Bakırköy 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/870 K.2025/827

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından

... no'lu trafik poliçesi ile sigorta edilen davalının maliki olduğu ... plakalı araç,

18.12.2021 tarihinde olay yerini terk eden sürücü sevk ve idaresinde iken yaya ...’a çarpması sonucu

ağır şekilde yaralanmasına sebebiyet verdiğini, dava konusu kaza ve yaralanma nedeniyle tutulan tutanaklara,

alınan ifadelere ve Küçükçekmece .... Asliye Ceza Mahkemesi ... E. sayılı dosyasında yapılan

yargılamaya göre; dava konusu kazada ... plakalı araç sürücüsünün %50 oranında kusurlu olduğu ve

sürücüsünün olay yerini terk ettiğinin sabit olduğunu, söz konusu kaza sebebiyle yaralanan ...’a, ...'in Arabuluculuk Daire Başkanlığı nezdinde müvekkil şirkete karşı Arabuluculuk yoluna başvurması

sonucu sağlanan anlaşma ile; müvekkili şirket tarafından ... için 24.07.2023 tarihinde 23.122,97.-TL,

24.07,2023 tarihinde 9.200,00.-TL, 24.07.2023 tarihinde 1.877,03.-TL ve 11,09,2023 tarihinde 900,00.-TL

olmak üzere toplam 35.100,00.-TL maddi tazminat ödendiğini, müvekkili şirkete sigortalı ve davalının maliki olduğu .... plakalı aracın söz konusu kazada sürücüsünün olay yerini terk etmiş olduğundan; müvekkili şirketin Trafik

Sigortası Genel Şartları B.4/f'ye göre sigortalıya/sigorta ettirene rücu hakkı bulunduğunu, müvekkili şirketin,

Küçükçekmece İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibi başlattığını,

açıklanan gerekçelere göre; davalının haksız ve kötü niyetli itirazının iptali ile takibin devamına, davalının

kötü niyetli itirazları sebebiyle aleyhlerine %20'den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına

hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin araç

kiralama firması olup, araçlarını uzun süreli kiralama sözleşmeleri ile 3. kişilere yahut rent a car şirketlerine kiralamakta olduğunu, kiracıların da uzun süreli kiralamış oldukları bu araçları kendi nam ve hesaplarına işlettiklerini, bu

şekilde müvekkili tarafından uzun süreli kiralama sözleşmeleri ile toplu olarak kiralanan araçların tüm işletme

hakları ve tehlike sorumluluğunun da kiracıya aktarıldığını, araçların müvekkili şirketin ticari ve fiili inisiyatifinden

çıktığını, ... plakalı aracı .... Ticaret Limited Şirketi'ne uzun dönem

kiralama sözleşmesi ile teslim ettiği ve aracın kaza tarihinde kiracı tarafından işletildiğini, dolayısıyla işleten

sıfatının tümüyle müvekkili şirketten çıktığını ve kiracıya geçtiğini, aracın uzun süreli kiralama sözleşmesi

ile kiraya verilmesi ve aracın başka bir kişi tarafından kendi hesabına tüm tehlikesi kendisine ait olmak üzere

işletilmesi halinde, bu kimsenin işleten sayılacağı ayrıca dava konusu trafik kazası ile alakalı

olarak davacı tarafın iddia ettiği gibi araç sürücüsünün olay yerini terk etmesi gibi bir durum söz konusu

olmadığı, olay anında kazazede ile araç sürücüsünün görüştüğünü ve kazazedenin bir yaralanmasının bulunmadığını

bildirdiğini, bunun üzerine araç sürücüsünün olay yerinden ayrıldığını ancak sonrasında kazazedenin şikayetçi

olmasını müteakip araç sürücüsünün kolluk ekiplerince arandığını ve araç sürücüsünün kendi rızası ile ifade için kolluk

kuvvetlerine rızaen ulaştığını, yani olay yerinin terk edilmediğini, kazazedenin bir sorunu olmadığını bildirmesi

üzerine karşılıklı rıza ile ayrılındığını ve sonrasında yapılan şikayet üzerine araç sürücüsünün kendi rızası ile kolluk

güçlerine giderek ifadesini verdiğini, izah olunan ve re'sen dikkate alınacak diğer nedenlerle her türlü dava, talep

ve şikayet hakları saklı kalmak kaydıyla; davanın .... Ticaret Limited Şirketi'ne

ihbarına, davacının haksız davasının müvekkili şirketin aracı uzun dönem kiraya veren taraf olması sebebiyle

reddine, mahkemece aksi kanaatin hasıl olması halinde ise araç sürücüsünün olay yerini terk etmediğinin

anlaşılması sebebiyle davacının davasının temel dayanağının mesnedini yitirmesi sebebiyle reddine, red dolunan

alacağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatının davacıdan alınarak müvekkile

verilmesine, her türlü yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLER VE GEREKÇE

Dava, olay yeri terk sebebine dayalı rücu alacağı nedeni ile başlatılmış olan ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir.

