Bakırköy 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/995 K.2024/372

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ....'ın fason dikim paket işçiliği işini sürdürdüğünü, davalı şirketin de işlerini yaptığını, davalı şirket ile müvekkili arasında anlaşılan işler nedeniyle müvekkili tarafından kesilen iki adet fatura bulunduğunu, bu faturalardan birisinin 24.05.2023 tarihli ve 69.043,10-TL tutarlı;

diğerinin ise 12.06.2023 tarihli ve 83.555,33₺ tutarlı olduğunu, müvekkilinin, yükümlülüğü gereği yapması gereken iş ve işlemlerinin eksiksiz ifa etmiş olmasına rağmen davalı şirketin müvekkiline ödemesi gereken tutarı tam ödemediğini, bahsedilen iki adet faturanın karşılığı olarak davalı şirkete toplam 88.175 TL ödeme yaptığını, 69.043,10 TL tutarlı ve 83.555,33 TL tutarlı iki adet fatura üzerinden müvekkiline ödenmesi gereken toplam alacağın 152.598,40 olduğunu, ödenmesi gereken tutardan davalı şirketin yaptığı ödemeler mahsup edilince davalı şirketin müvekkiline 64.423,43 TL tutarında ödeme yapması gerektiğini,

müvekkilinin davalı şirketten 64.423,43 TL alacağı bulunduğunu, bu alacağa ilişkin Bakırköy ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosya aracılığıyla ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından takibe itiraz edildiğini, itiraz nedeniyle icra takibi durdurulduğunu, ticari defter kayıtları incelendiğinde de müvekkilin davalı şirketten alacaklı olduğu görüleceğini, dava açılmadan önce dava şartı olduğundan arabuluculuk başvurusu da yapılmış olup, anlaşma sağlanamadığını,

sonuç olarak davanın kabulüne, Bakırköy .... İcra Müdürlüğü, ....E. sayılı dosyaya yapılan itirazın iptaline ve takibin devamını, asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere davalı şirket aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, müvekkilin alacağının konusuz kalmaması için davalı şirkete ait tüm taşınmaz ve taşınır mal varlıklarına, banka hesaplarına ve alacaklarına haciz konulmasına ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Mahkememizce İstanbul Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanlığına, İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğüne, Atışalanı Vergi Dairesine müzekkere yazıldığı, vergi dairesinden gelen yazı cevabında davalı ....'ın işletme esasına göre kayıt tuttuğunun bildirildiği anlaşılmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlendikten sonra anılan kanunun 5. maddesinde ticaret mahkemelerinin kuruluşu ve hangi mahkemelerin ticaret mahkemesi sıfatıyla bakacağı belirlendikten sonra asliye ticaret mahkemesi ile asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.Ticari davaları, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayıl TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira.

Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

HMK'nın 2. maddesine göre;

"(1) Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.

(2) Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir."

TÜM DOSYA MUHTEVİYÂTI KÜLLÎYEN TETKÎK EDİLDİĞİNDE

6102 sayılı TTK'nın 4. maddesinde ticari davalar sayılmış olup, uyuşmazlık konusunun TTK'nın 4. maddesi kapsamında sayılan mutlak ticari davalardan olmadığı gibi, yapılan araştırma neticesinde taraflardan hepsinin tacir olmaması nedeniyle uyuşmazlığın nispi ticari dava türüne girdiği de söylenemeyecektir. Dolayısıyla HMK'nın 2. maddesi uyarınca uyuşmazlığın çözümünde Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğu kanaati ile kamu düzeninden sayılan mahkemenin görevli olmasının HMK'nın 114/1-c maddesinde dava şartı olarak düzenlenmesi, taraflarca ileri sürülmese bile yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetilmesi gerektiği dikkate alınarak göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeni ile aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... · ¸E-imza Hakim ... · ¸E-imza