Bakırköy 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/674 K.2024/339

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Alacaklı tarafça müvekkili davacıya Küçükçekemce İcra Dairesinin ... sayılı icra dosyasına binaen ... plaka sayılı aracın kaza nedeniyle tamirde kaldığı sürede aracın kullanılamaması şeklinde alacak iddiası ile ödeme emri düzenlendiğini, söz konusu ödeme emrinin 17/05/2024 tarihinde TK 21.md uyarınca muhtara bırakılarak tebliğ edildiğini, müvekkilinin icra takibinden araçların üzerine haciz şerhinin tatbik edilmiş olduğunu öğrendiği tarihte haberdar olduğunu, takip dayanağı belgenin ekspertiz raporu başlığı taşıdığını, bilirkişi raporu olmadığını, geçerliliği teyite muhtaç olduğunu,

müvekkilinin gerçekte davalı alacaklıya gerçekte bir borcu bulunmadığını, bu durumun mahkemece tespiti ve takibin durudurulmasına ihtiyaç duyulduğunu, kazanın zincirleme şekilde meydana gelmemesine rağmen zincirleme şekilde oluştuğu iddia edildiğinden tüm yönleriyle kusur durumu, özellikle müvekkiline ait ... plakalı aracın kazaya karışmadan önce davalıya ait ... plaka sayılı üçüncü şahıs olan kişiye ait ... plaka sayılı arçlar arasındaki ikili kaza olup olmadığı, ... plaka sayılı aracın müvekkiline ait araç ile kazaya karışmadan önce , ... plaka sayılı araca çarpması nedeniyle, hangi aracın kazası edeniyle tamirde kaldığı,

... plaka sayalı araç ile ... arasında yaşanan ilk kazada kusurun kimde olduğu, borç ilişkisi bakımından kaza ve takip dayanağı belge arasında illiyet bağı bulunmadığını, sonuç olarak davanın kabulü ile müvekkili davacı .... ın Küçükçekmece İcra Dairesinin ... esas asyılı dosyasında davalı .....

Ticaret Limited Şirketine borçlu olmadığının tespitine, müvekkilinin malvarlığından eksilen 8.105,46-TL paranın haciz ve bloke tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte müvekkiline iadesine, istirdatına, mahkemece takdir edilecek teminat mukabilinde yahut teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilerek vezneye girecek paranın davalıya ödenmemesine, icra takibinin durdurulmasına ve dava sonunda iptaline, alacağın %20'inden az olmamak kaydı ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, vekalet ücreti ve sair yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine dair karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Mahkememizce davacı ....'ın tacir araştırmasının yapılması için Ümraniye Vergi Dairesi Müdürlüğü, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü, İstanbul Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanlığı'na müzekkere yazılmış ve Vergi Dairesi yazı cevabına göre davacının işletme hesabı esasına göre ikinci sınıf tüccar olarak defter tuttuğunun bildirildiği anlaşılmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlendikten sonra anılan kanunun 5. maddesinde ticaret mahkemelerinin kuruluşu ve hangi mahkemelerin ticaret mahkemesi sıfatıyla bakacağı belirlendikten sonra asliye ticaret mahkemesi ile asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.Ticari davaları, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayıl TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira.

Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

HMK'nın 2. maddesine göre;

"(1) Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.

(2) Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir."

TÜM DOSYA MUHTEVİYÂTI KÜLLÎYEN TETKÎK EDİLDİĞİNDE

6102 sayılı TTK'nın 4. maddesinde ticari davalar sayılmış olup, uyuşmazlık konusunun TTK'nın 4. maddesi kapsamında sayılan mutlak ticari davalardan olmadığı gibi, yapılan araştırma neticesinde taraflardan hepsinin tacir olmaması nedeniyle uyuşmazlığın nispi ticari dava türüne girdiği de söylenemeyecektir. Dolayısıyla HMK'nın 2. maddesi uyarınca uyuşmazlığın çözümünde Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğu kanaati ile kamu düzeninden sayılan mahkemenin görevli olmasının HMK'nın 114/1-c maddesinde dava şartı olarak düzenlenmesi, taraflarca ileri sürülmese bile yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetilmesi gerektiği dikkate alınarak göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeni ile aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... · ¸E-imza Hakim ... · ¸E-imza