Küçükçekmece İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, alacaklısının ... Sigorta Şirketi olduğu, borçlusunun ... Limited Şirketi olduğu, 35.100,00-TL asıl alacak ve 1.843,90 TL işlemiş reeskont faizi olmak üzere toplam 36.943,90-TL üzerinden icra takibinin başlatıldığı, davalı borçlunun itirazı üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği, itirazın ve davanın süresinde olduğu anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 18/12/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle kaza tarihinde davacı şirket nezdinde sigortalı olan ... plakalı araç sürücüsünün ve dava dışı ...'ın kusur oranlarının ne olduğu ve aynı zamanda olay yerini terk edip etmediği, dava dışı ... isimli şahsa yapılan ödemenin makul olup olmadığı, davacının kendi sigortalısı olan davalıya rücu şartlarının oluşup oluşmadığı, davalının sorumluluğunun bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nda sigortacının rücu hakkı, KTK'nın 95/2.maddesi ile ZMSS poliçesi genel şartlarında düzenlemeye tabi tutulmuştur.

2918 sayılı KTK'nın 95/2.maddesi uyarınca sigortacı; tazminat yükümlülüğünün azaltılması ve kaldırılmasına ilişkin halleri 3. kişilere karşı ileri süremeyeceğinden zarar görene ödeme yaptıktan sonra sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını ve indirilmesini sağlayabileceği oranda kendi sigorta ettirenine rücu edebilecektir. Sözleşme ve yasa gereği sigorta ettirenine karşı defi hakkı bulunan sigortacı bu hakka dayanarak kendi sigortalısına dönebilmektedir.

Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları'nın rücuya ilişkin B-4. maddesinin (f) bendinde "Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması" hali rücu sebebi olarak düzenlenmiştir.

Söz konusu düzenleme ile araç sürücüsünün ister maddi, ister yaralamalı ve ölümlü kaza olsun "olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde" sigortanın, sigortalısına rücu edebileceği kabul edilmiş, ancak bedeni hasara neden olan bir kazada, sigortalının yahut eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitmesi, can güvenliği nedeniyle olay yerinden uzaklaşması gibi zorunlu haller rücu hakkının istisnası olarak belirtilmiştir.

Somut olayda; kolluk tarafından tutulan tutanak, dava dışı ...'ın kolluk beyanı ve tüm dosya kapsamından davalının maliki olduğu ... plakalı araç sürücüsünün KTK'nın 47/d, 52/a-b, 81/d. maddelerini ihlal sureti ile taşıt yolunda araç ile seyir halinde iken dikkatli ve tedbirli olarak, trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uymak, kavşaklara yaklaşırken yavaşlamak ve aracın hızını aracın yük, teknik özellik, görüş, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurma yükümlülüğünü yerine getirmediği, aracın sürücüsünün tespit edilemediği ve sürücünün olay yerini terk ettiği anlaşılmaktadır.

Davacının açtığı neviden rücu davasında ispat yükü davalı tarafta olup, davalı tarafça olay yerini terk olgusunun aksini ispat edecek nitelikte ya da sigorta şirketinin rücu hakkının istisnası olarak sayılan hallerden birinin gerçekleştiğine ilişkin bir delil ortaya konulamadığı görülmekle davacı sigorta şirketinin sigortalısına rücu koşullarının oluştuğunun kabulü gerekmektedir.

Dosyaya sunulan belge ve kayıtlarla birlikte bir sigorta ve bir kusur bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen raporda; "

.... plakalı aracın sürücüsü ...’nin meydana gelen trafik kazasında, %50 (yüzde elli) oranında eşit kusurlu olduğu, dava dışı yaya ...’ın meydana gelen trafik

kazasında, %50 (yüzde elli) oranında kusurlu olduğu, davacı sigorta şirketinin davalı sigortalısına aracın işleteni sıfatına sahip olmasa da, sözleşme ilişkisi

halen devam ettiği ve sigorta ettiren de olduğundan, sigorta sözleşmesinin tarafı sıfatı ile rücu

edebileceği, sigortalı araç sürücüsünün zorunlu nedenlerle olay yerinden ayrıldığına dair belge olmadığı davacı

şirketin poliçe genel şartları gereğince olay yeri terke dayalı olarak sigortalısına rücu edebileceği, davacı tarafça kazada yaralanan yaya ... ile % 50 kusur oranı da dikkate alınarak 34.200

TL üzerinden anlaşma sağlandığı, davacının ayrıca yaptığını belirttiği 900 TL lik ödemenin neye

istinaden yapıldığının belirsiz olduğu, bu nedenle davacının 34.200 TL yi talep edebileceği,..." şeklinde tespit ve rapor edilmiştir.

