Bakırköy 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/57 K.2026/73

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin davalıdan 21.10.2024 tarihinde Silivri ... Noterliğinin 21.10.2424 tarih ve ... yevmiye nolu işlemi ile ... şasi nolu, ... motor nolu ...

Marka 2020 model ... cinsi Yakıt cinsi dizel .... plakalı aracı 246600 km'de 447.000,00 TL karşılığında satın aldığını, müvekkili şirket adına aracın devrinin aldığını ve fiziksel tesliminin sağlanması sonrasında yine 21.10.2024 tarihinde İstanbul İlinden .... ilçesine doğru hareket ettiğini, müvekkili şirket adına aracı kullanan şirket yetkilisinin Ankara iline 90 km kala araç arıza yaptığını, şirket yetkilisinin araçtan inerek araç altına baktığında aracın yağ ve su boşalttığını gördüğünü, aracın hareket edecek durumda olmadığı kanaati ile bulunduğu konuma çekici çağırdığını, ... vasıtası ile aracın ...

Servisi (.... Sk.

ANKARA) adresine akşam geç saatlerde götürüldüğünü, aracın var olan hali ile çekiciden ilgili iş yerinin varılan saatte kapalı olması sebebiyle işyeri önüne indirildiğini, şirket yetkilisinin Ankara'da kaldığını, ertesi sabah 22.10.2024 tarihinde ilgili Servis tarafından verilen bilgi kapsamında aracın periyodik, standart bakımlarının düzensiz olması ve eksik yapılması sebebi ile araç seyir halinde iken İstanbul Ankara istikametinde Ankara'ya 90 km kalası yüksek hararet nedeni ile motor anızası verdiğinin, aracın motor aksamının tamirinin mümkün olmadığının ve ancak motorun komple değiştirilmesi gerektiğinin,

keza bahse konu araçlarda tamir imkanı olmadığının, tamir halinde aynı arıza yanında aracın diğer parçalarının da yeniden arızalanacağının, tamir sonrası işlevsel diğer parçalarla sekronize çalışamamasından kaynaklı arıza meydana gelebileceğinin müvekkili şirket yetkilisine bildirildiğini, müvekkil tarafından aracın durumunun davalı tarafa ihtarnameyle bildirilmesine rağmen, davalının bu durumda hiçbir şekilde aracı yaptırmaması ve masraflarını karşılamamasının davalının tamamen kötü niyetli ve ağır kusurlu olduğunun ispatı olduğunu, müvekkili tarafından şu aşamada Ankara'da bırakılan araç için bulunduğu yer olan ....

Servisi (.... Sk. ANKARA) adresine aracın arıza durumunun ve hasar tespiti için talimat yazılmasını ve delil tespiti adına bilirkişi vasıtası ile tespit ve arıza durumunun tespitini talep edildiğini, aracın henüz 1 günlük dahi sayılmayacak toplamda 700 km yol yapması kadar bir süredir kullanımda olduğu göz önüne alınarak,

araçtaki arızanın yeni kullanıcısı tarafından fark edilemeyeceğini, kullanımla ortaya çıkabileceğini, yeni kullanıcının bu kadar kısa zamanda ve kullanımda ortaya çıkamayacağını ve bu nedenle aracın gizli ayıplı olduğunun ortada olduğunu, gizli ayıbın eserin tesliminden sonra ve kullanım sırasında kendini gösteren ayıp türü olduğunu, olağan muayene ile tespit edilemeyecek, malın kullanımı esnasında ortaya çıkan ayıpların gizli ayıp olarak nitelendirildiğini, somut olayda teslim sırasında açıkça belli olmayan ve incelemekle de ortaya çıkmayacak bir ayıp söz konusu olduğunu,

müvekkilinin bütün aksaklıklara rağmen 2 gün içerisinde söz konusu ayıbı bildirmek adına davalıya Sorgun ...

