Bakırköy 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/632 K.2026/202

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

TALEP

Davacı taraf sunduğu dava dilekçesinde özetle. Müvekkili Şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, davalıya ait, dava dilekçesi ve delil listesi ekinde sunulan listede belirtilen ... plakalı araç ile gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla Büyükçekmece İcra Müd. ...

Esas Sayılı dosyasından başlatılan icra takibinden gönderilen ödeme emrinin, davalıya tebliğ edildiğini, borçlu vekilinin, "Görüldüğü üzere müvekkilin alacaklı görünen tarafa herhangi bir borcu bulunmamakta olup hukuka aykırı olarak başlatılan işbu icra takibinin hukuki herhangi bir dayanağı da bulunmamaktadır.

Bu nedenle borcun tamamına, takibe, faize, talep edilen faiz oranına ve tüm fer’ilerine itiraz etmekteyiz." gerekçesi ile müvekkili şirkete müvekkilinin borcu olmadığını öne sürmek suretiyle borcun tamamına itiraz ettiğini, itiraz konusu alacak hakkında takibin devamı amacıyla işbu dava ikame edildiğini, davalının ihlalli geçiş vakıasına itiraz etmemiş olduğunun açık olduğunu, davalı borçlunun ihlalli geçişi inkâr etmeksizin, icra dosyasına yapmış olduğu itirazın hukuki dayanaktan yoksun olduğunun açık olduğunu, takip talebi ile talep edilen geçiş ücretinin,

ceza tutarı ve süresi içinde ödemesini yapmamış olması nedeniyle talep edilen faiz yasalara uygun olduğundan, itirazın iptal edilerek takibe devam edilmesine cevaz verilmesini talep ettiklerini, neticede yapılacak yargılama neticesinde davalının Büyükçekmece İcra Müd. ...

Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazının iptali ile alacağın adi/kanuni faizi ve diğer tüm ferileri ile birlikte tahsili için takibin devamına ve dava dilekçesinin Ek-5’de yer alan emsal kararlarda da hükmedildiği şekilde borçlu şirket aleyhine yüzde yirmiden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına ve lehlerine vekâlet ücretine hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafça usulüne uygun tebligata rağmen süresinde cevap dilekçesi sunulmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Taraflara usulüne uygun tebligat yapılmıştır.

Dava, Davalıya ait aracın davacı şirketin işlettiği otoyollardan ihlalli geçişleri nedeniyle başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir.

Büyükçekmece Arabuluculuk Dairesinin .... numaralı dosyasında; 24/04/2025 tarihinde 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m. 17, m. 18/A ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 5/A uyarınca arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği anlaşıldı.

Dosya kapsamında bulunan Büyükçekmece İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; davacı takip alacaklısı tarafından davalı takip borçlusu aleyhine 9.200,00-TL ihlalli geçişlere yönelik alacak yönünden 05/03/2025 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borcun sebebi olarak faturanın gösterildiği, davalı tarafından 20/02/2025 tarihinde söz konusu takipteki borcun tamamına, faizine ve tüm ferilerine yönelik itiraz edildiği, itiraz üzerine takibin durduğu ve davanın bir yıllık yasal hak düşürücü sürede açıldığı görülmüştür.

Uyuşmazlık, Dava, ilamsız icra takibine itirazın iptali istemine ilişkin olup, uyuşmazlık noktalarının davalının icra takibine konu köprü ve otoyol geçişlerinin ihlalli olup olmadığı, davacı tarafça yasal mevzuata uygun şekilde ceza tahakkuk ve bildiriminde bulunup bulunmadığı, davalının ihlalli geçişe ilişkin idari para cezası ödemesinin mevzuata uygun olup olmadığı, uygun ise ödenecek miktarın tespiti hususlarında toplandığı anlaşıldı.