Alınan bilirkişi raporlarının denetime elverişli olduğu anlaşılmıştır.

Yapılan yargılama, toplanan deliller, denetime elverişli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamının bir bütün olarak değerlendirilmesinde;

davacı sigorta şirketinin davalıya ait ... plakalı aracı .... poliçe numarası ile 09/08/2021-09/08/2022 tarihleri arasında ZMMS poliçesi ile teminat altına aldığı, davaya konu kazanın belirtilen teminat tarihleri içerisinde meydana geldiği,

Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları'nın rücuya ilişkin B-4. maddesinin (f) bendi uyarınca araç sürücüsünün ister maddi, ister yaralamalı ve ölümlü kaza olsun "olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde" sigortanın, sigortalısına rücu edebileceğinin kabul edildiği, somut olayda davacı sigorta şirketi rücu isteminde bulunurken olay yerini terk olgusuna dayanmış olup, işbu davada ispat yükünün davalı tarafta olduğu,

davalı taraf her ne kadar olay yerini terk etme sebebi olarak dava dışı yaya ...'ın iyi durumda olduğunu söylemesi üzerine karşılıklı rıza ile olay yerinden ayrıdığı gerekçesini ileri sürmüş ise de, dava dışı ...'ın kollukta vermiş olduğu asıl ve ek ifadesinde davaya konu trafik kazasında kendisine çarpan aracın marka modelini bilmediğini, araç sürücüsünden davacı ve şikayetçi olduğu yönündeki beyanı ve 18/12/2021 tarihli olay yeri tutanağında ... plakalı aracın yaya ...'a vurarak uzaklaştığına yönelik tespit birlikte göz önünde bulundurulduğunda,

davalı tarafın olay yerinden dava dışı ...'ın rızası ile ayrıldığı yönündeki beyanına itibar edilemeyeceği, ispat yükü üzerine düşen davalı tarafın kaza tespit tutanağında tespit edilen olay yerini terk olgusunun aksini ispat edecek nitelikte ya da sigorta şirketinin rücu hakkının istisnası olarak sayılan hallerden birinin gerçekleştiğine ilişkin bir delil ortaya konulamadığı, ayrıca her ne kadar davalı maliki olduğu ... plakalı aracı uzun süreli olarak başkasına kiraladığı ve bu nedenle işleten sıfatının bulunmadığını iddia etmiş ise de; işbu davanın sigorta şirketinin kendi sigortalısına rücu istemine ilişkin olduğu,

bu nedenle aracın başkasına kiralanmış olduğuna ilişkin savunmaya itibar edilemeyeceği, işleten sıfatının değişmesinin davacı sigorta şirketinin kendi sigortalısına rücu hakkına bir etkisinin olmayacağı, bu halde davacı sigorta şirketinin sigortalısına rücu koşullarının oluştuğunun kabulü gerektiği, davacı sigorta şirketi ile dava dışı ...'ın ihtiyari arabulucu nezdinde 34.200,00-TL ödenmesi konusunda anlaştıkları, davacının bu bedele bir itirazının bulunmadığı, davacının icra takibinde talep ettiği tutarın 35.100,00-TL olduğu, aradaki 900,00-TL farkın dayanağına ilişkin bir kayıt sunulmadığı,

bu nedenle davacının icra takibinde 34.200,00-TL asıl alacak tutarı kadar davalıdan alacaklı olduğu ve rücu istemine ilişkin başlatılan icra takibine itirazın iptali istemi ile açılan işbu davada davacı sigorta şirketinin ödeme yaptığı tarihten itibaren işlemiş faiz isteminde de bulunulabileceği anlaşılmış, davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Davacı taraf icra inkar tazminatı talebinde bulunmuş ise de; dava konusu edilen bedelin davalı tarafından bilinmesinin ve hesaplanmasının beklenemeyeceği, zarar miktarının bilirkişi incelemesi ile tespit edilmesi gerektiği ve dolayısıyla likit olmadığı, bu durumda davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin yerinde olmadığı (İstanbul BAM 14 HD 2021/1708 Esas, 2024/1975 Karar sayılı ilamı) anlaşıldığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş, netice itibari ile aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · ¸e-imza Hakim .... · ¸e-imza