Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/611 K.2018/490

Ulu Cad.Sezen Sok.N.9 K.1-2-3-4 Osmangazi/Bursa FERİ MÜDAHİL : ... VEKİLİ : AV. ... Kükürtlü Mah. Oulu Cad. Oylum Gökberk Sitesi F Blok Kat:3 D:16 Osmangazi/Bursa

DAVA

Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 04/05/2016

KARAR TARİHİ : 10/04/2018

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili beyanlarında özetle ; davacı davalı şirketten ... plakalı ... HOLLAND marka TT 55 B 380 R 24 tipli 2008 model traktör almış olup bunun karşılığında davalı şirkete Bursa 13.Noterliğinin 09/11/2007 tarihli 37025 yevmiye nolu satın aldığı traktörü rehin verdiğine ilişkin rehin sözleşmesi yapmıştır. Davacı akabinde 3.400 EURO tutarında beş adet üzerinde malen kaydı bulunan senetleri ayrıca davacıya vermiştir.

Davalıya verilen senetler rehinle teminat altına alınan aracın satışına ilişkindir. Davalı şirket devir sözleşmesi ve ekinde bulunan senetleri devir ve temlik beyanı ile ...

HOLLAND Trakmak Traktör ve Ziraat Makinaları Tic A.Ş'ye temlik etmiştir. ( Şirketin ünvanı daha sonra ... olarak değiştirilmiştir) ... de rehin ve ödeme için verilen senetleri Bursa 14.İcra Müdürlüğünün 2012/... esas sayılı dosyası ile icra takibine koymuş olup ayrıca tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile Bursa 16.İcra Müdürlüğünün 2014/4844 esas sayılı dosyası ile de 07/01/2007 tanzim tarihli 07/11/2010 vadeli 3.400 EURO bedelli senet için de icra takibi başlatılmıştır.

Yine tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile Bursa 14.İcra Müdürlüğünün 2012/... esas sayılı dosyası ile de 07/01/2009 vadeli 3.400 EURO bedelli senet icra takibine konulmuştur. Davacı ... 'den senet bedellerinin ödendiğine ilişkin belgesini almıştır, araç üzerindeki rehinde kaldırılmıştır. Alacaklarının sebebi kalmamıştır. ...

Bursa 14.İcra Müdürlüğünün 2012/... ve Bursa 14.İcra Müdürlüğünün 2012/... esas sayılı dosyaları ile ilgili alacağı kalmamasına rağmen feragat harcını ödemediğinden dosyalar açık gözükmekle birlikte takibe konu alacaklar ödenmiş ve borcun kalmadığına ilişkin belgeler alınmıştır. Davacının temlikten haberi olmadığı için ödemeleri davalı şirkete yapmıştır. Davalıdan senetleri talep ettiğinde de bankadan senetleri alıp vereceğiz ifadesi kullanılmıştır.

Ödemeye ilişkin belgeler dosyaya sunulmuştur. Ödemeleri alan davalı şirket bu ödemeleri temlik alana bildirmemiş olduğundan davacı şirket hiç ödeme yapmamış gibi temlik alanla karşı karşıya kalmıştır. Davacının davalıya yaptığı tüm ödeme belgeleri dosyaya sunulmuştur. Vade farkı ile ilgili verilen 3800 EURO bedelli davacının eşi tarafından verilen senette ödenmiştir. Traktör alımı ile ilgili davalıya hiçbir borç kalmadığı gibi haksız icra takiplerine maruz kalmıştır.

İcra takibine konu senetler bedelsiz olduğu gibi davalı yetkin hamilde değildir bu nedenle davacının Bursa 17.İcra Müdürlüğünün 2015/... sayılı dosyasında takibe konan 01/11/2012 vade tarihli 3.430 EURO bedelli senetten dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmişlerdir.

Davalı vekili beyanlarında özetle ; davalı şirket dava dışı ... HOLLAND TrakMak A.Ş'nin bayiidir. Dava dışı şirket tarafından traktör satış bedellerinin bir kısmını kendi bünyesinde kredilendirmesi ve bu işlemleri de alt bayiler aracılığı ile yapması şeklinde kampanya yapması üzerine davacıda alt bayi olan davalı şirketten traktör satın almıştır. Bu şekilde alt bayi olan davalı şirketten traktör satın alan davacı satın bedelinin bir kısmını dava dışı ...