Mahkememizce davacının iddiası, davalının savunması ve davalı şirketin hangi aracının veya araçlarının gişelerden hangi zaman diliminde ihlalli geçiş yaptıklarına dair ihlalli geçişine ilişkin CD ile davalının sunduğu hesap hareketleri ile tüm dosya kapsamına göre yukarıda tespit edilen uyuşmazlığın çözümü için dosya üzerinden bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş, dosyanın bilirkişiye verildiği, bilirkişi tarafından hazırlanan 04/02/2026 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında.

"Yukarıda açıklandığı üzere, davacı şirket davalının aynı aracı için kimi geçişlerde 1. Sınıf kimi geçişlerde 2. Sınıf kategori üzerinden ücretlendirme yapmıştır. Takibe konu ihlalli geçişleri gerçekleştiren araç, .... marka-model, tamamen elektrikli binek otomobil olup araç sınıfının, Karayolları ücretlendirme esasları uyarınca 1. sınıf (aks aralığı 3,20 m’nin altında olan binek otomobiller) kapsamında değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Nitekim davacı tarafın talep ve kayıtlarında da araç için 1. sınıf araç tarifesi üzerinden yapılmış geçişlerin bulunduğu görülmektedir.

Buna karşın bazı geçişlerde aracın 2. sınıf olarak ücretlendirilmiş olması HGS/OGS cihazının hatalı tanımlanması veya gişe sahasında kullanılan lazer optik algılama sistemlerinin, aracın gövde uzunluğu ve şasi yapısı nedeniyle araç boyutlarını yanlış değerlendirmesi sonucu, aracın aks aralığı 3,20 m’nin üzerinde olan araçlar için öngörülen 2. sınıf kategorisine teknik olarak hatalı şekilde dâhil edilmesinden kaynaklanmış olabileceği değerlendirilmektedir.

Üstelik HGS Müşteri Hesap Detayları Raporunda da araç sınıfı 1 olarak görünmektedir. Yine dosya kapsamına sunulan listede (aracın tüm Türkiye geçişleri) yer alan E. sınıf, OST sınıfı ve kontrol sınıfı arasındaki farklılıklar; aracın kayıtlı sınıfı ile gişe sahasında yapılan otomatik algılama sonuçlarının örtüşmemesinden kaynaklanmakta olup, bu durum teknik sınıflandırma hatası niteliğindedir.

Temmuz 2022’de yürürlüğe giren 7417 sayılı Kanun değişikliğine kadar, ihlalli geçişlerde geçiş ücretinin 15 gün içinde ödenmemesi halinde doğrudan geçiş ücretinin 4 katı tutarında ceza uygulanmakta iken, söz konusu değişiklik sonrasında sistem yeniden düzenlenmiş.

Temmuz 2022 itibarıyla ihlalli geçiş bedelinin ilk 15 gün içinde ödenmemesi halinde geçiş ücretinin 1 katı, 45 gün içinde de ödenmemesi halinde ise geçiş ücretinin 4 katı tutarında idari para cezası yansıtılmaya başlanmıştır. İhlalli geçişler sırasında, araçların HGS hesaplarında gişe geçiş bedelini karşılamaya yetecek bakiyenin mevcut olduğuna ilişkin herhangi bir belge davalı tarafça sunulmamıştır.

Ayrıca, İhlalli geçişi takip eden 15 -45 gün süreler içerisinde, ihlalli geçiş bedelinin ödenmiş olduğuna dair kayıt görülememiş, davalı tarafça da sunulmadığı anlaşılmaktadır.

Sunulan HGS banka hareketleri listesi incelendiğinde; takibe konu ihlalli geçişler sırasında davalı şirkete ait aracın HGS bakiyesinin 1,98 TL. olduğu (geçişler esnasında yetersiz bakiye) ve ihlalli geçişleri takip eden 15 veya 45 günlük yasal süreler içerisinde herhangi bir bakiye yüklemesi yapılmadığı tespit edilmiştir. Yukarıda da açıklandığı üzere, .... otoyolunda çıkış gişelerinin tamamı bariyerli yapıdadır.