Noterliğinin 23.10.2024 tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesi gönderildiğini, mevcut olayda bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir durum söz konusu olduğunu, kanunen satılan malın ayıplı çıkması durumunda, alıcıya seçimlik haklar tanındığını, mevcut olayda davalının ihtarnameye rağmen aracın tamiratını yaptırmaması nedeniyle, aracı müvekkilin yaptırmak zorunda kaldığını, öncelikle müvekkilinin ödediği tamir ücreti olan 250.000,00 TL ile çekici ücreti olan 6.000,00 TL'yi davalıdan talep ettiği,

müvekkilinin aracı tamir nedeniyle arıza tarihi ile tamirhanede kaldığı süre kadar ve bu sebeple ticari işlerinin büyük ölçüde sekteye uğradığını, bu nedenle bu süre zarfında şirketin araçsız kalması nedeniyle işlerinin büyük ölçüde sekteye uğraması göz önüne alınarak bu zararın bilirkişi marifetiyle tespitinin yapılması ve davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesini, davaya konu aracın müvekkili tarafından 3. bir kişiye satılması durumunda da, aracın motorunun tamamen değişmesi sebebiyle büyük ölçüde zarara uğrayacağının açıkça ortada olduğunu,

bu nedenle yine bilirkişi marifetiyle araçta oluşacak değer kaybının da dava tarihinden itibaren işleyecek olan ticari avans faizi ile birlikte hesaplanarak, satış bedelinden indirilmesini, resen gözetecek sebeplere de bağlı olarak,

satın alınan aracın gizli ayıplı olduğunun tespit edilmesini, müvekkilinin tamirat bedeli olarak ödemiş olduğu bedelin ve şirket tarafından aracın kullanılamaması/satışa arz edilememesi sebebiyle işlerinin sekteye uğraması nedeniyle uğranılan zararın tazmini ve araçta meydana gelen değer kaybının satış bedelinden indirilerek dava tarihinden itibaren işleyecek olan ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine karar verilmesini, her türlü fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davanın kabulüne,

müvekkilinin ödemiş olduğu 256.000,00 TL tamirat bedelinin ve şirketin araçtan mahrum kalması nedeniyle uğradığı zararın şimdilik 5.000,00 TL'sinin ve araçta meydana gelen değer kaybının şimdilik 10.000,00 TL'sinin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile beraber satış bedelinden indirilerek tespit edilmesi sonucu davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;

müvekkilinin mevzubahis aracı satarken davacı tarafa araç ile ilgili

tüm bilgilendirmeyi yapmış olduğunu, aracın tüm hasarlarını ve arızalarını

davacı tarafa bildirdiğini ve yine de bir ekspertize götürerek ekspertiz raporu

alınmasını önerdiğini, davacı tarafın tüm bu bilgilendirme ve önerilere rağmen

kendisinin galerici olduğunu, aracın durumunu eksperlerden daha iyi bileceğini

belirterek ekspertiz raporu almadığını, bu durumun Silivri .... Noterliği aracılığıyla düzenlenen araç satış sözleşmesinde de mevcut olduğunu, müvekkilinin standart

bakımları düzenli bir biçimde yaptırdığını ve arabayı kullanırken bir sorun

yaşamadığını, müvekkilinin araçtaki kusuru kabul etmemekle birlikte, araçtaki

kusuru (var ise) kesinlikle gizlemediğini, aksine müvekkilinin dürüstlük ve iyi niyet

kurallarına uygun bir biçimde araçtaki değişenleri, boyaları ve sıkıntıları

davacıya bildirdiğini, zaten bu sebeplerle piyasa fiyatından daha uygun bir

biçimde ilana koyduğu aracın fiyatını da bu duruma göre revize etmiş

olduğunu, süresi içinde verilen ihtarname cevabında da bu

duruma ilişkin açıklamalarda bulunulduğunu belirterek davanın reddini talep

etmiştir.