HOLLAND Trak Mak A.Ş'ye bir kısmını da satış şartları dahilinde rehin sözleşmesine belirtildiği şekilde rehin bedelinin ödenmesine ilişkin olarak davacıdan alınmış her biri 3430 EURO bedelli beş adet senet verilmek suretiyle 17.150 EURO senet olarak borca karşılık davacıdan alınmıştır. Davacı ile davalı arasındaki bu traktör alım satımında davalı şirket bir nevi dava dışı şirkete karşı davacının kefili konumundadır.

Davacı vadesi gelen senetleri ödemediğinden davalı ile davacı bir araya gelerek 15/08/2011 tarihli kişiler arası sözleşme başlıklı belgeyi düzenlemişlerdir bu belgeye göre davacı 2008-2009- ve 2010 yıllarında ödemesi gereken borcuna karşılık 12.000,00 TL'lik çeki ve 30/03/2012 vadeli 5.000,00 TL bedelli bir adet bonoyu davalı şirkete teslim etmiştir.

Yine bu sözleşmede 07/11/2011-07/11/2012 tarihli EURO senetlere ilişkin herhangi bir ödeme yapılmadığı senetlerin davacı tarafça ödeneceği kararlaştırılmıştır. Davacının 2008-2009-2010 yıllarındaki ödemelerine karşılık verdiği 12.000,00 TL'lik çek ödenmiş 5.000,00 TL'lik bono ödenmemiş ve ödememe protestosu alınmıştır.

Bu şekilde 5.000,00 TL'lik ödeme eksik kaldığından daha sonra davalı tarafından 28/08/2012 tarihli davalı şirkete 10.000,00 TL bedelli çek teslim edillmiştir , teslim edilen 10.000,00 TL'lik çekin 6.000,00 TL'si protesto olan senede mahsuben, kalanı ise protesto masrafı ve vade farkı olarak alınmış olan 07/11/2011 tarihli bonoya istinaden alınmıştır. Davacının yapmış olduğu bu ödeme sonucunda da yine kişiler arası sözleşme düzenlenmiştir.

TrakMak ödemeleri icin 2008-2009-2010 yılı ana paralarının alındığı 2011 yılı ödemesinden 4.000,00 TL ana para tahsil edildiği , yapılan bu ödeme dışında davacı tarafından davalı şirkete yapılan başka bir ödeme bulunmamaktadır.

Rehin alacaklısı olan ... davacı aleyhine Bursa 14.İcra Müdürlüğünün 2012/..., 2012/... esas Bursa 16.İcra Müdürlüğünün 2014/4844 esas sayılı dosyaları ile icra takibi yapmış olup davalı şirket sadece Bursa 17.İcra Müdürlüğünün 2015/... esas sayılı dosyası ile icra takibine konu edilen bono Bursa 14.İcra Müdürlüğünün 2012/... esas sayılı dosyasında davalının da taraf gösterilmesi sebebiyle bu dosyaya davalı tarafından, dava dışı ...'ye ödenen senedin bedeli içindir bu nedenle davacının itirazı yersiz olup davacının davasının reddi ile %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmişlerdir.

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:

Dava Bursa 17.İcra Müdürlüğünün 2015/... esas sayılı takip dosyasında takibe konu kambiyo senedi dolayısıyla davacının davalıya takipte borçlu olmadığının tespiti davasıdır.

Bursa 17.İcra Müdürlüğünün 2015/... esas sayılı takip dosyasında takibe konu kambiyo senedi incelendiğinde; keşidecesinin ... lehtarının ... Motorlu Taşıt Ltd Şti vadesinin 01/11/2012 tarihi, keşide tarihinin 07/11/2007, bedelinin 3.430,00 EURO olduğu, takip alacaklasının da davalı ... Motorlu Taşıt ... Ltd Şti olduğu görülmüştür.

Davacı taraf davalı ile aralarında ... plakalı traktör alım satımı konusunda hukuksal ilişki bulunduğunu bu kapsamda 3.430,00'ar EURO bedelli beş adet senet verdiğini, verilen senetlerinde de rehin ve teminat altına alınan aracın satışına ilişkin olduğunu ileri sürmüştür.

Davacı söz konusu traktör alım satımı dolayısıyla senetlerin ödendiğini ve araç üzerindeki rehinin de kaldırıldığını, takibe konu senedin ise kendilerine iade edilmediğini, yine davacının eşi ... tarafından söz konusu borçlara ilişkin olarak 3.800,00 EURO senet keşide edilerek davalıya verildiğini, yine bu senedi almak için davalıya 10.000,00 TL'lik te çek verdiğini dolayısıyla yaptığı ödemeler nedeniyle takipte davalıya borçlu olmadığının tespitini istemektedir.

Davalı taraf söz konusu senetlerin traktör alım satımına ilişkin olarak verildiğini, takibe konu senet dolasıyla herhangi bir ödeme yapılmadığını savunmuştur.