Bu nedenle, İhlalli Geçiş Bildirim Formları araç sürücülerine tebliğ edilmeden / ihlalli geçiş bildirim formu butona basılarak araç sürücüsü tarafından alınmadan bariyerlerin açılması teknik olarak mümkün değildir. Bu husus birlikte değerlendirildiğinde, ihlalli geçişlerin gerçekleştiği tarihlerde bildirimlerin araç sürücülerine yapıldığı kanaatine varılmıştır.

Öte yandan, ihlalli geçişlere konu gişelerde yapılan HGS/OGS tahsilatları bakımından davacı işletmeye herhangi bir kanuni yükümlülük yüklenmediği; bu konuda davacıya sorumluluk veren bir yasal düzenleme veya taraflar arasında yapılmış bir protokol bulunmadığı tespit edilmiştir. Zira, HGS/OGS sözleşmeleri araç sahibi ile ilgili banka veya PTT arasında kurulmakta olup, bu kapsamda sistemsel bakiye sorgulama ve tahsilat işlemleri davacının sorumluluğunda değildir.

Açıklanan nedenlerle, davacının alacak talebinin haklı ve yerinde olduğu kanaatine ulaşılmıştır. Takibin, 4 ayrı ihlalli geçiş bakımından, 1. Sınıf araç kategori geçiş bedelleri üzerinden, 1.260,00 TL. geçiş bedeli ile 5.040,00 TL. ceza bedeli olmak üzere toplam 6.300,00 TL üzerinden, davalı .... San. ve Tic. Ltd. Şti. adına devam edebileceği kanaatine varılmıştır. Davacı tarafın takip tarihine kadar işlemiş faiz talebi bulunmadığı" sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.

Bilirkişi raporu HMK 280. Maddesi uyarınca taraflara tebliğ edilmiştir.

Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza,

genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16.05.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.

6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.

Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.

Dosya tüm deliller, yasa hükmü, içtihatlar ile birlikte somut olay bakımından değerlendirildiğinde. Davacının özel hukuk hükümlerine tabi ticari şirket olduğu, davacıya, 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için farklı hukuki rejim ve usulleri düzenleme yetkisi verildiği, davacının ihlal sebebi ile davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı,

ihlalli geçiş halinde geçiş ücretinin mutlaka geçişi izleyen 15 (on beş) gün içerisinde ödenmesi gerektiği, hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre de davalı adına kayıtlı araçlar ile gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla Küçükçekmece İcra Müdürlüğünün ....

Esas Sayılı dosyasından başlatılan icra takibinin usulüne uygun olduğu, 4 ayrı ihlalli geçiş bakımından, 1.260,00 TL. geçiş bedeli ile5.040,00 TL. ceza bedeli olmak üzere toplam 6.300,00 TL üzerinden devam edebileceği tespit edilmiştir.

Alınan rapor, davalının geçiş ihlalleri ve cezanın HGS/OGS sisteminde davacının gişe geçiş ücretini karşılar bakiyesinin bulunmaması oluşu da dikkate alındığında davacının davasını raporda tespit edilen miktar bakımından ispatladığı anlaşılmakla İİK 67/I uyarınca davanın kabulü ile davalının itirazının iptaline karar vermek gerekmiştir.

İİK'nın 67/2. maddesine göre itirazın iptali davasında, alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için hükmün usulüne uygun yapılmış bir icra takibinin bulunması, borçlunun süresi içerisinde ödeme emrine itiraz etmesi, alacaklının bir yıl içerisinde itirazın iptali davasını açması ve davasında haklı çıkarak inkar tazminatı talep etmiş olması gerekir. Borç ve borçlu bakımından bu koşullar mevcut ise ortada likit bir alacaktan söz edilebilir. Davacının geçiş ihlalinden kaynaklanan alacak ve cezai şart alacağının likit olduğu ve İİK'nın 67/2. maddesinde belirlenen icra inkar tazminatı koşullarının oluştuğu anlaşıldığından kabul edilen alacağın takdiren %20 oranında hesaplanan icra inkar tazminatına mahkumiyetine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir

Katip ... · ¸e-imzalı Hakim ... · ¸e-imzalı