Bakırköy 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/209 K.2025/247

G. K. YAZILDIĞI TARİH : 20.03.2025

Davacı tarafından mahkememizde açılan Çek İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde. Müvekkilinin, çek koçanın ve çek hesabının sahibinin ... (TC No: ...) olduğu, onun tarafından keşide edilmiş, imzalanmış "... Bankası .... Şubesi Çek seri no : ..., ... Bankası ... Şubesi Çek seri no : ..., ... Bankası ... Şubesi Çek seri no : ..., ... Bankası ... Şubesi Çek seri no : ..., ... Bankası ... Şubesi Çek seri no : ..., ... Bankası ... Şubesi Çek seri no : ..., ... Bankası ... Şubesi Çek seri no : ..., ... Bankası ...

Şubesi Çek seri no : ..., ... Bankası ... Şubesi Çek seri no : ..., ... Bankası ... Şubesi Çek seri no : ..., ... Bankası ... Şubesi Çek seri no : ..., ... Bankası ... Şubesi Çek seri no : ..., ... Bankası ... Şubesi Çek seri no : ..., ... Bankası ... Şubesi Çek seri no : ..., ... Bankası ... Şubesi Çek seri no : ..., ... Bankası ... Şubesi Çek seri no : ..., ... Bankası ... Şubesi Çek seri no : ..., ... Bankası ... Şubesi Çek seri no : ..., ... Bankası ...

Şubesi Çek seri no : ...., ... Bankası ... Şubesi Çek seri no : ..." çekleri aldığını, müvekkilinin çeklerin meşru hamili olarak bulunduğunu, bir arada bulunan ve bir süre önce tüm aramalara rağmen bulamayan bu çekleri müvekkilinin kaybettiğini tespit ettiğini, bu aşamaya kadar herhangi bir başvuru olmamış ve bankaya da ibraz edilmemiş ise de müvekkilinin; çeklerin 3. şahıslar tarafından bulunması,

hukuki irtibatı olmayan kişilerin kendi ticari ilişkilerinde kullanması ve tahsil edilmesinden endişe duyduğunu, bu şekilde bir yola başvurulmasının müvekkilini maddi olarak zarara uğratacağını, haksız bir durum ile karşılaşılmaması ve 3. kişilerin çekin tahsili yoluna girişmelerini önlemek adına kararın kesinleşmesi anına kadar çek hakkında teminatsız olarak tedbiren ödemeden men yasağı kararı verilmesini,

yapılacak yargılama neticesinde zayi nedeniyle iptal davası açmada hukuki menfaati bulunan müvekkilinin tüm aramalara rağmen bulunamayan ve hakkı bulunmadığı çeki bulanlar tarafından kullanılması halinde müvekkilinin maddi olarak zarar uğramasına sebebiyet verecek olan 20 adet çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizin 10/03/2025 tarihli celsesinde davacı tarafa; "Dava dilekçesinde belirtilen çeklerde davacının lehtar olduğuna yönelik herhangi bir kaydın bulunmadığı görülmekle; davacı tarafa; talebe konu çekler yönünden meşru hamil olduğunu gösterir tüm yazılı kayıtları, faturaları, belgeleri, çek tahsilat makbuzları ve çeklerin ön ve arka suretlerini sunması için 3 GÜNLÜK KESİN SÜRE verilmesine, kesin süre içerisinde istenilen bilgi ve belgelerin ibraz edilmemesi halinde tekrar bu hususta delil bildirme hakkından vazgeçmiş sayılacağının ve dosyanın mevcut haliyle karara çıkartılacağının ihtarına, " karar verilmiştir.

Davacı vekili 14/03/2025 tarihli sunduğu dilekçesinde.

Çeklerin fotoğraflarının çekilmediği için ön ve arka yüz suretlerinin taraflarında bulunmadığını, çeklerin kayıp durumunda olması nedeniyle yeniden fotoğraf çekme imkanı da bulunmadığını, keşideci ile yapılan görüşmede; kendisinde de çek fotoğraflarının bulunmadığı, çek seri numaralarının olduğu ifade edildiğini, müvekkilinin ticari taksi maliki olduğunu, buna dair evrakların dilekçe ekinde sunulduğunu, keşidecinin İstanbul-Fatih/Samatya semtinde bulunan ...

Eczanesi isimli işyerine hergün İstanbul/Bakırköy/Ataköy de bulunan evinden müvekkiline ait ticari taksi ile gidip geldiğini, söz konusu taksi kullanım bedellerinin bu çekler ile ödenmekte olduğunu, bu çeklerin keşideciden bu iş karşılığı alındığını, yapılan işin niteliği gereği taraflar arasında bir ticari sözleşme bulunmadığını, müvekkilinin yukarıda beyan edilen iş kapsamında söz konusu çekleri keşideciden teslim aldığını, TTK kapsamında çeklerin meşru hamili olduğunu, tüm aramalara rağmen bulunamayan kayıp çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İstem; 6102 Sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin atfı ile aynı kanunun 757/1 ve 759/1 maddeleri kapsamında düzenlenen zayi nedeniyle çek iptaline ilişkin çekişmesiz yargı işidir.

6100 sayılı HMK'nun 320. maddesinde mahkemenin mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar vereceği düzenlemesi de nazara alındığında, somut olayın belirginliğine bağlı ve çekişmesiz yargı işi de olması sebebiyle duruşma açılmadan, Anayasa'nın 141/4 maddesindeki dava ve usul ekonomisi kurallarına uygun olarak yargılama sonlandırılmıştır.

6102 Sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin atfı ile aynı kanunun 757/1 ve 759/1 maddeleri uyarınca; iradesi dışında çek elinden çıkan hamil, çekin kimde olduğu bilinmiyorsa, çekin ödeme yeri veya hamilin yerleşim yerinden çekin iptaline karar verilmesini talep edebilir. Çekin zayii nedeniyle iptali davası açma hakkı hamile ait olup, zayi nedeniyle iptal talebinde bulunan kişi, çekin hamili olduğunu ve çekin kaybolduğunun "kuvvetle muhtemel" olduğunu ispata elverişli deliller sunmalıdır.

Çekin zayi edildiği durumlarda, 6102 sayılı TTK'nın 651/2. maddesinde iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişinin senede bağlı alacak hakkı olan yetkili hamil olduğunun belirtildiği; hamile bu hakkın tanınmasındaki amaç, kambiyo senedi vasfını haiz ve henüz ibraz edilmemiş çekten doğan hakkın, çekin elinde bulunması ihtimalinde hak sahibi olmayan üçüncü kişilerce kullanılmasının önüne geçmektir.

Her ne kadar davacı mahkememize açmış olduğu dava ile dava dilekçesinde belirttiği çeklerin iptalini talep etmiş ise de; kıymetli evrak kaybından kaynaklanan hasımsız iptal davası açma hakkının alacaklı sıfatını taşıyan meşru hamile ait bulunduğu, davacının meşru hamil (alacaklı) sıfatının bulunmadığı, bunun belge ile ispat edilemediği, keşideci olarak bildirilen kişi ile davacının kardeş olduğu, davacının kendi kardeşini ticari taksi ile iş yerine her gün bırakıp, karşılığında ödemeyi çek ile almasının hayatın olağan akışına uygun olmadığı ve çeklerin tüm bilgilerinin de bildirilmediği görülmekle davanın 6100 sayılı HMK madde 114/1-h ve 115/2 gereği hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... ¸e-imzalı Üye ... ¸e-imzalı Üye ... ¸e-imzalı Katip ... ¸e-imzalı