Taraflar arasındaki alım satım sözleşmesine göre aracın bedelinin 17.150,00 EURO olduğu anlaşılmaktadır.

Davaya konu icra dosyası ile Bursa 14.İcra Müdürlüğünün 2012/..., 2014/4844, 2012/... esas sayılı dosyaları dosyamız arasına alınmıştır.

Dosya kapsamına göre davacı tarafından verilen 07/11/2008, 07/11/2009, 07/11/2010 tarihli 3.430,00'ar EURO bedelli senetler için 12.000,00 TL'lik çek alındığı ve yine 30/03/2012 tarihli 5.000,00 TL'lik senet alındığı anlaşılmaktadır. Davalı ve davacı tarafından imzalanan 15/08/2011 tarihli belgeye göre 07/11/2011 ve 07/11/2012 tarihli senetler yukarıda belirtilen üç senetten ayrık tutulmuştur. Bursa 14.İcra Müdürlüğünün 2014/... sayılı dosyasında rehinli takip yapıldığı, Bursa 16.İcra Müdürlüğünün 2014/4844 sayılı dosyasında 07/11/2010 vade tarihli 3.430,00 EURO bedelli, Bursa 14.İcra Müdürlüğünün 2012/... sayılı dosyasında 07/11/2009 vade tarihli 3.430,00 EURO bedelli senedin takibe konulduğu anlaşılmaktadır.

Tarafların beyanlarından ve hukuksal ilişkinin devamındaki iradelerinden 2012 vade tarihli senet ödemesi gecikince vade farkı altında davacının eşi olan dava dışı ... tarafından 3.800,00 EURO tutarlı senet tanzim edildiği ve bu senedin de dava dışı Yapı Kredi Bankasına tahsil amaçlı ciro edildiği, bu senet dolayısıyla da Bursa ... İcra Müdürlüğünün sayılı dosyasında dava dışı banka tarafından takip başlatıldığı anlaşılmaktadır.

Dava dışı bankaya müzekkere yazılmış söz konusu senedin davalı tarafından hangi amaçla devredildiği, tahsilat sonrası davalının kredi borcuna ilişkin hesapta kredi borcundan bedelinin düşüp düşmediği sorulmuş, söz konusu senedin 249,98 TL tutarında tahsilatının yapıldığı başkaca tahsil edilmediği gibi tahsil edilmesi durumunda da banka yazı cevabına göre davalıya ait kredi borcundan bedelinin düşüleceği anlaşılmıştır.

Davacı taraf Av....'ın 18/11/2014 tarihli belge kapsamında beyanına başvurmasının istemiş ise de 18/11/2014 tarihli Av....'ın imzasını içeren belgede davacının borçlu olduğu icra takiplerine ilişkin olarak 4.365,00 TL tahsil edilmiş olduğu, tahsil edilen alacağın BK uyarınca öncelikle borcun ferilerine sayılacağının açıkça belirtilmesi karşısında bilirkişi tarafından yapılan hesaplamanın doğru olduğu ve dava dışı ...'ın anılan belge içeriği kapsamında beyanının alınmasının yargılamaya bir etkisi olmayacağı anlaşılmıştır.

Davacının yaptığı ödemeler ve verilen senetler ve dosya arasına alınan icra dosyaları hep birlikte değerlendirildiğinde ;

Buna göre 07/11/2008, 07/11/2009, 07/11/2010 tarihli 3.430,00'ar EURO bedelli senetler için verilen 12.000,00 TL'lik çek ve 30/03/2012 tarihli 5.000,00 TL'lik senet kapsamında ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır. 5.000,00 TL'lik senet ödenmeyince taraflar arasında yapılan kişiler arasında yapılan sözleşme ile 10.000,00 TL'lik çekin 6.000,00 TL'si 5.000,00 TL'lik bu senede ve vade farkına mahsup edildiği kalan 4.000,00 TL'sinin de 07/11/2011 vade tarihli 3.430,00 EURO bedelli senede mahsup edilmiştir. (07/11/2011 vade tarihli 3.430,00 EURO bedelli senet 15/08/2011 tarihli belgeye göre diğer üç senet arasında değildir.)

07/11/2011 tarihli bu senede göre 4.000,00 TL'lik ödeme mahsup edildiğinde EURO kuruna göre bu senede istinaden davacının 1.711,20 EURO borcu kalmıştır. Davacının Av....'a 8.365,00 TL para ödemesi bulunmaktadır.

Takip tarihi itibariyle 07/11/2008 ve 07/11/2009 vadeli senetler dışındaki senetler ödenmeyince rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatılmış, yine 07/11/2009 vadeli 3.430,00 EURO bedelli senet için Bursa 14.İcra Müdürlüğünün 2012/... sayılı dosyasıyla icra takibi başlatılmışsa da davacı tarafınan davalıya yapılan ödeme davalı tarafça dav dışı ...'ye bildirilmediği için davacının bu takip bedellerinden sorumlu olmadığı,

yine 2014/4844 esas sayılı dosyasında takibe konu senede karşılık 25/11/2012 tarihli çek ile davalı tarafa ödeme yapılmış ise de yine davalı almış olduğu bu ödemeyi dava dışı ...'ye bildirmediğinden davacı bu takipler giderlerinden de sorumlu olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Buna karşılık 07/11/2008 ve 07/11/2009 vadeli senetler dışındaki senetlerin takip tarihi itibariyle ödenmemesi dolayısıyla Bursa 14.İcra Müdürlüğünün 2012/... sayılı dosyası ile başlatılan rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takipteki giderlerden davacı sorumludur. Buna göre 5.220,00 TL vekalet ücreti, 367,05 TL icra gideri olmak üzere toplam 5.587,05 TL takip gideri bulunduğu anlaşılmaktadır. Av.... tarafından verilen yazılı belge ile alınan 8.365,00 TL'lik ödemeden takip giderleri düşüldüğünde bu ödemenin 2.777,95 TL'si geriye kalmaktadır. Bu miktarda EURO kuruna göre 998,29 EURO'ya karşılık gelmektedir.

Davacının 07/11/2011 vadeli senettten 1.711,20 EURO borcu bulunmaktadır. Ödeme olarak kabul edilen 998,29 EURO bu miktardan düşüldüğündü davacının 07/11/2011 vadeli senetten 712,91 EURO borcu kaldığı anlaşılmaktadır.

Dolasıyla davacının yaptığı tüm ödemeler dikkate alındığında dava ve takibe konu 01/11/2012 vade tarihli 3.430,00 EURO bedelli senet bakımından borç halen ödenmemiştir.

Her ne kadar davacı taraf 3.800,00 EURO bedelli keşidecesi ... olan senet dolasıyla dava konusu senet bakımından borçlu olmadığı ileri sürülmüş ise de anılan senedin tahsil edilmemiş olduğu, dava dışı Yapı Kredi Bankası tarafından yapılan icra takibinde yapılacak tahsilatın da davalının kredi borcundan mahsup edileceği dikkate alındığnda 3.800,00 EURO bedelli senedin verilmiş olması takip konusu senet dolasıyla davacının sorumluluğunu ortadan kaldırmamaktadır.

Davacı taraf bir borca ilişkin olarak ifası olarak senetler vermiştir. BK'nun yenilemeyi düzenleyen 133.maddesine göre mevcut borç için kambiyo taahhüdünde bulunulması veya yeni bir alacak senedi yada yeni bir kefalet senedi düzenlenmesi tarafların açık yenileme iradeleri olmadıkça yenileme sayılmayacaktır. Yenileme borcu sona erdiren sebeptir.

Davacının vermiş olduğa kambiyo senetleri ile tarafların traktör alım satımına ilişkin sözleşmeden doğan borcu yenilediklerinden söz edilemez,.

Dolayısıyla 3.800,00 EURO bedelli senetin verilmiş olması davacının bu sözleşme ilişkisinde traktörün satış bedeli olarak belirlenen 17.150,00 EURO ve davacı tarafça yapılan 13.007,09 EURO ödeme düşüldüğünde bakiye kalan 4.142,91 EURO borcunun kalması karşısında takip konusu senet bakımından davacının borcunun bulunmadığı sonucuna ulaşmak mümkün değildir.

Her ne kadar Yapı Kredi Bankası tarafından başlatılan takipte 249,98 TL tutarında tahsilat yapılmışsa da takibe konu senet dışında davacının 712,91 EURO borcu kaldığından bu borca mahsup edildiğinde dahi takip konusu senet bakımından davacı halen borçludur.

Buna mukabil 3.800,00 EURO bedelli senet bakımından ayrıca bir takip halen devam ettiğinden davamıza konu olan Bursa 17.İcra Müdürlüğünün 2015/... sayılı takibinin Bursa 2.İcra Müdürlüğünün 2015/... sayılı dosyasına tekerrür etmemesi de gerekmektedir. Sair hususların gerekçeli kararda değerlendirilmesine karar verildiğinden bu hususta gerekçeli kararın yazımı sırasında kısa karara eklenmiştir.

Katip ... Hakim ...