Bakırköy 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/36 K.2026/337

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) çekişmesiz yargı işinin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İlgili vekili talep dilekçesinde; Müvekkilinin ''Keşidecisi ... Tekstilturizm Gıda İnşaat Sanayi Ve Tic. Ltd. Şti olan, . Şubesine ait, ... Seri numaralı 15/01/2026 keşide tarihli 4.000.000,00TL Bedelli Çek'' çeki zayi ettiğini, dökümü sunulan çeki bulan kişilerin çekin karşılığını muhatap bankadan tahsil etme tehlikesi söz konusu olduğunu, dökümü sunulan çeki bulan kişi yada kişilerin ya da durumu bilen kötü niyetli üçüncü kişilerin muhatap bankada çeki tahsil etmesini önlemek için çekin iptali ile çek hakkında muhatap bankada ödeme yasağı konulmasını talep etme zorunluluğu hasıl olduğunu, ayrıntılı dökümü sunulan çek hakkında öncelikle muhatabı bankada ödeme yasağı konulmasına ve devamında çekin iptaline dair karar verilmesini bilvakel arz ve talep etmektedir.

Mahkememizin 15/01/2026 tarihli tensip tutanağının 9 nolu ara kararı ile; İlgili talep eden tarafça talebe konu çeklerin suretlerinin sunulmadığı ve ilgilinin lehtar olduğuna yönelik herhangi bir kaydın bulunmadığı görülmekle; İlgili tarafa; talebe konu çeklerin meşru hamili olduğunu gösterir tüm yazılı kayıtları, faturaları, çek tahsilat makbuzları, belgeleri ve çeklerin okunaklı ön ve arka suretlerini sunmak üzere 2 haftalık kesin süre verilmesine, kesin süre içerisinde istenilen bilgi ve belgelerin ibraz edilmemesi halinde tekrar bu hususta delil bildirme hakkından vazgeçmiş sayılacağının ve dosyanın mevcut haliyle karara çıkartılacağının ihtarına" karar verilmiş olup, ilgili talep eden tarafça meşru hamil olduğuna yönelik süresinde beyanda bulunulmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İstem; 6102 Sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin atfı ile aynı kanunun 757/1 ve 759/1 maddeleri kapsamında düzenlenen zayi nedeniyle çek iptaline ilişkin çekişmesiz yargı işidir.

Anılan yasa hükmü gereğince zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı lehtar veya hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin ve meşru hamil olmayanın bu hakkı yoktur.

Çeklerde de kıyasen uygulanması gereken TTK.nın 759. maddesi uyarınca çeki eline geçiren bilinmiyorsa, çekin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve çekin suretini ibraz etmek veya çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

Bu nitelikteki davanın mutlak olarak çek hamili tarafından açılması gerektiği gerek yasadaki düzenlemeler ve gerekse de Yargıtay kararları ile belirgindir. Davanın istemde bulunan sıfatı nedeniyle dinlenebilir (mesmu) olmaması halinde çekişmesiz yargı koluna dahil olan ve mutlak olarak reddi mucip bir istemin ele alınarak karar verilmesi Anayasa'nın 141/4 maddesindeki dava ve usul ekonomisi kurallarına uygun olduğu gibi 6100 sayılı HMK'nun 320.maddesinde mahkemenin mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar vereceği düzenlemesi de nazara alındığında, somut olayın belirginliğine bağlı olarak hakim duruşma açmama yönündeki takdir hakkını kullanabilecektir.

Her ne kadar ilgili talep eden mahkememize açmış olduğu talep ile talep dilekçesinde belirttiği çeklerin iptalini istemiş ise de; ilgilinin iptali talep edilen çeklerin meşru hamil ( alacaklı ) sıfatına ilişkin kayıtlarının talep dilekçesinde sunulmadığı ve yine mahkememizce verilen kesin süreye rağmen süresinde beyanda da bulunulmadığı, kıymetli evrak kaybından kaynaklanan hasımsız iptal davası açma hakkının alacaklı sıfatını taşıyan meşru hamile ait bulunduğu, ilgili talep edenin meşru hamil (alacaklı) sıfatı olmadığından talebin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... ¸e-imzalı Üye ... ¸e-imzalı Üye ... ¸e-imzalı Katip ... ¸e-imzalı