Bakırköy 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/64 K.2025/51

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle;Keşideci .... Tic. Ltd. Şti.'nin keşide ettiği, 23.01.2025 keşide tarihli, 350.000,00 TL bedelli ve .... seri numaralı ... Bankası A.Ş. Çeki, keşideci ... Dış Tic. Ltd. Şti.'nin keşide ettiği, 23.01.2025 keşide tarihli, 500.000,00 TL bedelli ve ... seri numaralı ... Bankası A.Ş. Çeki, Keşideci ... İhr. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.'nin keşide ettiği, 24.01.2025 keşide tarihli, 250.000,00 TL bedelli ve .... seri numaralı ....

Bankası A.Ş. Çeki, Keşideci .... Tic. Ltd. Şti.'nin keşide ettiği, 28.01.2025 keşide tarihli, 450.000,00 TL bedelli ve ... seri numaralı ... Bankası A.Ş.

Çeki, cirolanarak davacıya teslim edildiğini, Talep konusu çekler davacıya ciro edildikten sonra elindeyken bilinmeyen herhangi bir nedenle kaybolduğunu, çek bedellerinin ödenmesi için keşidecilere tevdii yeri tayin edilmesini, Çek bedellerini tevdii yerine ödenmesi için çek keşidecilerine bildirimde bulunulmasını, Türk Ticaret Kanunu’nun 762. maddesi gereği kaybolan çekleri bulanlarca veya elinde bulunduranlarca getirilmesine ilişkin gerekli ilanın verilmesini,

Belirlenen kanuni süre içerisinde başvuru olmaması halinde 764. maddenin birinci fıkrası gereği çeklerin iptaline ve bedellerinin davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ

Mahkememizce öncelikle yetki durumu incelenmiştir.

Mahkemelerin yetkisi 6100 sayılı HMK'nın 5 ilâ 19. maddeleri arasında düzenlenmiştir.

6100 sayılı HMK.'nin genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesinin 1. fıkrasına göre; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." 7. maddesinde de," davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Ancak, dava sebebine göre kanunda, davalıların tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme belirtilmişse, davaya o yer mahkemesinde bakılır. Birden fazla davalının bulunduğu hâllerde, davanın, davalılardan birini sırf kendi yerleşim yeri mahkemesinden başka bir mahkemeye getirmek amacıyla açıldığı, deliller veya belirtilerle anlaşılırsa, mahkeme, ilgili davalının itirazı üzerine, onun hakkındaki davayı ayırarak yetkisizlik kararı verir." denilmektedir.

6. maddesinde; (1) Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. (2) Yerleşim yeri, 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu hükümlerine göre belirlenir.

HMK'nun 115/1 maddesindeki "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır." hükmü karşısında mahkeme dava dilekçesi üzerine dava şartları arasında sayılan yetki hususunu inceleyip yetkisiz olduğu kanaatine varması halinde kesin yetkiye ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar vermesi usül ekonomisi bakımından da elzemdir.

6100 sayılı HMK.nun 114/1-ç maddesinde kesin yetki dava şartı olarak sayılmıştır. Açılan davanın mahiyeti uyarınca talep dikkate alındığında davacının mernis adresi "... Mah. ... Sk. No:3 İç Kapı No:9 İstanbul Fatih" olduğu ayrıca dava konusu çeklerin hesabının bağlı olduğu şubenin Beyazıt/İstanbul adresinde olduğu anlaşılmıştır. Çek iptali davalarında yetkili mahkemeler, çek hesabının bağlı bulunduğu yer mahkemesi, hamilin yerleşim yeri mahkemesi ve ödeme yeri mahkemesidir.

Yukarıda sayılan adreslerin hiçbiri mahkememiz yargı sınırları içerisine girmemektedir. Dava dosyasından talepte bulunan hamilin yerleşim yerinin ve çek hesabının bağlı bulunduğu yerin İstanbul Mahkemeleri yargı sınırları içerisinde kaldığı anlaşılmaktadır. Bu konuda yetki hususu re'sen gözetilir.

Dolayısıyla talep hakkında karar verme yetkisi İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri yargı çevresi içerisinde kaldığı anlaşıldığından bu aşamada dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda resen incelenerek mahkememizin yetkisizliği nedeniyle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır