Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/271 K.2018/835

Davacının talebi

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacı şirketin elektrik otomasyon, imalat gibi alanlarda faaliyet gösterdiğini, bu kapsamda davalı şirkete de hizmet verdiğini, taraflar arasında cari hesap oluştuğunu, yapılan işin faturalarının kesilerek davalıya tebliğ edildiğini, davalı tarafın buna itiraz etmediğini, bir hesap mutabakatı da sağlandığını, ancak borcun ödenmemesi üzerine ... 12.İcra Dairesinin 2016/... esas sayılı dosyası ile takibe başlandığını, davalının takibe haksız biçimde itiraz ettiğini ileri sürerek itirazın iptaline, davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmektedir.

DAVALININ CEVABI

Davalı taraf ise, davanın reddini savunmakta, davacının üstlendiği edimleri tam olarak yerine getirmediğini, faturaya konu işleri eksik bıraktığını, proje ve standartlara aykırı iş yaptığını, üstelik iş yerindeki davalı iş sahibine ait panoları da söküp götürdüğünü, bu hususta ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi aracılığıyla tespit yaptırdıklarını tespit raporuna davacının itiraz etmediğini, takip sebebiyle alacak bulunmadığını ileri sürmüştür.

BİRLEŞEN DAVADA

DAVACININ TALEBİ

Davacı vekili dava dilekçesinde, Eldeki dava ile birleştirilen yine mahkememizin 2017/271 esas sayılı dosyasında ise bu kez iş sahibi olan taraf davacı sıfatıyla talepte bulunmuş, müteahhit davalının ayıplı eksik ve projeye aykırı iş yaptığını, şimdiye kadar eksikleri gidermediğini, bu konuda elektronik posta yazışmaları bulunduğunu, üstelik iş yerindeki 17 adet panonun sökülüp götürüldüğünü, bu konuda ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi aracılığıyla tespit yaptırdıklarını tespit raporuna davacının itiraz etmediğini, ileri sürerek davaların birleştirilmesi ve şimdilik 425.221,44 TL'lik belirsiz alacağın davalıdan dava tarihinden itibiaren işleyecek faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

DAVALININ CEVABI

Davalı taraf ise, davanın reddini savunmakta, tespitin yanlış ve tek taraflı olduğunu, malzemelerin tamamı müteahhit tarafından karşılanmış gibi tespit yapıldığını, söküldüğü söylenen panoların yangın sonrasında kullanılmaz halde bulunan panolar olduğunu, hesap mutabakatı yapan davacının iddialarının kabul edilemeyeceğini ileri sürmüştür.

DELİLLER ve GEREKÇE: Ana dava müteahhit tarafın açtığı eser sözleşmesi sebebiyle alacak davasıdır. Birleşen dava da aynı sözleşmeden kaynaklanan fakat bu kez iş sahibi tarafından açılan menfi tespit ve alacak davasıdır. Davaların daha iyi anlaşılabilmesi için sürecin kısaca özetlenmesinde yarar vardır. Davacı şirket davalı tarafa ait fabrika niteliğindeki işyerinde elektrik tesisatı yapım ve onarım işini üstlenmiştir.

Davalıya ait işyerinin bazı bölümlerinde daha önce yangın çıkmış, bir kısım bölümler hasar görmüş ve yeni inşaa edilen bölümlere de tesisat döşenmesi gerekmiştir. Bu iş eser sahibinin görevlendirdiği denetçiler nezaretinde davacı şirket tarafından yapılmıştır.

Ancak ilerleyen süreçte taraflar arasında anlaşmazlık başgöstermiş, bir kısım iş bedellerinin ödenmediği iddasına karşılık müteahhidin de bazı işleri eksik ve ayıplı yaptığı, eser sahibine ait işyerinde bulunan bazı malların da sebepsiz biçimde götürüldüğü ileri sürülmüştür.

O halde yapılması gereken öncelikli iş davacının sözleşme kapsamında malzemeli yahut malzemesiz biçimde yapımını taahhüt ettiği işlerde eksik ve ayıplı imalat bulunup bulunmadığını, yapılan işin toplam bedelinin ne kadar olduğunu, eksik ve ayıpların tenzilinden sonra davacıya ödenmesi gereken bedelin ne olması gerektiğini belirlemekten ibarettir.

Bu aşamada varsa müteahhit tarafın iş sahibinin rızası dışında götürüp iade etmediği malların bedelleri de belirlenip toplam alacak hesabında nazara alınmalıdır. Eser sahibi tarafından daha önce mahkememizin 2016/... D.iş sayılı dosyası ile tespit yaptırdığı belirlenmiştir. Bu dosya dava dosyası arasına celp edilmiştir.

11/01/2017 tarihli tespit raporunda davacı müteahhit tarafın götürdüğü pano bedellerinin 275.721,44-TL olduğu, eksik ve ayıplı imalat bedellerinin işçilik dahil 149.500-TL'ye ulaştığı konusunda görüş bildirilmiştir. Ancak bu tek taraflı tespitte hazırlanan bilirkişi raporu hükme esas alınmaya yeterli değildir. Özellikle çalındığı söylenen panolar içinde bulunan bazı parçaların tekrar eser sahibinin işinde kullanıldığı iddiaları dikkate alınmalıdır.

Tarafların tanıkları keşif sırasında dinlenmiş, işin kapsam ve mahiyeti konusunda yeterli fikir edinilmiştir. Tanık beyanları keşif tutanağında ayrıntılı biçimde yer almaktadır. Ancak özet olarak belirtmek gerekirse tanık ..., iş sahibinin istihdam ettiği elektrik mühendisidir.

Bu tanık göreve başladıktan sonra imalatta bazı eksik ve ayıplar tespit ettiğini, özellikle orta gerilim giriş ünitesinin bulunduğu yerdeki ölçüm hücresinin yanlış bağlandığına dair uyarı yazısı tespit ettiğini, üretici firma ile görüştüklerini ve ölçüm ünitesinin iç tesisatının mevcut montaj mantığına uydurulacak şekilde değiştirildiğini, kompanzasyon ünitelerini fabrikadaki makinaların özelliklerine uygun olmadığını, kondansatör ve harmonik filtrelerin değiştirilmesi gerektiğini, bazı bağlantıların gevşek olduğunu, yeterli torkla sıkılmadığını,

çalındığı söylenen panoları görmediğini ancak panolardan çıkan bazı malzemelerin tekrar kullanıldığını, busbar ve aydınlatma bölümlerinde eksiklikler bulunduğunu beyan etmiştir.

Davacı tarafın mühendisliğini yürüten tanık ... ise tesisatı usulüne uygun biçimde tamamladıklarını, ölçü ünitesinin yanlış bağlanmasından kendilerinin sorumlu olmadığını, bunun üretici firmadan kaynaklandığını, kompanzasyon ünitelerini verilen projeye uygun yaptıklarını, makinaların harmoniklerini bilecek durumda olmadıklarını, montaj sırasında iş sahibi temsilcisinin sürekli denetim yaptığını, malzemeyi iş sahibinin temin ettiğini, iş sahibinin maliyetten kaçınmak için bazı şeyleri kullanmadığını, örneğin kablolar arasına seperatör konulmadığını, yaptıkları uyarıların da dikkat alınmadığını,

sistemin topraklama ölçüm raporunun tamamlandığını, kalibrasyon belgesi ile birlikte teslim edildiğini, ayrıca bir topraklama projesinin bulunmadığını, topraklamayı kendilerinin yaptığını beyan etmiştir. Diğer tanıkların anlatımları da benzer yöndedir.

Yine tanıkların ifadesi ile iş sahibine ait fabrikada bulunan eski panoların sökülüp götürüldüğü, geri getirilmediği ancak içinden çıkan bazı parçaların tekrar üretimde kullanıldığı da anlaşılmıştır.Gerek tanıklardan alınan bilgiler gerekse keşif sırasında gözlem yoluyla tespit edilen hususlar bir arada değerlendirilmek üzere bilirkişi raporu alınması uygun bulunmuştur. Bilirkişi 12/03/2018 tarihli raporda mahkememizce sorulan soruları cevaplayacak biçimde görüş bildirmiştir.

Daha çok teknik bilgiler içeren ve uzmanlarınca değerlendirilebilecek olan raporun sonuç ve değerlendirme kısmı açık ve yeterlidir. Bilirkişi eksik ve ayıpları tek tek belirlemiş, bundan hangi tarafın sorumlu olacağını da teamüle uygun biçimde değerlendirmiştir. Keza artık kullanılmış eşya kapsamında değerlendirmesi gereken elektrik panolarının maliyetleri de piyasa rayiçlerine göre tayin ve takdir edilmiştir.

Rapora göre orta gelirim ölçü hücresinde yapılan imalat hatası yüklenici firmanın sorumluluğundadır. Bağlantı hatasının giderilmesi için harcanan 5.900-TL'lik bedel davacı yüklenici tarafından karşılanmalıdır. Keza hücrelerden çıkıp fabrika içine giden busbarlarda montaj zaafiyetlerini gidermek için yapılan 4.720-TL'lik masraftan da müteahhit sorumludur. İş sahibine ait olan ve sökülüp götürülen elektrik panolarının ikinci el değerleri toplamı 41.739,44 TL olacaktır.