DELİLER VE GEREKÇE

Dava, davacının davalıdan satın aldığı aracın ayıplı çıkması sebebine dayalı tamirat/onarım bedeli, değer kaybı bedeli ve araç mahrumiyet bedeline ilişkin maddi tazminat istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; 21/10/2024 tarihinde davalıdan satın alındığı iddia edilen ... plakalı aracın ayıplı olup olmadığı, ayıbın tespiti halinde davacının ödediği beyan edilen tamirat ücretinin kadri maruf olup olmadığı, tamirat bedelinin ne kadar olduğu, değer kaybı olup olmadığı, var ise ne kadar olduğu, ikame araç zararı olup olmadığı, var ise ne kadar olduğu, ayıbın tespiti halinde niteliğinin(gizli ya da açık ayıp) ne olduğu, ayıbın tespiti halinde niteliğine bağlı olarak ayıp ihbar sürelerine uyulup uyulmadığı, davacının tazminat taleplerinin yerinde olup olmadığı hususlarının tespiti istemine ilişkindir.

Dosyaya sunulan belge ve kayıtlarla birlikte dosya otomotiv konusunda uzman makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş olup, bilirkişi tarafından düzenlenen raporda özetle; "...SONUÇ VE KANAAT:

İşbu dava dosyasındaki bilgiler, belgeler ile ... San. Tic. Ltd. Şti. ... Servisi ... Mahallesi

.... Sokak No:2 İvedik OSB Yenimahalle/Ankara adresine 30.05.2025 günü

... plakalı araca ait ... numaralı motor üzerinde yapılan

inceleme ve değerlendirmeler neticesinde;

1-) Dava konusu aracın 2020 model ... marka Kamyonet-... cinsi ... tip Dizel araç

olduğu,

2-) Silivri .... Noterliği 21/10/2424 tarih ve ... yevmiye nolu Araç Satış

Sözleşmesi ile 246.600 km’de olan aracın satış bedeli 447.000,00-TL olarak

kararlaştırıldığı,

3-) Silivri .... Noterliği 21/10/2424 tarih ve ... yevmiye nolu Araç Satış

Sözleşmesi sonrası aracın alıcı tarafından 764 km kullanılması esnasında

aracın silindirlerine motor soğutma sıvısı giriş arızasının meydana geldiği,

4-) Aracın arızalanması sonucu ....

Gıda İnşaat San. Tic. Ltd. Şti. ... Servisinde yapılan onarım bedelinin

250.000,00-TL olduğu ve davacı tarafından ödenen 250.000,00-TL tamir

ücretinin piyasa şartlarında normal ve takdir edilen ortalama bir onarım

ücreti olduğu,

5-) Dava konusu araçta motor silindirleri içerisine motor soğutma sıvısı

girişi olması arızasının alıcının gözle kontrol ve basit bir incelemesi ile tespiti

mümkün olmadığı, bu tespitin teknik uzmanlık gerektirdiği, aracın kullanılması

ile ayıbın ortaya çıktığı ve araçtaki ayıbın gizli ayıp olduğu, 6-) Dava konusu araçta motor silindirleri içerisine giren motor soğutma

sıvısı girişi nedeniyle oluşan arıza sonrası araçta yapılan onarım nedeniyle

araçta değer kaybı oluştuğu, değer kaybının hesaplanmasında (13. HD

10.01.1980 gün ve 5071-5769 sayılı kararı) dikkate alınan nispi yönteme göre

araçta 75.775,48-TL değer kaybı oluştuğu,

7-) Dava konusu aracın makul tamir onarım süresinin 7(Yedi) gün

olacağı, 2024 yılında dava konusu araca emsal araç kiralama fiyatı ortalama

2.750,00-TL olacağı dikkate alındığında ikame araç bedeli 19.250,00-TL

olacağı,

8-) Davacı tarafından araç 21./10/2024 satış alınmış ve aynı gün

arızalanmış olup 22/10/2024 günü araçtaki ayıp servis tarafından tespit edilmiş

ve Sorgun .... Noterliğinin 23.10.2024 tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile

ayıbı süresi içerisinde satıcı davalıya bildirmiş olduğu,

9-) Dava konusu araç ile ilgili yukarıda yapılan tespitler teknik

değerlendirmeler kapsamında yapılmış olup takdir ve hukuki değerlendirme

Sayın Mahkemeye ait olmak üzere davacının tazminat taleplerinin yerinde

olacağı,..." şeklinde tespit ve rapor edilmiştir.

