaya dair bilgim ve görgüm bu kadardır," şeklinde beyanda bulunmuştur.

Tanık ... Mahkememizin 29/04/2025 tarihli duruşmasındaki beyanında özetle; "Ben davacı şirkette muhasebeci olarak çalışırım, işyerinin bodrum katında depo olarak kullandığımız bir alanda defter ve belgeler bulunmaktadır, ihtiyaç olması nedeniyle 18 Eylül 2024 tarihinde bodrum katta bulunan depoya indiğimizde tüm evrakların su içinde olduğunu ve uzunca bir süredir bu şekilde kaldığını gördük, belgeler kolinin içerisindeydi ancak zeminde duruyordu, üst raflarda saklansaydı zayi olması önlenebilirdi, durumu gördükten sonra fotoğraflarını çektik, yönetime bildirdik, yönetim bize kanal patladı zannettik dedi, ancak daha sonra yağmur suyu olduğunu belirttiler, Benim olaya dair bilgim ve görgüm bu kadardır," şeklinde beyanda bulunmuştur.

Meteoroloji Genel Müdürlüğü'ne olayın meydana geldiği belirtilen tarihte işyerinin bulunduğu bölgede sel olayı meydana gelip gelmediği, yağışın afet kapsamında değerlendirilip değerlendirilmediği hususunda bilgi verilmesi içine yazılan müzekkereye verilen cevapta; belirtilen tarihte meydana gelen yağışın her yıl görülebilen yağış olduğu, doğal afet kapsamında olmadığı bildirilmiştir.

Dosya tüm deliller ile birlikte somut olay bakımından değerlendirildiğinde; zayi belgesi verilmesine sebep olan olayın 15/09/2024 tarihinde gerçekleştiği, iş bu davanın 02/10/2024 tarihinde açıldığı anlaşılmakla durumu öğrendikten itibaren 30 gün içerisinde TTK 82/7 uyarınca hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Tacirin yukarıda bahsedilen kanun maddesinden yararlanabilmesi için ticari defter ve belgelerinin korunabilmesi amacıyla gerekli dikkati ve ihtimamı göstermiş olması gerekmektedir. Ayrıca, ziya durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur.

Davacı iş bu dava bakımından öncelikle zayi belgesi istenilen belgelerin depoda yer aldığını, depoda hangi şartlar altında muhafaza edildiğini, ticari defter ve belgelerinin korunabilmesi amacıyla gerekli dikkati ve ihtimamı göstericek şekilde deponun düzenlendiğini, suyun depoda hangi seviyeye kadar geldiğini ve bu belgelerin nasıl, ne derecede etkilendiğini (tamamen zayi/kısmen zayi), zararın oluşmasında saklama koşullarının etkili olup olmadığın hususlarını ispat etmesi gerekmektedir.

Somut olayda, davacının iradesi dışında su basması olayının gerçekleştiği hususunda bir şüphe bulunmamaktadır. Mahkememizce dinlenilen tanık beyanlarından, olayın işyerinin altında bulunan bodrum kattaki depoda meydana geldiği, zayi olan belgelerin en alt rafta saklandığı, daha üst rafta bulunsa idi belgelerin zayi olmayacağı anlaşılmaktadır.

Tüm dosya kapsamı, Meteoroloji Genel Müdürlüğü müzekkere cevabı ve dinlenilen tanık beyanlarından davacının basiretli bir tacir gibi davranmadığı, zayi belgesi verilmesi talep edilen ticari defter ve kayıtların bodrum katta, en alt rafta muhafaza ederek gerekli özeni göstermediği, tanık beyanlarına göre iş yerinin bulunduğu yerde sık sık su basması olayı gerçekleşmesine rağmen davacının defter ve belgelerin muhafazası için gereken özeni göstermediği, yeterli güvenlik önlemlerini almadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · ¸e-imza Hakim ... · ¸e-imza