Fakat bu panoların nakliye ve demontajı sebebiyle 23.895,15-TL'lik bedel hesaplanmıştır. Karşılıklı biçimde alacaklar hesaba katılıp indirimler yapıldığında, iş sahibinin yükleniciden alacağının 52.359,44 TL, yüklenicinin alacağı toplamı 124.904,95 TL'dir.

Taraflar arasındaki inkara uğramayan 31/12/2016 tarihli mutabakat mektubu nazara alındığında ve davacı müteahhidin alacaklarından iş sahibinin alacakları minha edildiğinde yüklenicinin 72.545,51 TL alacaklı olduğu sonucuna varılmıştır. Mahkememizce yapılan değerlendirmede bilirkişi raporunun hüküm kurmaya yeterli ve elverişli olduğu sonucuna varılmıştır.

Taraflar arasında düzenlenmiş olan ve itiraza uğramayan Ekim 2016 dönemine ait hesap mutabakatı formuna göre davacı tarafın iki fatura karşılığında hak ettiği ücret 255.312,53 TL'dir. Davacı tarafın ileri sürdüğü ödeme miktarı davalı tarafça itiraza uğramamıştır. 31/12/2016 tarihi itibariyle bakiye borcun 101.009,80 TL olduğuna dair mutabakat mektubu da nazara alındığında bakiye borcun bu değer üzerinden hesaplanması gerekir.

Davacı müteahhit tarafın eksik ayıplı imalat ve izinsiz götürülen malzemeler sebebiyle sorumlu olduğu miktar tenzil edildiğinde bakiye alacak 72.541,51 TL olacaktır. Müteahhit tarafın halen alacaklı olduğu ve iş sahibinin bakiye alacakları ödemediği, buna rağmen bir karşı dava açarak eldeki dava ile birleştirdiği anlaşılmıştır. İşin toplam değeri 250.000-TL civarında iken birleşen davada 425.000-TL'yi aşan bir talep ileri sürülmüştür. Bu talebin maddi dayanakları da yoktur.

İş sahibi en fazla ayıplı imalat ve izinsiz götürülen malmeze bedellerinden kaynaklanan alacağını ileri sürerek bakiye borcun bir kısmını ödemekten kaçınabilir. Ancak açılan karşı dava esastan haksızdır.

ANA DAVADA

Ana davanın kısmen kabulü ile ... 12.İcra Dairesi'nin 2016/... sayılı takip dosyasına davalı-borçlu tarafından yapılan itirazın kısmen iptaline,

Takibin 72.545,51 TL asıl alacak üzerinden devamına,

Fazlaya ilişkin talebin reddine,

Şartlar oluşmadığından davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına,

Alınması gereken 4.955,58 TL harcının, peşin yatırılan 1.219,95-TL ile icra dosyasına yatırılan 505,05 TL'den oluşan toplam 1.725-TL harçtan mahsubu ile bakiye 3.230-TL harcın davalıdan tahsiline,

Davacı tarafından yapılan 1.018-TL yargılama gideri üzerinden kabul ve red oranına göre hesaplanan % 71,80 kabul oranına tekabül eden 730,92-TL yargılama gideri ile peşin olarak alınan 1.725- TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Davalı tarafından yapılan 1.544,60-TL yargılama gideri üzerinden %28,20 red oranına tekabül eden 435,57-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

Davacı vekili lehine takdir edilen 8.330-TL ücreti-i vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Reddedilen kısım üzerinden davalı vekili lehine takdir edilen 3.415-TL ücreti-i vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN 2017/... ESAS SAYILI DAVADA

Birleşen mahkememizin 2017/... esas sayılı davası yönünden davanın reddine,

Alınması gereken 35,90- TL harcın, peşin yatırılan 7.261,72-TL harçtan mahsubu ile fazla alınan 7.225,82-TL harcın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,

Ana davada yargılama gideri hususunda karar verildiğinden birleşen dosya nedeniyle ayrıca karar verilmesine yer olmadığına,

Davalı vekili lehine takdir edilen 30.958,86-TL ücreti-i vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine dair gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile ... yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzlerine karşı açıkça okundu, anlatıldı. 06/06/2018

Başkan ... · e-imzalı · Üye ... · e-imzalı · Üye ... · e-imzalı · Katip ... · e-imzalı