Satım sözleşmesinde satıcının ayıba karşı tekeffül borcunu düzenleyen 6098 sayılı TBK'nun 219. maddesinde, "Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur." hükmü yer almaktadır.

Yargıtay .... HD'nin 13/02/2014 gün ve ... E.- .... K. sayılı kararında özetle, "...Davacının 10/12/2010 tarihinde noterden satış suretiyle davalıdan satın aldığı aracın internet ilanında 94.000 Km'de olduğunun belirtildiği ve bu kilometre ile davacıya satıldığı halde 02/06/2010 tarihinde 155.000 Km'de bakımının yapıldığı ve kilometresi ile oynanmış olduğu bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı ile sabittir.

Mahkemece, bu ayıbın herhangi bir yetkili serviste yapılabilecek basit bir sorgulama ile ortaya çıkabilecek nitelikte olduğu, davacının yeterince gözden geçirme yükümlülüğünü yerine getirmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bilirkişi raporunda, aracın kilometresi ile oynanmasının satış sırasında gözle muayene ile tespit edilmesinin mümkün olmadığı ve gizli ayıp mahiyetinde bulunduğu belirtilmiş olup davacının satılanı gözle görülebilecek (açık) ayıplar dışında muayene etme yükümlülüğü bulunmamaktadır..." denilmiştir.

Yargıtay ... HD'nin 09/04/2018 gün ve ... E.- ... K. sayılı kararında ve diğer yerleşik uygulamalarında özetle,"...satış öncesinde davacıyı aracın ağır hasar kaydı bulunduğu konusunda bilgilendirdiğini veya davacının bu hususu bildiğini ispat yükü davalıdadır. Ağır hasar kaydı bulunan bir aracın gizli ayıplı olduğu konusunda herhangi bir duraksama yoktur. Davalı, davacının satışa konu aracın ağır hasarlı olduğunu bilerek satın aldığını kanıtlayamamıştır. Davacının aracı satış esnasında muayene ettirmesi de gizli ayıplı olarak bilerek satın aldığı sonucunu doğurmaz..." denilmiştir.

Yargıtay .... HD'nin 28/05/2018 gün ve ... E.-... K. sayılı kararında ve diğer yerleşik uygulamalarında özetle, "...Davalı aracın satış öncesinde pert kaydı olduğu konusunda davacıyı bilgilendirdiğini veya davacının bu hususu bildiğini ispatlayamamıştır. Satışa konu araç hukuki ayıplıdır. Satıcı ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur..." denilmek suretiyle alıcının ayıbı bilerek ayıplı malı satın aldığına yönelik ispat yükümlülüğünün satıcıya ait olduğu vurgulanmıştır.

Yine Yargıtay .... HD'nin 12/03/2020 gün ve ... E.-... K. sayılı kararında özetle, "...aracın piyasa değerinden düşük satın alınması davacının ayıbı bildiğine karine teşkil etmez. Bununla birlikte, davacının, satın aldığı araçla ilgili olarak Trafik Şube Müdürlüğünce tutulan kayıtları, aracın sigorta kayıtlarını, Tramer kayıtlarını inceleme ve Tramer'e sms atarak bilgi edinme yükümlülüğü de yoktur. Dava konusu araçta bulanan ayıbın davacıdan gizlenmediğinin ispat yükü davalı taraftadır. Davalı taraf, satış öncesinde davacıyı aracın pert olduğu konusunda bilgilendirdiğini veya davacının bu hususu bildiğini yansız delillerle ispatlayamamıştır..." şeklinde karar verilmiştir.

6098 sayılı TBK'nin 219.maddesinde; ''Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur.

Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur.'' hükmü yer almaktadır.

Yine aynı Kanun’un 227. maddesinde satılanın ayıplı olması halinde alıcının seçimlik haklarının neler olduğu belirtilmiş ve bu seçimlik haklar; satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme, satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme, aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme, imkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme olarak sıralanmış bu sırada alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkının saklı olduğu belirtilmiştir.

Alıcının seçimlik haklarını düzenleyen 6098 sayılı TBK'nin 227.maddesinde; "Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir: 1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme. 2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme. 3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme. 4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme. Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır." hükmü yer almaktadır.

Yapılan yargılama, toplanan deliller, denetime elverişli bilirkişi kök ve ek raporu ve tüm dosya kapsamının bir bütün olarak değerlendirilmesinde; taraflar arasında akdedilen araç satış sözleşmesi kapsamında davacının satın almış olduğu ... plakalı aracın gizli ayıplı olduğundan bahisle araç için yapılan tamir masrafları ile aracın değer kaybı bedeli ve araç mahrumiyet bedellerinin tahsili istemi ile işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemesinde, satıma konu aracın gizli ayıplı olduğunun sabit olduğu, davalı tarafın noter satış senedindeki satış bedeli itibariyle aracın piyasa değerinden düşük satın alındığına yönelik savunmasının davacının ayıbı bildiğine karine teşkil etmemesi sebebi ile davalı satıcının ayıbı bilmese dahi sorumlu olduğu, Mahkememizce alınan bilirkişi raporuna göre satıma konu aracın ayıplı olduğunun net bir şekilde tespit edildiği,

mevcut ayıbın satımdan çok kısa bir süre sonra ortaya çıktığı, aracın satım esnasında ayıplı olmadığının yahut karşı tarafa bu hususta bilgi verildiği hususunun davalı tarafça ispatının gerektiği, davalı tarafın cevap dilekçesinde açıkça yemin deliline dayanmış ise de Mahkememizce yemin delilinin hatırlatıldığı ve verilen kesin süre içerisinde yemin metninin sunulmadığı,

bu halde davacının satılan araçtaki ayıbı bilmeden dava konusu ayıplı aracı satın aldığının kabulü gerektiği, davacının TBK'nın 227.maddesi uyarınca seçimlik haklarını kullanabileceği göz önünde bulundurulduğunda davacının satış bedelinden indirim isteme ve genel hükümlere tazminat isteme hakkının bulunduğu, Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda; davacının 250.000,00-TL tamir ücreti, 75.775,48-TL değer kaybı bedeli ve 19.250,00-TL araç mahrumiyet zararı talep edebileceğinin belirlendiği,

araç mahrumiyet bedelinden kaynaklanan tazminatın, araç sahibi herhangi bir araç kiralamamış olsa dahi aracını kullanamamaktan doğan zararının karşılanması amacıyla talep ettiği tazminat olduğu, Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin 29 Eylül 2022 tarihli, ... Esas, ....

Karar sayılı ilamında araç sahibi ikame araç kiralamasa bile, makul tamir süresi ve günlük kira rayicini gösteren bilirkişi raporuna dayanarak “araç mahrumiyet bedeli”ne hükmedilebileceğinin belirtildiği, davacı vekili 03/02/2026 tarihli celsedeki beyanında davanın 250.000,00-TL tamir ücreti, 5.000,00-TL değer kaybı ve 5.000,00-TL araç mahrumiyet zararına ilişkin talepleri doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini talep ettiklerini, ayrıca değer artırım dilekçesi sunmayacaklarını beyan ettiği görülmekle davacının talebi ile bağlı kalınarak davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Davacı her ne kadar avans faizi talebinde bulunmuş ise de; dava konusu aracın kullanım amacının hususi olduğu görülmekle, yasal faize hükmetmek gerekmiş, netice itibari ile aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

H

ÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davacının davasının KABULÜ ile 250.000,00 TL tamir ücreti, 5.000,00 TL değer kaybı ve 5.000,00 TL araç mahrumiyet zararından oluşan alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 17.760,60-TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 4.269,38-TL peşin harç ve 1.622,79-TL tamamlama harcından mahsubu ile bakiye 11.868,43-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat KAYDINA,

-Davacı tarafından yatırılan toplam 6.380,57-TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından yatırılan tebligat, müzekkere gideri, bilirkişi ücreti toplamı 6.282,50-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

6-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,

7-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,

Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/02/2026

Katip ... · ¸e-imza Hakim ... · ¸e-imza